Τρίτη, 26 Απριλίου 2016

Συνάντηση συλλογικοτήτων Βόρειας Ελλάδας

ΚΑΛΕΣΜΑ σε συνάντηση συλλογικοτήτων της Βόρειας Ελλάδας
για το ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων

Στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων και, γενικότερα, των αποβλήτων, διανύουμε μια πολύ κρίσιμη περίοδο. Από τη μια πλευρά, βασιλεύει η ανεπάρκεια στοιχειωδών υποδομών, η προβληματική λειτουργία αυτών που υπάρχουν και οι παραβατικές συμπεριφορές (ανεξέλεγκτη διάθεση, ανάμειξη αστικών και επικίνδυνων αποβλήτων κλπ.). Αυτά έρχονται να «παντρευτούν» με πολιτικές τεμαχισμού του έργου της διαχείρισης των απορριμμάτων και εκχώρησής του σε ιδιώτες, με προμετωπίδα τις συμβάσεις ΣΔΙΤ για την κατασκευή εργοστασίων διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων (υπογράφηκε αυτή της Δυτικής Μακεδονίας και επίκειται η υπογραφή αυτής των Σερρών).

Από την άλλη πλευρά, την περίοδο αυτή γίνεται μια εκτεταμένη αναθεώρηση των σχεδιασμών, σε όλη την κλίμακα. Έχει ολοκληρωθεί ο νέος εθνικός σχεδιασμός, που έχει ενσωματώσει μεγάλο μέρος των κινηματικών διεκδικήσεων, χωρίς, όμως, να είναι ορατά κάποια αποτελέσματα. Η αναθεώρηση των περιφερειακών σχεδιασμών γίνεται με ρυθμούς χελώνας και δεν ακολουθεί πάντα την αντίληψη της αποκεντρωμένης διαχείρισης του νέου εθνικού σχεδίου. Ο νέος θεσμός των τοπικών σχεδίων διαχείρισης από τους δήμους δοκιμάζεται, πότε από την έλλειψη εμπειριών, πότε από την ανύπαρκτη υποστήριξη από την κυβέρνηση και την κεντρική διοίκηση, πότε από τις ανεπάρκειες των δημοτικών αρχών και, αρκετά συχνά, από σκόπιμες προσπάθειες ακύρωσης της νέας κατεύθυνσης στη διαχείριση των αποβλήτων. Το μνημονιακό περιβάλλον, τέλος, δημιουργεί τεράστια προβλήματα στη χρηματοδότηση των αναγκαίων υποδομών, ενώ πιέζει να χρηματοδοτηθούν κατά προτεραιότητα τα συγκεντρωτικά έργα διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων, αντί των αποκεντρωμένων δημοτικών υποδομών προδιαλογής και ανάκτησης υλικών.

Κάθε μέρα που περνά, χειροτερεύει επικίνδυνα την κατάσταση. Τα προβλήματα πολλαπλασιάζονται, η πίεση για έκτακτα μέτρα μεγαλώνει, οι αντιστάσεις των δήμων και των πολιτών στις τοπικές κοινωνίες χαλαρώνουν. Έτσι, βρίσκουν εύφορο έδαφος για να επανέλθουν φιλοεργολαβικές επιλογές μαζικής επεξεργασίας σύμμεικτων και ιδιωτικοποίησης, σε συνδυασμό με την επιθετική επανάκαμψη καταδικασμένων πρακτικών, όπως αυτής της καύσης απορριμμάτων ή προϊόντων επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων.

Αν υπάρχει ένας παράγοντας, που να μπορεί να αναστρέψει την αρνητική φορά των εξελίξεων και να επιβάλλει την υλοποίηση ενός μοντέλου δημόσιας, αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών, στην οικονομικότητα του συστήματος διαχείρισης και στις φιλοπεριβαλλοντικές πρακτικές, είναι η ίδια η παρέμβαση των πολιτών. Με αυτή τη σκέψη και προσδοκώντας σε μια πιο συντονισμένη παρέμβαση, η Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ) και τα σχήματα που υπογράφουν, καλούν σε

συνάντηση συλλογικοτήτων της Βόρειας Ελλάδας,
για το ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων,
που θα πραγματοποιηθεί
την Κυριακή 15 Μαΐου (10.30 - 15.30)
στο πολιτιστικό κέντρο Τούμπας Θεσσαλονίκης (Κλεάνθους 57)
  
Θεσσαλονίκη, 26.4.2016

Καλούν οι παρακάτω φορείς και συλλογικότητες:

Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)
Αυτόνομη παρέμβαση Νεαπολιτών
Δίκτυο κατοίκων ανατολικής περιοχής ν. Θεσσαλονίκης
Δίκτυο συλλόγων και φορέων κατά της κατασκευής του ΣΜΑ Ευκαρπίας
Λαϊκό πανεπιστήμιο κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας
Οικολογική Εταιρεία Έβρου
Περιβαλλοντικός σύλλογος Ευκαρπίας
Περιβαλλοντικός σύλλογος  Ασσήρου «Φίλοι μας γης»
Πρωτοβουλία συνεργασίας για την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία (ΠΡΩ.Σ.Κ.ΑΛ.Ο.)
Πρωτοβουλία για την κοινωνική διαχείριση των απορριμμάτων, Θεσσαλονίκη
Πρωτοβουλία κατοίκων Ωραιοκάστρου
Πρωτοβουλία πολιτών για την κοινωνική διαχείριση απορριμμάτων στο δήμο Παύλου Μελά
Σύλλογος προστασίας περιβάλλοντος ευρύτερης περιοχής Λαγκαδά
Σύλλογος προστασίας περιβάλλοντος Σερρών


Υποστηρίζουν τα αυτοδιοικητικά σχήματα:

Αυτόνομη κίνηση πολιτών για το δήμο Ορεστιάδας  «Είναι στο χέρι μας»
Αυτόνομη ριζοσπαστική αυτοδιοίκηση στο δήμο Νεάπολης - Συκεών
Γειτονιές σε δράση, Οικολογία – Αλληλεγγύη – Πολιτισμός, Θεσσαλονίκη
Δύναμη πολιτών Νέστου
Ενότητα αριστερών πολιτών Νεάπολης - Συκεών


(Η λίστα των συλλογικοτήτων που καλούν στη συνάντηση και των αυτοδιοικητικών σχημάτων που την υποστηρίζουν παραμένει ανοιχτή και θα ανανεώνεται)

____________________
e-mail επικοινωνίας:        prosynat@gmail.com
τηλέφωνα επικοινωνίας: 6942984299 - 6944680436


Τα υλικά της συνάντησης, καθώς και των συναντήσεων που προηγήθηκαν, είναι αναρτημένα εδώ


Δευτέρα, 25 Απριλίου 2016

Όχι, δε ξεμπερδέψαμε με τη WATT και την καύση

Στις 12/2/2016, η ΠΡΩΣΥΝΑΤ έδωσε στη δημοσιότητα επιχειρησιακό σχέδιο, το οποίο περιελάμβανε την κατασκευή στη Φυλή νέας μονάδας επεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων, μονάδας καύσης και μιας χαρτοποιίας, που συνεπάγονται ουσιαστική επέκταση της υπάρχουσας εγκατάστασης (ΟΕΔΑ Φυλής) του διαβαθμιδικού συνδέσμου ΕΔΣΝΑ. Στις 5/3/2016 επανήλθε με νέα παρέμβαση, υπενθυμίζοντας ότι «η σιωπή δεν είναι χρυσός». Στο διάστημα αυτό απευθύνθηκε στους εμπλεκόμενους φορείς και στις αρμόδιες υπηρεσίες, εστιάζοντας στα εξής τρία κεντρικά ζητήματα:
·       Στο κατά πόσο το συγκεκριμένο σχέδιο εντάσσεται στον περιφερειακό σχεδιασμό διαχείρισης αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) της Αττικής ή σε κάποιο τοπικό δημοτικό σχέδιο διαχείρισης (ΤΣΔ), που αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο στάδιο της τελικής διαμόρφωσης.
·       Στο αν υπάρχει οικοδομική άδεια για το τμήμα των υποδομών που βρίσκονται σε φάση κατασκευής και περιβαλλοντική αδειοδότηση της δραστηριότητας για την οποία προορίζονται (επεξεργασία σύμμεικτων αποβλήτων).
·       Στο ποια είναι η θέση του δήμου Φυλής, της περιφέρειας Αττικής και του ΕΔΣΝΑ, που δεν φέρονται απλά σαν εταίροι στο σχέδιο, αλλά είναι ταυτόχρονα οι διαχειριστές των χώρων στους οποίους πρόκειται να υλοποιηθεί το σχέδιο και ιδιαίτερα αυτού στον οποίο κατασκευάζεται το νέο κτήριο.

Το ζήτημα επιχειρήθηκε να υποβαθμιστεί, κυρίως μέσα από τη σιωπή και την αποφυγή απάντησης στα συγκεκριμένα ερωτήματα που έχουν τεθεί. Το είδος, όμως, των αντιδράσεων που έχουν υπάρξει, καθώς και τα νέα στοιχεία που έχουν έρθει στην επιφάνεια δίνουν νέα τροπή στην υπόθεση και διαψεύδουν όσους/ες περίμεναν ότι θα κλείσει εύκολα. Στην πραγματικότητα, το θέμα τώρα ανοίγει. Ας κάνουμε μια αναδρομή στα βασικά σημεία. 

