Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2016

Η καύση προ των πυλών (… και η επέκταση της Φυλής, μήπως;)

Η ολοκλήρωση του νέου εθνικού σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και η επικύρωσή του πυροδότησαν μια πρωτόγνωρη κινητικότητα σε τοπικό επίπεδο. Μια γενικευμένη συζήτηση έχει ξεκινήσει, αν και όχι πάντα με τον καλύτερο τρόπο, ούτε και με τα επιθυμητά αποτελέσματα:
·       Για τα τοπικά σχέδια διαχείρισης, για την πρόληψη, την προδιαλογή, την ανακύκλωση και την κομποστοποίηση, για την ενεργότερη συμμετοχή των πολιτών.
·       Για τις δημοτικές υποδομές, τη χωροθέτηση και τη χρηματοδότησή τους, για την αποκεντρωμένη διαχείριση, το δημόσιο χαρακτήρα και το κόστος της διαχείρισης.

Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη μια γενικευμένη επίθεση στο ΕΣΔΑ, με σκοπό την αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του και την υπονόμευσή του, στην πράξη. Γιατί το νέο ΕΣΔΑ, παρά τα όποια προβληματικά του σημεία, ενσωματώνει βασικές κινηματικές διεκδικήσεις στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων. Λογικό είναι να βρίσκει απέναντί του τους πολιτικούς υποστηρικτές του συγκεντρωτικού μοντέλου διαχείρισης των αποβλήτων (με «πολιορκητικό κριό» τα φαραωνικά έργα ΣΔΙΤ διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων), τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, το επιχειρηματικό και επιστημονικό «λόμπι» της καύσης, αλλά και την ηγεσία της ΚΕΔΕ. Η επίθεση έχει συγκεκριμένους στόχους, κυριότερους από τους οποίους θεωρούμε τους εξής:
·       Να μην υπάρξουν ενιαίοι, δεσμευτικοί και φιλόδοξοι στόχοι, σαν αυτούς που βάζει το ΕΣΔΑ.
·       Η αναθεώρηση των περιφερειακών σχεδιασμών, που έπρεπε να είχαν ήδη εναρμονιστεί με το ΕΣΔΑ, να καθυστερήσει και να είναι επιφανειακή, αφήνοντας ανοιχτό το παράθυρο για επιστροφή στις παλιές και καταδικασμένες λογικές διαχείρισης.
·       Να μην «περπατήσει» η συγκρότηση του ενιαίου, δημόσιου φορέα διαχείρισης των αποβλήτων.
·       Να συνεχιστεί το ίδιο, φαύλο καθεστώς στον τομέα της ανακύκλωσης.
·       Να «ξεπαγώσουν» οι διαγωνισμοί ΣΔΙΤ, απορροφώντας το μεγαλύτερο μέρος των περιορισμένων δημόσιων πόρων και να συνεχιστεί η εκχώρηση δραστηριοτήτων της αυτοδιοίκησης, σε όλα τα επίπεδα, στο ιδιωτικό κεφάλαιο.
·       Να ξαναμπεί στο τραπέζι η καύση, σαν βασική μέθοδος διαχείρισης των αποβλήτων.

Παιχνίδι σε «διπλό ταμπλό»

Στην παρέμβασή μας αυτή, εστιάζουμε στο τελευταίο ζήτημα, αυτό της καύσης. Τους τελευταίους μήνες, είναι εξαιρετικά μεγάλος ο αριθμός, αλλά και η συχνότητα με την οποία εναλλάσσονται συνέδρια, ημερίδες, παρουσιάσεις και «πατέντες» για την ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων, σύμφωνα με την προσφιλή επικοινωνιακή παρουσίαση της καύσης.

