Δευτέρα, 30 Μαΐου 2016

Η Στερεά χρειάζεται νέο σχεδιασμό διαχείρισης αποβλήτων

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑ της περιφέρειας Στερεάς και για τη στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που τη συνοδεύει, η ΠΡΩΣΥΝΑΤ κατέθεσε τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις της.  

Στο κείμενο, που παρατίθεται αυτούσιο, επισημαίνεται η ασάφεια και η σύγχυση που διακρίνει τον προτεινόμενο ΠΕΣΔΑ, οι αντιφάσεις που τον διακρίνουν και η απουσία σαφούς περιγραφής των βασικών υποδομών. Η παρέμβαση της ΠΡΩΣΥΝΑΤ περιλαμβάνει τα βασικά σημεία της εναλλακτικής πρότασης της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών και συμπυκνώνεται στο καταληκτικό συμπέρασμα:

«Η περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, εκπόνησε ένα προσχηματικό ΠΕΣΔΑ, που απεραντολογεί χωρίς αξιόπιστα στοιχεία και χωρίς συγκεκριμένο σχεδιασμό, προκειμένου να αφήσει ελεύθερο το πεδίο της δράσης σε ένα συγκεντρωτικό μόρφωμα που επιχειρήθηκε να δημιουργηθεί και μάλιστα με μορφή Α.Ε.. Σήμερα αυτό το μόρφωμα έχει κριθεί ως μη νόμιμο από τις αρμόδιες αρχές.


Οι πολίτες της Στερεάς πρέπει να διεκδικήσουν από τους αιρετούς εκπροσώπους τους, δημοτικούς και περιφερειακούς, να προχωρήσουν σε ένα σχεδιασμό συγκεκριμένο και τεκμηριωμένο, με αποκέντρωση, με διαλογή στην πηγή του μεγαλύτερου μέρους των απορριμμάτων, με δημόσιο χαρακτήρα και με προστασία του περιβάλλοντος και του κοινωνικού οφέλους. Σε διαφορετική περίπτωση αποφάσεις για κρίσιμα ζητήματα θα παίρνονται μακριά από τον κοινωνικό έλεγχο και οι επιπτώσεις θα είναι αρνητικές και μη αναστρέψιμες».


Σάββατο, 28 Μαΐου 2016

Κόκκινη κάρτα στην αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑ Αττικής

Κόλαφο για τον ΕΔΣΝΑ (ειδικό διαβαθμιδικό σύνδεσμο νομού Αττικής, δηλαδή το φορέα διαχείρισης των αποβλήτων) και την περιφέρεια Αττικής αποτελούν οι «γνωμοδοτήσεις» των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου εσωτερικών και διοικητικής ανασυγκρότησης και του υπουργείου περιβάλλοντος και ενέργειας. Πρόκειται για προβλεπόμενη διαδικασία, η οποία υλοποιείται στη φάση της οριστικής διαμόρφωσης των περιφερειακών σχεδιασμών διαχείρισης αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ), πριν από την τελική τους έγκριση από τα αντίστοιχα περιφερειακά συμβούλια. Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται και η γνωμοδότηση των «επιτροπών διαβούλευσης» των περιφερειών.

Στην περιφέρεια Αττικής η παραπάνω διαδικασία επαναλαμβάνεται για δεύτερη φορά, αφού η αρχική αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑ (απόφαση ΔΣ ΕΔΣΝΑ 28/8/2015, έγκριση από το περιφερειακό συμβούλιο Αττικής 8/10/2015) αποδείχτηκε διάτρητη. Εκπονήθηκε ένα νέο σχέδιο αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ Αττικής (απόφαση ΔΣ ΕΔΣΝΑ στις 15/3/2016), το οποίο θα τεθεί υπόψη του περιφερειακού συμβουλίου, για τελική έγκριση. Προηγουμένως (στις 30/5/2016 και σε περίπτωση μη απαρτίας στις 31/5/2016), καλείται η επιτροπή διαβούλευσης της περιφέρειας να γνωμοδοτήσει.

Η διαδικασία έχει καθαρά διεκπεραιωτικό χαρακτήρα. Ενδεικτικά της επιπολαιότητας με την οποία αντιμετωπίζεται είναι τα εξής:
·       Τα υλικά τα οποία τίθενται υπόψη της επιτροπής διαβούλευσης (μελέτες, πίνακες κλπ.) είναι αυτά που είχαν δημοσιοποιηθεί όταν συζητούνταν το αρχικό κείμενο της αναθεώρησης, το καλοκαίρι του 2015 και όχι αυτά τα οποία συζήτησε το ΔΣ του ΕΔΣΝΑ, στην αρχή του 2016.
·       Δε γνωστοποιούνται στα μέλη της επιτροπής διαβούλευσης οι, πολύ σημαντικές, γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών των υπουργείων εσωτερικών και περιβάλλοντος.