Το περιεχόμενο του σχεδίου

Το σχέδιο αναπτύσσονταν σε επιστολή - πρόταση (28/1/2016), προς την κ. Δούρου (περιφερειάρχη Αττικής και πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ), του καθηγητή του ΕΜΠ κ. Α. Ανδρεόπουλου και περιελάμβανε:
·         Μονάδα μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας (ΜΒΕ), της εταιρείας WATT AE, δυναμικότητας 100.000 - 120.000 τόνων/έτος, που θα παραλαμβάνει σύμμεικτα απορρίμματα από το δήμο Φυλής, ενδεχομένως και  από άλλους δήμους που θα υποδείξει ο ΕΔΣΝΑ,  καθώς και  υπολείμματα των ΚΔΑΥ της Αττικής, είτε το RDF του ΕΜΑΚ. Στο σχέδιο αναφέρονταν ότι η φερόμενη σαν μονάδα επεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων βρίσκεται υπό κατασκευή, γεγονός το οποίο έχει επιβεβαιωθεί πλήρως.
·       Ενεργειακό σταθμό, δηλαδή μονάδα καύσης, που θα τροφοδοτείται με το δευτερογενές στερεό καύσιμο του εργοστασίου ΜΒΕ, που θα κατασκευάσει η περιφέρεια Αττικής και ο ΕΔΣΝΑ. Προτείνονταν να δημιουργηθεί σε παρακείμενο οικόπεδο του δήμου Φυλής και να παράγει ηλεκτρισμό, που θα καταναλώνει η μονάδα ΜΒΕ, η υφιστάμενη μονάδα διαλογής της WATT AE και το εργοστάσιο παραγωγής χαρτιού, καθώς και θερμότητα.
·       Εργοστάσιο παραγωγής χαρτιού, της χαρτοβιομηχανίας ΠΑΚΟ, που θα δημιουργηθεί στον ίδιο χώρο με τη μονάδα καύσης και το οποίο πέρα από την ηλεκτρική ενέργεια της μονάδας καύσης, θα απορροφά την θερμότητα της και νερό προερχόμενο από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας των στραγγισμάτων του παρακείμενου ΧΥΤΑ. Το εργοστάσιο αυτό, θα εκμεταλλεύεται, επίσης, τις ποσότητες ανακυκλώσιμου χαρτιού, τόσο από την μονάδα ΜΒΕ, όσο και από άλλες εγκαταστάσεις των εμπλεκομένων φορέων (WATT, ΕΔΣΝΑ).

Σημειώνουμε ότι η εταιρεία WATT AE (αρχικά σαν ΕΠΑΝΑ ΑΕ) λειτουργεί, από το 2009, μονάδα διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών (ΚΔΑΥ), που περιελάμβανε ένα κεντρικό μεταλλικό κτήριο και τις αποθήκες του. Το κεντρικό κτήριο κάηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά, το καλοκαίρι του 2013, οπότε η δραστηριότητα μεταφέρθηκε στο κτήριο των παλιών αποθηκών. Με τη διαφορά ότι, ενώ στην αρχή υποδέχονταν και συσκευασίες από αστικά απόβλητα (το περιεχόμενο του μπλε κάδου της ΕΕΑΑ ΑΕ), τώρα έχει περιοριστεί στην υποδοχή βιομηχανικών - εμπορικών αποβλήτων συσκευασίας, τα λεγόμενα ΒΕΑΣ. Η νέα μονάδα επεξεργασίας σύμμεικτων, κατά το σχέδιο του κ. Ανδρεόπουλου, «χτίζεται» πάνω στο «κουφάρι» του καμένου ΚΔΑΥ.

Δευτέρα, 11 Απριλίου 2016

Συνάντηση συλλογικοτήτων Πελοποννήσου

ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)


Δελτίο τύπου
10.4.2016

Συνάντηση συλλογικοτήτων, Τρίπολη, 10 Απριλίου 2016

Ακυρώνουμε τη ΣΔΙΤ, διεκδικούμε αποκεντρωμένη διαχείριση,
με δημόσιο χαρακτήρα και με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών

Την Κυριακή 10/4, στο Αποστολοπούλειο Πνευματικό Κέντρο Τρίπολης, πραγματοποιήθηκε συνάντηση συλλογικοτήτων της Πελοποννήσου, για το ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων, με επίκεντρο την επαπειλούμενη υπογραφή σύμβασης ΣΔΙΤ, μεταξύ της περιφέρειας Πελοποννήσου και της ΤΕΡΝΑ. Την πρωτοβουλία της συνάντησης είχαν δεκαοκτώ φορείς και συλλογικότητες της Πελοποννήσου και η ΠΡΩΣΥΝΑΤ (Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των αποβλήτων).

Στο κάλεσμα ανταποκρίθηκαν πολλοί φορείς και συλλογικότητες της Πελοποννήσου, εργαζόμενοι στην αυτοδιοίκηση και πολλοί αιρετοί, μέλη των δημοτικών συμβουλίων και του περιφερειακού συμβουλίου Πελοποννήσου. Ανάμεσά τους οι δήμαρχοι Τρίπολης κ. Δ. Παυλής, Κορίνθου κ. Αλ. Πνευματικός, Σπάρτης κ. Β. Βαλιώτης, Βόρειας Κυνουρίας κ. Π. Μαντάς και ο αντιδήμαρχος Ξυλοκάστρου - Ευρωστίνης κ. Κ. Κουσουλός. Παραβρέθηκαν, επίσης, οι βουλευτές Κορινθίας κ. Μ. Θελερίτη και κ. Γ. Ψυχογιός.