Το αξιοπρόσεκτο σε όλη αυτήν την εκστρατεία «αναστήλωσης» της καύσης είναι ότι, εκτός από τους φανατικούς υποστηρικτές της γενικευμένης καύσης αποβλήτων ή της καύσης δευτερογενών καυσίμων από μαζική επεξεργασία σύμμεικτων απορριμμάτων, εμφανίζεται μια νέα τάση. Πιο ευέλικτη και πιο προσαρμοστική στα νέα δεδομένα. Η οποία προσπαθεί να παρουσιάσει όχι μόνο ότι η καύση είναι συμβατή με τα όσα προβλέπει το νέο εθνικό σχέδιο (ΕΣΔΑ), αλλά και ότι το υπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο. Τα επιχειρήματα; Μικρότερες δυναμικότητες, από αυτές που ξέραμε, άρα αποκέντρωση(!). Εφαρμογή, αφού πρώτα εξαντληθούν οι άλλες μορφές διαχείρισης (κι ας τροφοδοτούνται με σύμμεικτα απορρίμματα). Συμπαραγωγή θερμότητας - ηλεκτρισμού (άργησαν, αλλά το κατάλαβαν ότι δε γίνεται αλλιώς). Και, φυσικά, το υπερ-όπλο: «μηδενικό υπόλειμμα».

Αστείοι ισχυρισμοί και, ταυτόχρονα, προκλητικά υποκριτικοί. Αρκεί να θυμηθούμε τι ακριβώς λέει το εθνικό σχέδιο: «Μέθοδοι θερμικής ανάκτησης ενέργειας δευτερογενών στερεών καυσίμων όπως η καύση, η αεριοποίηση, η πυρόλυση, η αεριοποίηση plasma κ.ά. θεωρούνται διεργασίες υψηλής περιβαλλοντικής όχλησης και βάσει της αρχής της προφύλαξης δεν ενδείκνυνται από τον παρόντα σχεδιασμό. Ως εκ τούτου τεχνικές που παράγουν RDF/SRF δεν ενδείκνυνται για την επεξεργασία των απορριμμάτων καθότι απομακρύνουν υλικά που πρέπει να οδεύουν προς ανακύκλωση». Πόσο πιο καθαρά να ειπωθούν τα πράγματα;

«Αποκεντρωμένη διαχείριση με μηδενικό υπόλειμμα»

Είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι σενάρια αυτού του τύπου διακινούνται το τελευταίο διάστημα στις περιφέρειες με τον πιο κρίσιμο ρόλο, στην παρούσα φάση, για την κατεύθυνση που θα πάρει η διαχείριση των αποβλήτων. Μιλάμε για τις περιφέρειες της Πελοποννήσου και της Αττικής, τις διοικήσεις και τους φορείς διαχείρισης των οποίων κάλεσαν οι αρχές της ΕΕ να δώσουν εξηγήσεις, πριν από λίγο καιρό στις Βρυξέλλες (4/11/2015).

Αν και δεν είναι γνωστές πολλές λεπτομέρειες, το μοντέλο που παρουσιάζεται κάνει λόγο:
·       για κάπως μικρότερες μονάδες διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων, αφού πρέπει να υπάρχει το πρόσχημα της αποκέντρωσης,
·       για αντίστοιχης δυναμικότητας μονάδες καύσης, οι οποίες θα υποδέχονται τα δευτερογενή καύσιμα που θα παράγουν οι πρώτες και
·       για παράπλευρες δραστηριότητες, στις οποίες θα απορροφάται η παραγόμενη ηλεκτρική και θερμική ενέργεια, ώστε να μπορεί να πιαστεί ο στόχος της ενεργειακής απόδοσης του 65% για τις μονάδες καύσης (αλλιώς, η διαδικασία της καύσης θεωρείται ισοδύναμη της ταφής)