Η ΠΡΩΣΥΝΑΤ παρενέβη, ζήτησε και πήρε τα σχετικά κείμενα, τα οποία θέτει υπόψη των μελών της επιτροπής διαβούλευσης και τα δημοσιοποιεί. Με τις γνωμοδοτήσεις τους οι υπηρεσίες των υπουργείων επιβεβαιώνουν την εκτίμηση της ΠΡΩΣΥΝΑΤ -με πιο κομψό, αλήθεια, τρόπο- ότι πρόκειται για «μη σχέδιο». Τη γνωμοδότηση του υπουργείου περιβάλλοντος υπογράφει η ΓΓ κ. Χ. Μπαριτάκη και καταλήγει επισημαίνοντας ότι «το υποβληθέν ΠΕΣΔΑ … εξακολουθεί να εμπεριέχει ασάφειες και αοριστίες» και «Η μελέτη του ΠΕΣΔΑ, επομένως, χρήζει συμπλήρωσης - τροποποίησης».

Παρατίθενται αυτούσια τα κείμενα, ώστε να υπάρχει συνολική εικόνα των παρατηρήσεων, μεταξύ των οποίων υπάρχουν:
·       Επισημάνσεις για λάθος στοιχεία και αυθαίρετες εκτιμήσεις
·       Απροσδιοριστία βασικών υποδομών, όπως οι ΧΥΤΑ, οι μονάδες κομποστοποίησης, οι μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων, οι σταθμοί μεταφόρτωσης κλπ.
·       Παράκαμψη της πρόβλεψης του εθνικού σχεδίου για εκτεταμένη προδιαλογή συσκευασιών
·       Μη ενσωμάτωση των τοπικών σχεδίων διαχείρισης
·       Αδυναμία ουσιαστικής κοστολόγησης έργων και διαχείρισης
·       Προβλήματα στο σχεδιασμό της διαχείρισης των βιομηχανικών αποβλήτων και των ΑΕΚΚ
κλπ.

Και κάτι ακόμη: ας λυθεί, επιτέλους, τι ακριβώς συμβαίνει με τη συνέχιση της λειτουργίας του ΕΜΑΚ Φυλής και την τερατώδη επέκτασή του. Δεν είναι δυνατό το υπουργείο εσωτερικών να καταλαβαίνει ότι θα έχει δυναμικότητα 450.000 τόνων/έτος (350.000 τ. σύμμεικτα και 100.000 τ. προδιαλεγμένα οργανικά) και το υπουργείο περιβάλλοντος ότι θα έχει δυναμικότητα 350.000 τόνων/έτος (250.000 τ. σύμμεικτα και 100.000 τ. προδιαλεγμένα οργανικά)!!!!





Δευτέρα, 16 Μαΐου 2016

Στη Θεσσαλονίκη «έκλεισε» ο κύκλος των συναντήσεων των συλλογικοτήτων

Την Κυριακή 15/5/2016, πραγματοποιήθηκε συνάντηση συλλογικοτήτων της Βόρειας Ελλάδας, με αντικείμενο τη διαχείριση των αποβλήτων, στο πολιτιστικό κέντρο της Τούμπας, στη Θεσσαλονίκη. Το κάλεσμα στη συνάντηση είχε απευθύνει η ΠΡΩΣΥΝΑΤ και δεκαπέντε (15) συλλογικότητες της Βόρειας Ελλάδας και υποστήριζαν οκτώ (8) αυτοδιοικητικά σχήματα.

Με τη συνάντηση αυτή γεφυρώθηκε η απόσταση που μας χωρίζει από το Γενάρη του 2014, όταν πραγματοποιήθηκε η προηγούμενη αντίστοιχη συνάντηση στη Θεσσαλονίκη. Και, ταυτόχρονα, έκλεισε ένας νέος κύκλος συναντήσεων, που ξεκίνησαν με την πανελλαδική συνάντηση της Αθήνας στις 2-3 Απριλίου 2016 και συνεχίστηκαν με τη συνάντηση συλλογικοτήτων της Πελοποννήσου, στις 10 Απρίλη 2016. Οι δραστηριότητες αυτές συνέπεσαν με τη συμπλήρωση πέντε χρόνων από τη συγκρότηση, στις 31/1/2011, της ΠΡΩΣΥΝΑΤ και συνέβαλαν στην ανταλλαγή εμπειριών και προβληματισμών. Ταυτόχρονα, είχαν το χαρακτήρα ουσιαστικών παρεμβάσεων από τα «κάτω» και σε εθνικό και σε περιφερειακό επίπεδο.