Η εισήγηση του εκπροσώπου των συλλογικοτήτων, που διοργάνωσαν τη συνάντηση, στάθηκε ιδιαίτερα στην επικίνδυνη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, εξαιτίας της εμμονής της περιφέρειας να επιβάλλει τη σύμβαση ΣΔΙΤ. Μια σύμβαση-λύση, που βρίσκεται σε πλήρη διάσταση και με το νέο εθνικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων και με το καλώς εννοούμενο δημόσιο συμφέρον. Με μια αναλυτική κριτική στη σύμβαση αποδομήθηκε το σύνολο των επιχειρημάτων των υποστηρικτών της και τεκμηριώθηκε ότι δεν αποτελεί μονόδρομο, ούτε τη λύση που χρειάζεται η περιφέρεια της Πελοποννήσου. Είναι λύση πανάκριβη, δεν παράγει ουσιαστικά αποτελέσματα στον τομέα της ανάκτησης, καθηλώνει την ανακύκλωση και την ανάκτηση υλικών, περιθωριοποιεί την κοινωνία και οδηγεί σε γενικευμένη ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης των αποβλήτων. Εκφράστηκε, επιπλέον, η αντίθεση στην προσπάθεια επαναδιαπραγμάτευσης της σύμβασης ΣΔΙΤ, εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους οι οποιεσδήποτε «επιδιορθώσεις» δεν είναι ικανές να αλλάξουν τη φιλοσοφία και τη στόχευσή της, ούτε να αποδώσουν καλύτερα αποτελέσματα (περιβαλλοντικά και οικονομικά).

Οι φορείς και οι συλλογικότητες δεν περιορίστηκαν στο αίτημα για μη υπογραφή της σύμβασης ΣΔΙΤ. Μίλησαν, πολύ συγκεκριμένα, για την ανάγκη ταχείας επεξεργασίας και υλοποίησης, από το ΦοΔΣΑ και τους δήμους, ενός νέου περιφερειακού σχεδίου και τοπικών σχεδίων σιαχείρισης, στη βάση του μόνου εναλλακτικού μοντέλου, που έχει βάσιμες ελπίδες γρήγορης υλοποίησης και παραγωγής αποτελεσμάτων, αυτού της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με δημόσιο χαρακτήρα και με έμφαση στη μείωση των αποβλήτων, στην επαναχρησιμοποίηση και στην προδιαλογή των υλικών. Επέστησαν την προσοχή των συγκεντρωμένων στον υπαρκτό κίνδυνο αναπαραγωγής του παλιού μοντέλου διαχείρισης, σε μικρότερη κλίμακα και με την προσχηματική επίκληση της αποκέντρωσης και, ιδιαίτερα, στις υστερόβουλες προτάσεις για αποδοχή τεχνολογιών καύσης, που θέλουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση κρίσης στην οποία έχει οδηγηθεί σκόπιμα η διαχείριση των αποβλήτων στην περιφέρεια Πελοποννήσου.

Στη ζωηρή συζήτηση που ακολούθησε πήρε μέρος μεγάλος αριθμός πολιτών και εκπροσώπων φορέων. Στο σύνολό τους, σχεδόν, επικρότησαν την πρωτοβουλία των συλλογικοτήτων και το περιεχόμενό της. Κατέθεσαν σειρά προτάσεων, ώστε να γίνει πιο σαφής και πιο αποτελεσματική η παρέμβαση των τοπικών κοινωνιών. Σε αρκετές από τις παρεμβάσεις επισημάνθηκε η ανάγκη να υπάρξει συνέχεια στην πρωτοβουλία των συλλογικοτήτων, τόσο στην κατεύθυνση της ενημέρωσης, όσο και στην κατεύθυνση της οργάνωσης παρεμβάσεων κινηματικού χαρακτήρα σε όλες τις περιφερειακές ενότητες.

Χαρακτηριστική των διεργασιών που συντελούνται στο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης, με πιθανό αντίκτυπο και στην τελική έκβαση της προσπάθειας για την ακύρωση της ΣΔΙΤ, ήταν η κοινή στάση των τεσσάρων παρευρισκόμενων δημάρχων (Τρίπολης, Κορίνθου, Σπάρτης και Βόρειας Κυνουρίας), οι οποίοι εξέφρασαν τη ρητή αντίθεσή τους και στην υπογραφή της σύμβασης ΣΔΙΤ και στην επαναδιαπραγμάτευσή της. Επανέλαβαν την απαίτησή τους προς την κυβέρνηση να πάρει όλα τα απαραίτητα μέτρα (νομοθετικά, χωροταξικά, χρηματοδοτικά), έτσι ώστε να διασφαλιστούν οι βασικές προϋποθέσεις για την υλοποίηση ενός νέου αναθεωρημένου περιφερειακού σχεδίου και τοπικών σχεδίων διαχείρισης, στη βάση των αρχών που προαναφέρθηκαν. 