Το ανησυχητικό στοιχείο δε βρίσκεται στην ευρηματικότητα των όσων κρύβονται πίσω από τέτοιους σχεδιασμούς, όσο στο γεγονός ότι αυτοί οι σχεδιασμοί φαίνεται να βρίσκουν «ευήκοα ώτα». Αφού, «καπνός χωρίς φωτιά δεν υπάρχει». Όχι, πιστεύουμε, επειδή η καύση έγινε, ξαφνικά, ελκυστική. Αλλά, κυρίως, επειδή υπάρχουν, ταυτόχρονα και συνδυαστικά, δυο κρίσιμες συνθήκες. Από τη μία πλευρά, η ατολμία και οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή του εθνικού σχεδίου και στην ουσιαστική αναθεώρηση των περιφερειακών σχεδίων. Και από την άλλη, η απουσία ασφαλών χώρων τελικής διάθεσης (ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ), που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σαν «ασφαλιστική δικλείδα» για ένα μεταβατικό διάστημα και να παίξουν το ρόλο που τους αντιστοιχεί -συνεχώς μειούμενο, δηλαδή- σε ένα μεγαλύτερο βάθος χρόνου. Ξέρουμε πολύ καλά το τι γίνεται στην Πελοπόννησο, όπου λειτουργεί μόνο ένας πολύ μικρός ΧΥΤΑ στο Ξυλόκαστρο και το ίδιο καλά ξέρουμε ότι ο ΧΥΤΑ Φυλής «έχει φάει τα ψωμιά του».

Να γιατί βρίσκουν πρόσφορο έδαφος τέτοια σενάρια, να γιατί και στο πρόσφατο παρελθόν άρχισε να διακινείται ένα ακόμη πιο «πρωτόγονο» σενάριο, αυτό της εξαγωγής των σκουπιδιών για καύση στο εξωτερικό. Επιβεβαιώνεται, επίσης, αυτό που υποστηρίζουμε εδώ και χρόνια. Ότι, δηλαδή, οι πολιτικές που υποτιμούν την προδιαλογή των υλικών και πριμοδοτούν τη μαζική επεξεργασία σύμμεικτων, αναγκαστικά οδηγούν σε πρακτικές (και σε νέες υποδομές) καύσης, αυτό που έχουμε περιγράψει σαν το «κρυφό σενάριο». Το οποίο, ως τώρα, μπορεί να μην αποτελούσε την άμεση προτεραιότητα των εμπλεκόμενων οικονομικών ομίλων. Να, όμως, που ήρθαν έτσι τα πράγματα και κάποιοι/ες τους έδωσαν το δικαίωμα να βγουν από το καβούκι τους και να μας πλασάρουν το νέο «οικολογικό» προϊόν τους.

Να δοθούν καθαρές εξηγήσεις

Είναι προφανές ότι η συζήτηση, ακόμη και αυτών των σεναρίων, δεν μπορεί να γίνεται πίσω από κλειστές πόρτες. Σε μια περίοδο, κατά την οποία, περιμένουμε οι περιφερειακοί σχεδιασμοί (ΠΕΣΔΑ) να πάρουν την τελική τους μορφή, ο/η καθένας/μία πρέπει να πάρει υπεύθυνη και δημόσια θέση. Κι αν θέλει να συνδέσει το όνομά του με την καύση ας το κάνει. Όχι, όμως, στο όνομα της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών και όχι στο όνομα του νέου εθνικού σχεδιασμού. Καθαρές κουβέντες.

Με αυτό το σκεπτικό, θα θέλαμε να απευθύνουμε δημόσια τα παρακάτω ερωτήματα στο υπουργείο περιβάλλοντος, στην περιφέρεια Αττικής -ας αφήσουμε στην άκρη τον κ. Τατούλη- και στους φορείς διαχείρισης των δύο περιφερειών (Πελοποννήσου και Αττικής):
·       Έχετε γίνει αποδέκτες προτάσεων - σεναρίων για καύση αποβλήτων, με τη μορφή «αποκεντρωμένων εγκαταστάσεων μηδενικού υπολείμματος» και ποια είναι η θέση σας;
·       Σκοπεύετε να συμπεριλάβετε τέτοιες λύσεις και υποδομές, στην τελική εκδοχή των αναθεωρημένων ΠΕΣΔΑ;
·       Πότε προβλέπεται ότι θα έχει ολοκληρωθεί η αναθεώρηση των ΠΕΣΔΑ; Θυμίζουμε ότι η ίδια η περιφέρεια Αττικής δεσμεύτηκε να παρουσιάσει τελικό σχέδιο μέσα στο Γενάρη.

Οδεύουμε σε επέκταση της εγκατάστασης της Φυλής;

Εκμεταλλευόμαστε την ευκαιρία για να θέσουμε ένα ακόμη ζήτημα. Παρακολουθούμε, το τελευταίο διάστημα, να κατασκευάζεται ένα νέο μεταλλικό κτίριο, στη θέση του ΚΔΑΥ Φυλής (της εταιρείας WATT ΑΕ, πρώην ΕΠΑΝΑ ΑΕ), που κάηκε τον Ιούνη του 2013. Επίσης, έχουμε διαπιστώσει ότι ανακαινίζεται το κτίριο των παλιών αποθηκών του ΚΔΑΥ. Θυμίζουμε ότι και τα δύο κτίρια έχουν κατασκευαστεί σε οικόπεδο 28 στρ., που ανήκει στο δήμο Φυλής και για το οποίο υπάρχει μακροχρόνια μίσθωση στην εταιρεία WATT. Το οικόπεδο βρίσκεται στα όρια της εγκατάστασης (ΟΕΔΑ) της Φυλής και αποτελεί, ουσιαστικά, τμήμα της. Αναπόφευκτα, προκύπτουν τα εξής ερωτήματα:
·       Για ποια χρήση προορίζονται τα δύο κτίρια; Υπάρχει πολεοδομική και περιβαλλοντική αδειοδότηση;
·       Η χρήση αυτή έχει σχέση με τη διαχείριση αποβλήτων και με ποιες ακριβώς, δραστηριότητες; Σε αυτήν την περίπτωση, σε ποιο σχεδιασμό εντάσσονται οι δραστηριότητες; Υπάρχει συνεννόηση με τον ΕΔΣΝΑ και την περιφέρεια Αττικής;
·       Ο δήμος Φυλής και ο ΕΔΣΝΑ έχουν υπόψη τους τις νέες δραστηριότητες, που θα αναπτυχθούν στο συγκεκριμένο χώρο; Σχετίζονται αυτές με τα σενάρια για επέκταση της εγκατάστασης της Φυλής και τη λεγόμενη γ΄ φάση;
·       Ο δήμος Φυλής έχει βολιδοσκοπηθεί για παραχώρηση και άλλων οικοπέδων για παρόμοιες δραστηριότητες;

Το θέμα είναι αρκετά σοβαρό και ελπίζουμε ότι θα δοθούν οι δέουσες απαντήσεις.

7/2/2016

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)
prosynat.blogspot.gr  -  prosynat@gmail.com



Το παλιό ΚΔΑΥ και οι αποθήκες του, πριν την πυρκαγιά του 2013



Το μεταλλικό κτίριο που «ξεφύτρωσε», στη θέση του παλιού ΚΔΑΥ


Το (καμένο) ΚΔΑΥ Ασπροπύργου εξακολουθεί να τοξινώνει

Λίγες εκατοντάδες μέτρα από την εγκατάσταση της Φυλής, στο καμένο ΚΔΑΥ της Γενικής Ανακύκλωσης ΑΕ, στον Ασπρόπυργο, η φωτιά εξακολουθεί να σιγοκαίει και να τοξινώνει την ατμόσφαιρα της Αττικής. Όταν το πράγμα ξεφεύγει λίγο, επεμβαίνει η πυροσβεστική υπηρεσία … και η ζωή συνεχίζεται. Δεν έχει μείνει ίχνος μεταλλικού στοιχείου από τα απόβλητα και την μεταλλική κατασκευή του κτιρίου, εκτός από δύο καμένα αυτοκίνητα. Δεκάδες χιλιάδες τόνοι τοξικών αποβλήτων εξακολουθούν να ζητούν ασφαλή διαχείριση. Σε πολλά σημεία υπάρχουν σωροί αποβλήτων, που έχουν αποτεθεί μετά την πυρκαγιά. ανάμεσά τους ποσότητες αμιάντου. Η πολιτεία, ίσως, θεωρεί ότι ξεμπέρδεψε, επιβάλλοντας ένα πρόστιμο πέντε εκατομμυρίων ευρώ σε μια ανύπαρκτη εταιρεία, ενός εξαφανισμένου ιδιοκτήτη. Και το σύστημα της ανακύκλωσης, με την ΕΕΑΑ ΑΕ και όλα τα υπόλοιπα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης εξακολουθεί να λειτουργεί όπως παλιά, σαν να μη συνέβη τίποτα. Κι ας μιλά για ριζική αναδιάρθρωση της ανακύκλωσης το νέο εθνικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων.