Το αποτέλεσμα του πλούσιου διαλόγου αποτυπώθηκε στο περιεχόμενο του ψηφίσματος που εγκρίθηκε -θα δημοσιοποιηθεί τις επόμενες μέρες- στο οποίο αποτυπώνονται, συνοπτικά αλλά στοχευμένα, οι ανησυχίες, οι λόγοι της απόρριψης της δρομολογημένης σύμβασης ΣΔΙΤ και της όποιας ωραιοποίησής της, καθώς και η απαίτηση για αλλαγή πλεύσης, προς την κατεύθυνση της δημόσιας, αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην πρόληψη, την επαναχρησιμοποίηση και την ανάκτηση υλικών, μέσω προδιαλογής. Με αυτήν την κατεύθυνση καλούνται να συνταχθούν οι δήμοι και ο περιφερειακός ΦοΔΣΑ, χωρίς καθυστέρηση και χωρίς συμβιβασμούς με τα ποικιλώνυμα συμφέροντα, που στηρίζουν τις φιλοεργολαβικές λύσεις.

Ακολουθούν: το ψήφισμα, η εισηγητική παρέμβαση στη συνάντηση και η συνοπτική παρουσίασή της.

2016_04_10_ψήφισμα συνάντησης συλλογικοτήτων.pdf


Κυριακή, 3 Απριλίου 2016

Στα χέρια των κινημάτων η υπεράσπιση της αποκεντρωμένης διαχείρισης των απορριμμάτων

Πανελλαδική συνάντηση συλλογικοτήτων, 2 & 3 Απριλίου 2016




Το πρωί του Σαββάτου (2/4), στην αίθουσα συσκέψεων της ΠΟΕ ΟΤΑ, ξεκίνησε η διήμερη συνάντηση συλλογικοτήτων, για ζητήματα της διαχείρισης αποβλήτων, η οποία ολοκληρώθηκε το μεσημέρι της Κυριακής (3/4). Η πρωτοβουλία της συνάντησης ανήκε στην ΠΡΩΣΥΝΑΤ (Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των αποβλήτων) και είχε σαν θέμα «Τα κινήματα μπροστά στην πρόκληση της δημόσιας, αποκεντρωμένης διαχείρισης». Στο κάλεσμα ανταποκρίθηκαν πολλοί φορείς και συλλογικότητες της Αττικής και άλλων περιοχών της χώρας (Πελοπόννησο, Θεσσαλονίκη, Κρήτη, Τήνο, Μύκονο), καθώς και εργαζόμενοι στην αυτοδιοίκηση -ανάμεσά τους ο πρώην πρόεδρος της ΠΟΕ ΟΤΑ κ. Μπαλασόπουλος- και πολλοί αιρετοί, μέλη των δημοτικών συμβουλίων και του περιφερειακού συμβουλίου Αττικής. Πρόκειται για την πρώτη από μια σειρά αντίστοιχων συναντήσεων συλλογικοτήτων, με τις επόμενες να πραγματοποιούνται στην Τρίπολη (10/4) και στη Θεσσαλονίκη (στα μέσα του Μάη).

Η πρώτη μέρα της συνάντησης ήταν αφιερωμένη στις πολιτικές διαχείρισης αποβλήτων και ξεκίνησε με παρέμβαση της ΠΡΩΣΥΝΑΤ, που είχε σαν αντικείμενο την πρόκληση της υλοποίησης του νέου εθνικού σχεδιασμού και της δημόσιας, αποκεντρωμένης διαχείρισης και αναφορά στη στάση της κυβέρνησης και στις ποικίλες αντιστάσεις (πολιτικές, επιχειρηματικές, κοινωνικές). Ακολούθησε ιδιαίτερη παρέμβαση, αφιερωμένη στο θέμα του περιφερειακού σχεδιασμού (ΠΕΣΔΑ) Αττικής και στα τοπικά σχέδια διαχείρισης των δήμων, καθώς και παρεμβάσεις για τις πολιτικές στο πλαίσιο της ΕΕ, τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων και αποβλήτων υγειονομικών μονάδων και, τέλος, στο δημόσιο φορέα διαχείρισης αποβλήτων και στη ριζική αναθεώρηση του συστήματος της ανακύκλωσης.

Η δεύτερη μέρα της συνάντησης ήταν αφιερωμένη, αποκλειστικά, στις κινηματικές διεργασίες, που περιελάμβανε τις προσπάθειες άρθρωσης κοινού κινηματικού λόγου, τη φυσιογνωμία και τα χαρακτηριστικά των κινηματικών αντιστάσεων, τις εμπειρίες εργαζομένων στην αυτοδιοίκηση και των κοινωνικών εγχειρημάτων και, τέλος, την άτυπη διαλογή στην πηγή και το ρόλο ιδιαίτερων κοινωνικών ομάδων.