Συγνώμη, αλλά δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια, σε αυτά που συμβαίνουν δίπλα μας. Θα επανέλθουμε πολύ σύντομα σε αυτό το θέμα.



























































Κυριακή, 17 Ιανουαρίου 2016

Αλήθειες και ψέματα για το ΕΜΑΚ

Η ΠΡΩΣΥΝΑΤ δίνει στη δημοσιότητα κείμενο αναλυτικού σχολιασμού της απόφασης του ΕΔΣΝΑ, για την απευθείας ανάθεση της διαχείρισης του ΕΜΑΚ Φυλής και της ανοιχτής επιστολής που μας έστειλε το γραφείο της προέδρου του ΕΔΣΝΑ κας Δούρου, σε απάντηση της αρχικής μας παρέμβασης.

(Όλο το σχετικό υλικό είναι αναρτημένο εδώ)

Το ΕΜΑΚ είναι εργοστάσιο μηχανικής ανακύκλωσης - κομποστοποίησης σύμμεικτων απορριμμάτων και λειτουργεί στον πολύπαθο χώρο της Φυλής, συνεισφέροντας στη χρόνια περιβαλλοντική υποβάθμιση της περιοχής. Παρά το τεράστιο κόστος κατασκευής (100 εκατ. ευρώ, πάνω-κάτω) και εργολαβικής διαχείρισής του (γύρω στα 12 εκ. ευρώ το  χρόνο) παράγει μηδαμινά αποτελέσματα στους τομείς της ανακύκλωσης και της κομποστοποίησης, της τάξης μόλις του 5,5% των εισερχομένων αποβλήτων. Το σύνολο, σχεδόν, των άλλων προϊόντων του καταλήγει στη διπλανή χωματερή. Παρά το ότι είναι σχετικά νέα υποδομή αποτελεί μια μεγάλη πληγή για την διαχείριση των αποβλήτων της περιφέρειας Αττικής. 

Παρόλα αυτά και η νέα διοίκηση του Ενιαίου διαβαθμιδικού συνδέσμου ν. Αττικής (ΕΔΣΝΑ) και της περιφέρειας Αττικής εξακολουθεί να θεωρεί το ΕΜΑΚ βασικό πυλώνα του συστήματος διαχείρισης των αστικών αποβλήτων. Και παραμονές Χριστουγέννων αποφάσισε να προχωρήσει σε απευθείας ανάθεση της λειτουργίας του, στη κοινοπραξία που το διαχειρίζεται εδώ και πέντε χρόνια, με κεντρικό ρόλο, ως συνήθως, εταιρείας του ομίλου Μπόμπολα, συνεχίζοντας την πρακτική της προηγούμενης διοίκησης Σγουρού. Με πρόβλεψη, μάλιστα, επαύξησης της δυναμικότητάς του. Την ίδια περίοδο, αποφασίστηκε και η παραχώρηση λειτουργίας και του αποτεφρωτήρα υγειονομικών αποβλήτων στη Φυλή, για 3+3 χρόνια, σε άλλη κοινοπραξία και πάλι με συμμετοχή του ομίλου Μπόμπολα.

Η ΠΡΩΣΥΝΑΤ, με τη νέα παρέμβασή της, επιχειρεί να αντικρούσει όλα τα επιχειρήματα του ΕΔΣΝΑ και της περιφέρειας, σχετικά με τα υποτιθέμενα πλεονεκτήματα της απόφασης της απευθείας ανάθεσης της διαχείρισης του ΕΜΑΚ. Τεκμηριώνει την απουσία περιβαλλοντικών αποτελεσμάτων, την ασυμβατότητα με το νέο εθνικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων, την υπονόμευση του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισης, τη συνέχιση της λειτουργίας της εγκατάστασης της Φυλής και το παραπλανητικό χαρακτήρα των εξαγγελιών περιορισμού του κόστους διαχείρισης.

Εκτιμά ότι η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί μια στρατηγικού χαρακτήρα επιλογή, που αντικατοπτρίζει το στρεβλό χαρακτήρα του νέου περιφερειακού σχεδιασμού για την Αττική, που τον χαρακτηρίζουν:
·       Η λογική της συγκεντρωτικής διαχείρισης σύμμεικτων σκουπιδιών, σε βάρος της προδιαλογής των υλικών στην πηγή και της ενίσχυσης των τοπικών σχεδίων των Δήμων.
·       Η διαιώνιση της λειτουργίας της εγκατάστασης της Φυλής, σε αντίθεση με τις αρχικές εξαγγελίες της περιφερειακής αρχής για αποφόρτιση δραστηριοτήτων και περιβαλλοντική αποκατάσταση της περιοχής.
·       Η διατήρηση της εμπλοκής των ιδιωτών μεγαλοεργολάβων στο κύκλωμα της διαχείρισης των απορριμμάτων με την ανομολόγητη επιδίωξη της καύσης, σε μεγάλη κλίμακα.

17/1/2016

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της νέας παρέμβασης της ΠΡΩΣΥΝΑΤ.



Παρασκευή, 8 Ιανουαρίου 2016

Ανακύκλωση: στον αυτόματο πιλότο της αγοράς

Πολλές φορές στο παρελθόν, η ΠΡΩΣΥΝΑΤ προσπάθησε να φωτίσει βασικές πτυχές της διαχείρισης των ανακυκλώσιμων υλικών στη χώρα μας. Η τελευταία προσπάθεια βρίσκεται σε εξέλιξη τους τελευταίους μήνες και απέφερε, με περιπετειώδη τρόπο, μια εκτεταμένη απάντηση του ΕΟΑΝ, την οποία έχουμε ήδη σχολιάσει. Για πολλά από αυτά τα ζητήματα εξακολουθεί να υπάρχει ανεπαρκής πληροφόρηση, που μας κάνει πολύ επιφυλακτικούς, ως προς την εγκυρότητα των στοιχείων που χρησιμοποιούνται από την πολιτεία για την περιγραφή της κατάστασης και για την παρακολούθηση της εκπλήρωσης των εθνικών στόχων. Αναγκαστήκαμε να απευθυνθούμε και στο υπουργείο περιβάλλοντος, από το οποίο πήραμε μια αποκαλυπτική των προβλημάτων απάντηση, την οποία δημοσιοποιούμε σήμερα, μαζί με τα δικά μας σχόλια. 

Τα ερωτήματα

Αφετηρία των αρχικών ερωτημάτων μας προς τον ΕΟΑΝ, στη συνέχεια και προς το υπουργείο, ήταν η ανάγκη κατανόησης του τρόπου με τον οποίο παρακολουθείται η εκπλήρωση των εθνικών στόχων για την ανακύκλωση υλικών και, ιδιαίτερα, των υλικών συσκευασίας. Κεντρικό στοιχείο θεωρούσαμε και θεωρούμε ότι αποτελεί μια καλά τεκμηριωμένη εκτίμηση για τις ποσότητες του συνόλου των παραγόμενων αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ) και της σύνθεσής τους, καθώς και για τις ποσότητες των παραγόμενων ανακυκλώσιμων υλικών. Με αυτό το δεδομένο, ζητήσαμε, μεταξύ πολλών άλλων, στοιχεία για τα εξής δύο ζητήματα:
·       Τη διαχρονική εκτίμηση της συνολικής παραγωγής ΑΣΑ των τελευταίων χρόνων (ποια στοιχεία χρησιμοποιούνται, σαν βάση, για τον υπολογισμό της ποσότητας των ανακυκλώσιμων υλικών;).
·       Τη μελέτη ή την εκτίμηση, με την οποία υπολογίζεται το ποσοστό συμμετοχής των ανακυκλώσιμων υλικών (συσκευασίας και μη) στο σύνολο των ΑΣΑ και αν μεταβάλλεται το ποσοστό αυτό, από έτος σε έτος.