Στην πρόσκληση προς τους θεσμικούς φορείς ανταποκρίθηκε ο ΕΔΣΝΑ, που εκπροσωπήθηκε με το μέλος της ΕΕ κ. Σ. Ιατρού και ο δήμαρχος Χαλανδρίου κ. Σ. Ρούσος.  

ΟΙ εκπρόσωποι της ΠΡΩΣΥΝΑΤ στις παρεμβάσεις τους (επισυνάπτονται) εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους για τις καθυστερήσεις και τις παλινδρομήσεις στην υλοποίηση της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών. Ανάμεσα σε πολλά άλλα, καυτηρίασαν την επανάκαμψη των διαγωνισμών ΣΔΙΤ για την κατασκευή κεντρικών μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων, την παραπομπή στις καλένδες του δημόσιου φορέα διαχείρισης και της ριζικής αναθεώρησης του συστήματος της ανακύκλωσης, την προσπάθεια «απενοχοποίησης» της καύσης και την καθυστέρηση της αναθεώρησης των ΠΕΣΔΑ όλης της χώρας.

Ειδικά για τον ΠΕΣΔΑ Αττικής, επισημάνθηκε η ασάφεια και η αοριστία που τον διακρίνει, μαζί με την αγκίστρωσή του στη λογική της συγκεντρωτικής διαχείρισης. Μέσα από τον ΠΕΣΔΑ επιχειρείται, επί της ουσίας, η μακροημέρευση του ισχύοντος μοντέλου και το άνοιγμα της πόρτας στην καύση, σαν αναγκαστικής λύσης ή τελικής διεξόδου. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα τοπικά σχέδια διαχείρισης των δήμων, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων εκτιμάται ότι δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του νέου εθνικού σχεδίου (ΕΣΔΑ), αλλά ούτε και σε αυτά που προβλέπει ο οδηγός του ΕΔΣΝΑ για τη σύνταξη των ΤΣΔ των δήμων.

Με κριτική (και αυτοκριτική) διάθεση ήταν οι αναφορές στον προσανατολισμό και στη δράση των κινημάτων και των πολιτικών χώρων που τα στηρίζουν. Τονίστηκε ότι, σε αυτήν την κρίσιμη καμπή, χρειάζεται η μέγιστη δυνατή συσπείρωση κοινωνικών, αυτοδιοικητικών και πολιτικών δυνάμεων, στη βάση ενός πλαισίου κοινής αποδοχής, με σκοπό να αποτραπούν ανεπιθύμητες εξελίξεις και να μπουν γερά οι βάσεις για ένα ριζικά διαφορετικό μοντέλο διαχείρισης, οικονομικό, με δημόσιο χαρακτήρα, αποκεντρωμένες υποδομές ήπιας διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών και με τους πολίτες συμμέτοχους. Έτσι ώστε, τα βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία, ιδίως, χρόνια να μην αποτελέσουν μια παρένθεση.

Τα μέλη των φορέων και των συλλογικοτήτων που συμμετείχαν στη συνάντηση μετέφεραν πλούσιες εμπειρίες και προβληματισμούς από τα ειδικά πεδία των ενδιαφερόντων τους (δήμους, περιφέρειες, εργασιακούς χώρους, κοινωνικά κινήματα κλπ.), που συνοδεύονταν από ενδιαφέρουσες προτάσεις για την περαιτέρω αποσαφήνιση και εμπλουτισμό της αντίληψης για την εναλλακτική διαχείριση των απορριμμάτων, με αποκέντρωση και έμφαση στην προδιαλογή των υλικών.