Οι απαντήσεις του ΕΟΑΝ και του υπουργείου περιβάλλοντος

Από τις απαντήσεις του ΕΟΑΝ και του υπουργείου και από τα στοιχεία που τέθηκαν στη διάθεσή μας, προκύπτει ότι έχουν ακολουθηθεί δύο αυτοτελείς και ανεξάρτητες μεταξύ τους διαδικασίες:
·       Η πρώτη αφορά στην εκτίμηση της συνολικής ποσότητας των ΑΣΑ και της σύνθεσής τους, που υιοθετεί η μελέτη για το νέο ΕΣΔΑ. Η συγκεκριμένη εκτίμηση προκύπτει από τη συνεκτίμηση, αφενός, των παραδοχών μιας μελέτης του 2011 για τα βιοαπόβλητα και, αφετέρου, στοιχείων των ΦοΔΣΑ από τη λειτουργία 39 ΧΥΤΑ, ανά την επικράτεια.
·       Η δεύτερη αφορά στην εκτίμηση των ποσοτήτων των ανακυκλώσιμων συσκευασιών, που διατίθενται στην ελληνική αγορά. Σύμφωνα με τον ΕΟΑΝ και το υπουργείο, πρόκειται για ποσοτική εκτίμηση, που δε στηρίζεται σε μελέτες για τη σύνθεση των ΑΣΑ. Σαν πηγές αυτής της εκτίμησης φέρονται, αφενός, η «Μελέτη για τις συσκευασίες στην Ελλάδα», (Χ. Τσιλιγιάννης, Β. Μαλιώκας & Συνεργάτες ΕΠΕ, Αθήνα 2001) και, αφετέρου, τα στοιχεία «που παρέχει αντιπροσωπευτικό δείγμα παραγωγών, περιλαμβανομένων των εισαγωγέων, που αντιπροσωπεύει περίπου το 60% των ποσοτήτων συσκευασιών που διατέθηκαν στην αγορά». Την ποσοτική αποτύπωση της εκτίμησης την κάνει ο ΕΟΑΝ, που τη διαβιβάζει στο υπουργείο και αυτό, με τη σειρά του, στην ευρωπαϊκή ένωση. Η μελέτη, που αποτελεί βασικό στοιχείο της εκτίμησης, αναζητήθηκε στον ΕΟΑΝ, αυτός μας παρέπεμψε στο υπουργείο και το υπουργείο μας πληροφορεί πως η μελέτη έχει χαθεί (!!!), πιθανότατα από το 2008. Για τη δεύτερη πηγή της εκτίμησης -τα στοιχεία των παραγωγών- δεν μας δίνεται και δεν έχει δημοσιοποιηθεί κανένα στοιχείο τεκμηρίωσης. Υποθέτουμε ότι σημείο αναφοράς και άντλησης στοιχείων είναι οι ετήσιες δηλώσεις των παραγωγών, που υποβάλλουν στα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΕΔ) της ανακύκλωσης συσκευασιών (κυρίως, στην ΕΕΑΑ ΑΕ).

Τα σχόλια της ΠΡΩΣΥΝΑΤ

Κυριακή, 3 Ιανουαρίου 2016

Επιστροφή σε καταδικασμένες πολιτικές διαχείρισης

σηματοδοτεί η νέα (απευθείας) ανάθεση για το ΕΜΑΚ

Εποχές του 2013 μας θύμισε το δελτίο τύπου, με το οποίο η διοίκηση της περιφέρειας Αττικής και του ΕΔΣΝΑ πανηγυρίζει για την ανανέωση της σύμβασης ανάθεσης λειτουργίας του εργοστασίου μηχανικής ανακύκλωσης - κομποστοποίησης (ΕΜΑΚ) σύμμεικτων απορριμμάτων, στη Φυλή, ενώ ακόμη δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο της απόφασης και των όρων της σύμβασης που έχουν συμφωνηθεί. Τότε, στη θέση της κ. Δούρου ήταν ο κ. Σγουρός, που επικαλούνταν, με πανομοιότυπο τρόπο με την κ. Δούρου, τα δήθεν οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη της ίδιας επιλογής.

Με τη μόνη διαφορά ότι ο κ. Σγουρός, εξαιτίας διαφόρων συγκυριών (εμπλοκή στο Ελεγκτικό Συνέδριο, αυτοδιοικητικές εκλογές του 2014) οδηγήθηκε στην απλή παράταση της αρχικής σύμβασης, μέχρι να ολοκληρωθεί το συμβατικό της αντικείμενο και όχι σε ανανέωσή της (περισσότερα, στο συνοδευτικό ιστορικό της υπόθεσης). Με τον τρόπο αυτό, η αρχική τριετής σύμβαση (έληγε στις 31/12/2013) έφτασε να γίνει πενταετής (στο τέλος του 2015), οπότε και φαίνεται ότι ολοκληρώθηκε το αντικείμενο της σύμβασης (ποσότητες αποβλήτων και οικονομικό αντάλλαγμα).

Η διοίκηση της κ. Δούρου, που διατυμπανίζει την προσήλωσή της στο δημόσιο χαρακτήρα της διαχείρισης των αποβλήτων, δεν έκανε καμία κίνηση για την ανάληψη της λειτουργίας του ΕΜΑΚ από τον αρμόδιο φορέα διαχείρισης (ΕΔΣΝΑ), με την ολοκλήρωση της (παρατεταμένης) σύμβασης. Και όχι μόνο αυτό. Επιπλέον, «πάγωσε» τις διαδικασίες για τη διεξαγωγή νέου διαγωνισμού ανάθεσης, που είχε ξεκινήσει η διοίκηση Σγουρού, μετά από παλινωδίες και για επικοινωνιακούς λόγους, τον Ιούνη του 2014, λίγο προτού «παραδώσει» στην κ. Δούρου. Η νέα διοίκηση επέλεξε τη χειρότερη λύση: την απευθείας ανάθεση στους ίδιους εργολάβους, για άλλα τρία χρόνια.

Τυπικά - νομικά, η διαδικασία ονομάζεται «άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης», και προβλέπεται στην ισχύουσα σύμβαση, που έχει υπογραφεί στις 31/12/2010 μεταξύ του ΕΔΣΝΑ και της κοινοπραξίας εταιρειών ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ - Θ. Γ. ΛΩΛΟΣ - Χ. ΤΣΟΜΠΑΝΙΔΗΣ ΟΕ - ΑΡΣΗ ΑΕ. Πρόκειται για νέα, συμπληρωματική σύμβαση, που περιλαμβάνει νέο μεγαλύτερο φυσικό αντικείμενο (επεξεργασίας 900.000 τόνων σύμμεικτων απορριμμάτων, αντί 761.400 τόνων της αρχικής σύμβασης), που πρέπει να ολοκληρωθεί σε τρία χρόνια, το πολύ. Αυτό σημαίνει συνέχιση της λειτουργίας του ΕΜΑΚ με πιο εντατικό ρυθμό τα επόμενα χρόνια. Πάντα, με βάση τα όσα είναι γνωστά ως τώρα, αφού η σχετική απόφαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ και οι όροι της νέας συμφωνίας δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.