Ενδιαφέρον, παρά τη ριζικά διαφορετική προσέγγιση, είχε η τοποθέτηση του εκπροσώπου της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ κ. Ιατρού, η οποία εστιάστηκε στην απόκρουση της εκτίμησης ότι ο αναθεωρημένος ΠΕΣΔΑ της Αττικής δεν εναρμονίζεται με το νέο εθνικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και στα ζητήματα της θερμικής αξιοποίησης - καύσης. Η αοριστία του αναθεωρημένου ΠΕΣΔΑ εξηγήθηκε σαν αποτέλεσμα της μη ολοκλήρωσης των τοπικών σχεδίων διαχείρισης, παρόλο που εξακολούθησε να υπάρχει και στο τελικό κείμενο της αναθεώρησης (στο οποίο είχε γίνει η αξιολόγηση των τοπικών σχεδίων). Θεώρησε προβληματικό το στρατηγικό στόχο  του ΕΣΔΑ για απόρριψη της παραγωγής και θερμικής επεξεργασίας – καύσης δευτερογενών καυσίμων από επεξεργασία αποβλήτων και απαρίθμησε σειρά άλλων σημείων του ΕΣΔΑ, στα οποία γίνεται αναφορά στη θερμική επεξεργασία. Παρόλα αυτά, υποστήριξε ότι στο νέο ΠΕΣΔΑ Αττικής δεν περιλαμβάνεται επιλογή κατασκευής υποδομών θερμικής αξιοποίησης και ότι οι σχετικές προσθήκες στο κείμενο της αναθεώρησης αφορούν στο θεωρητικό – ερευνητικό επίπεδο. Σε σχετική ερώτηση για την, μέχρι τώρα, αποφυγή της περιφέρειας Αττικής και του ΕΔΣΝΑ να τοποθετηθούν στο δημοσιοποιημένο σχέδιο κατασκευής νέας μονάδας επεξεργασίας σύμμεικτων και μονάδας καύσης στη Φυλή δεν έδωσε κάποια εξήγηση. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν θεωρεί σοβαρό το σχέδιο και ότι δεν έχει τη συγκατάθεση και συμφωνία του ΕΔΣΝΑ.
  
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)

Οι παρουσιάσεις στη συνάντηση βρίσκονται αναρτημένες εδώ:


Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2016

«Αναβίωση» της ΟΕΔΑ ΒΑ Αττικής, μέσω προγραμματικής σύμβασης

Η ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στη συνεδρίασή της, στις 29/3/2016, υπερψήφισε εισήγηση η οποία πρότεινε τη σύναψη προγραμματικής σύμβασης με την περιφέρεια Αττικής, για τη χρηματοδότηση και την υλοποίηση του έργου «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ Στερεών Αποβλήτων - Κατασκευή Εγκατάστασης Κομποστοποίησης - Κατασκευή Κέντρου Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών στην ΟΕΔΑ "Μαύρο Βουνό" Γραμματικού». Στο σκεπτικό της εισήγησης θεωρείται δεδομένη η λειτουργία του ΧΥΤΑ. Αναφέρεται, επίσης, ότι «Επιδίωξη της Περιφέρειας είναι να σχεδιασθεί και να κατασκευασθεί μία μονάδα πρότυπο, όπου θα επεξεργάζεται σε τέτοιο βαθμό τα απορρίμματα, ώστε το τελικό υπόλειμμα να είναι κάτω από 10% της αρχικής ποσότητας και να είναι πλήρως αδρανοποιημένο. Αυτό ουσιαστικά θα εξαλείψει κάθε κίνδυνο ρύπανσης από τον ΧΥΤΥ, ενώ θα παρατείνει την ζωή του κατασκευασμένου κυττάρου για πάρα πολλά χρόνια, ακυρώνοντας την ανάγκη για κάθε επέκτασή του».

Καθώς αναγνωρίζεται ότι το θέμα είναι αρμοδιότητας του ΕΔΣΝΑ, η απόφαση αιτιολογείται ως εξής:
«Συνεπώς επειδή ο ΕΔΣΝΑ, έχει την κατά νόμο αρμοδιότητα, δεν διαθέτει όμως την οικονομική επάρκεια, διαθέτει μεν υλικοτεχνικά μέσα, προσωπικό και εμπειρία, πλην όμως απαιτείται η ενίσχυσή του, έτσι ώστε να καταστεί εφικτό, τόσο η παρακολούθηση των εν λειτουργία έργων όσο και η προώθηση των νέων απαιτούμενων σύμφωνα με τον νέο ΠΕΣΔΑ έργων και δεδομένου ότι οι Τεχνικές υπηρεσίες της Περιφέρειας έχουν δημοπρατήσει και εκτελούν το έργο «Κατασκευή χώρου υγειονομικής ταφής απόβλητων στην Ο.Ε.Δ.Α. βορειοανατολικής Αττικής στη θέση "Μαύρο Βουνό" Γραμματικού» αιτείται στην Περιφέρεια τη σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης για τη χρηματοδότηση και την κατασκευή της ολοκλήρωσης της ΟΕΔΑ Γραμματικού (Εργοστάσιο επεξεργασίας, ΚΔΑΥ, κομποστοποίηση). Η Περιφέρεια Αττικής διαθέτει όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις που προαναφέρθηκαν προς επιτυχή ανάληψη και ολοκλήρωση των αναγκαίων αυτών δράσεων».

Τα επόμενα βήματα, σύμφωνα με την εισήγηση, είναι:
1.  Υποβολή αιτήματος του ΕΔΣΝΑ προς την Περιφέρεια Αττικής για τη χρηματοδότηση του έργου από την Περιφέρεια Αττικής.
2.  Ένταξη του έργου στο Πρόγραμμα Εκτελεστέων Έργων (ΠΕΕ) της Περιφέρειας Αττικής.
3.  Αποστολή του αιτήματος στο Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής και λήψη Απόφασης από το Περιφερειακό Συμβούλιο για την ένταξη του έργου στο ΠΕΕ και τη σύναψη της Προγραμματικής Σύμβασης.
4.  Έλεγχος Προγραμματικής από Ελεγκτικό Συνέδριο.
5.  Υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης.

Πως αξιολογούμε τη συγκεκριμένη απόφαση

·       Έχουμε να κάνουμε με την «αναβίωση» της ΟΕΔΑ Γραμματικού, η οποία είναι μια από τις επιλογές του παλιού ΠΕΣΔΑ, με μόνη διαφορά τη δυναμικότητα των μονάδων. Στην εισήγηση προβλέπεται η μονάδα επεξεργασίας σύμμεικτων να έχει δυναμικότητα 60.000 τ/έτος (αντί 127.500 τ/έτος). Στο τελικό σχέδιο της αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ –δεν έχει εγκριθεί ακόμη- αναφέρεται το ίδιο, ενώ γίνεται λόγος και για μονάδα κομποστοποίησης, με δυναμικότητα 20.000 τ/έτος (αντί των 40.000 τ/έτος, του παλιού σχεδιασμού). Για τη μονάδα ανακύκλωσης (ΚΔΑΥ) δεν υπάρχει καμία αναφορά στην αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑ.
·       Επιχειρείται να «νομιμοποιηθεί» η λειτουργία του ΧΥΤΑ, για τον οποίο έχει επιβεβαιωθεί ότι έχει χωροθετηθεί σε ακατάλληλο σημείο.
·       Οι εγκαταστάσεις επιχειρείται να εμφανιστούν ότι υλοποιούν τη «φιλοσοφία» της αποκεντρωμένης διαχείρισης. Μόνο που δεν προκύπτουν από τα τοπικά σχέδια των όμορων δήμων, ούτε και με σαφή και ολοκληρωμένο τρόπο από το κείμενο της αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ. Αντίθετα,  επιχειρείται να επιβληθούν «από τα πάνω», μέσω μιας προγραμματικής σύμβασης ΕΔΣΝΑ - περιφέρειας Αττικής, προκαταλαμβάνοντας την τελική επιλογή της αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ και των όμορων δήμων και αναδύοντας «άρωμα» συγκεντρωτικής αντίληψης και πρακτικής.
·       Η συνεκτίμηση της συγκεκριμένης επιλογής με την υπόθεση των νέων μονάδων της WATT στη Φυλή και με τη μεγάλη αοριστία της αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ φέρνει στην επιφάνεια μια προσπάθεια υλοποίησης ενός "νέου" ΠΕΣΔΑ μέσα από παράπλευρες και αδιαφανείς διαδικασίες. Οι διαβεβαιώσεις για υπόλειμμα 10% «μυρίζουν» προκατασκευασμένες λύσεις, από συγκεκριμένους εμπόρους, κατασκευαστές και πλασιέ, που το τελευταίο διάστημα κατακλύζουν όλη την επικράτεια και όχι μόνο την Αττική.

Η ΠΡΩΣΥΝΑΤ εξακολουθεί να θεωρεί λαθεμένη την επιλογή της λειτουργίας ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ στη συγκεκριμένη θέση, υποστηρίζει τον πρωτεύονται λόγο των όμορων δήμων στο που θα γίνει η χωροθέτηση των αναγκαίων δημοτικών ή διαδημοτικών υποδομών ήπιας διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή και στην ανάκτηση και απορρίπτει λογικές του τύπου «ούτε ένα κιλό σκουπίδια στον τόπο μου». Τη θέση αυτή τη διατύπωσε με απόλυτη σαφήνεια και στην παρέμβασή της για την αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑ Αττικής:

Για την εγκατάσταση του Γραμματικού

Η χωροθέτηση του ΧΥΤΑ Γραμματικού στη συγκεκριμένη θέση έχει τεκμηριωθεί και επίσημα ότι είναι λαθεμένη και, κατά συνέπεια, επικίνδυνη. Σε ότι αφορά  σε άλλου είδους δραστηριότητες (ανακύκλωσης, κομποστοποίησης, επεξεργασίας υπολειμματικών σύμμεικτων), θεωρητικά, θα μπορούσαν να φιλοξενηθούν στο χώρο, με δυναμικότητες που θα αντιστοιχούν στα δεδομένα του δήμου ή των όμορων δήμων, αν αποφάσιζαν να συνεργαστούν. Αν, ωστόσο, ο δήμος Μαραθώνα ή οι όμοροι δήμοι θεωρούν ότι υπάρχουν άλλοι καταλληλότεροι χώροι, οφείλουν να τους υποδείξουν. Κατά τα άλλα, ο δήμος Μαραθώνα και το Γραμματικό αξίζουν την ίδια περιβαλλοντική προστασία με τον Ελαιώνα, το Σχιστό ή το Ελληνικό, όπου σχεδιάζονται και μπορούν να φιλοξενηθούν αντίστοιχες δραστηριότητες.


30.3.2016