Η συζήτηση στην τελευταία συνάντηση της Θεσσαλονίκης, περιστράφηκε γύρω από τα νέα πεδία των παρεμβάσεων στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων, με το βλέμμα στραμμένο στο τώρα και στο αύριο. Ενώ εστιάστηκε, όπως ήταν φυσικό, στις εξελίξεις στις τρεις περιφέρειες της Βόρειας Ελλάδας, όπου τα πράγματα δε διαγράφονται ευνοϊκά: με την υπογραφή σύμβασης ΣΔΙΤ στη Δυτική Μακεδονία, με το υπερ-συγκεντρωτικό μοντέλο διαχείρισης στην Κ. Μακεδονία, με επίκεντρο τη Βορειο - Δυτική Θεσσαλονίκη και  τη Μαυροράχη και  με μια αμφιλεγόμενη αναπροσαρμογή του σχεδιασμού στην Αν. Μακεδονία και τη Θράκη.

Τα βασικά σημεία της πολύ ενδιαφέρουσας συζήτησης που έγινε αποτυπώνονται στο ψήφισμα, που εγκρίθηκε στο τέλος της συνάντησης και παρατίθεται στη συνέχεια. Όλα τα υλικά της συνάντησης είναι αναρτημένα εδώ.



Συνάντηση συλλογικοτήτων Βόρειας Ελλάδας, για τη διαχείριση των αποβλήτων
(Θεσσαλονίκη, 15.5.2016)

Ψήφισμα

Όσοι ανταποκριθήκαμε στο κάλεσμα των συλλογικοτήτων της Βόρειας Ελλάδας και όσοι συνυπογράφουμε, εκφράζουμε την έντονη ανησυχία μας τόσο για τη δραματική κατάσταση που επικρατεί στις περιφέρειες της Βόρειας Ελλάδας, στον τομέα της διαχείρισης των αστικών απορριμμάτων και γενικότερα των αποβλήτων, όσο και για τις λύσεις που φαίνεται ότι δρομολογούνται. Η υπογραφή της σύμβασης ΣΔΙΤ στη Δυτική Μακεδονία, ο συγκεντρωτικός σχεδιασμός, με επίκεντρο την εγκατάσταση της Μαυροράχης, στη Κεντρική Μακεδονία και οι αμφισημίες του νέου σχεδιασμού στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη συνιστούν σημαντικές αρνητικές εξελίξεις. Δημιουργούν τις προϋποθέσεις να αναιρεθούν τα όποια βήματα έχουν γίνει στην κατεύθυνση της αποκεντρωμένης διαχείρισης, ευνοούν λύσεις που θα οδηγήσουν σε εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις, με πολιορκητικό κριό τις συμβάσεις ΣΔΙΤ και θα επαναφέρουν σενάρια καύσης των αποβλήτων ή των προϊόντων της επεξεργασίας τους, σαν βασικής μεθόδου διαχείρισης.

Μας ανησυχούν, εξίσου, οι καθυστερήσεις και οι παλινδρομήσεις στην υλοποίηση του νέου εθνικού σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων (ΕΣΔΑ), ιδιαίτερα στην κατεύθυνση της συγκρότησης του δημόσιου φορέα διαχείρισης, της ριζικής αναδιάρθρωσης του συστήματος ανακύκλωσης, της προώθησης των αναγκαίων νομοθετικών πρωτοβουλιών που θα βοηθήσουν τους δήμους στην εφαρμογή των τοπικών σχεδίων διαχείρισης και της ανασυγκρότησης των φορέων διαχείρισης (όπως φαίνεται και στο, υπό διαβούλευση, σχέδιο νόμου).

Σε ότι αφορά στις συμβάσεις ΣΔΙΤ έχουμε πλήρη συνείδηση ότι δεν είναι, απλά, ένα μέσο χρηματοδότησης δημόσιων υποδομών, αλλά ένα εργαλείο εκτεταμένης ιδιωτικοποίησης και επιβολής ενός ακριβού, συγκεντρωτικού και αντιπεριβαλλοντικού μοντέλου διαχείρισης των αποβλήτων, αφού.
·       Αφορούν, αποκλειστικά, τη διαχείριση σύμμεικτων αποβλήτων (σταθμούς μεταφόρτωσης σύμμεικτων, εργοστάσια επεξεργασίας σύμμεικτων και χώρους ταφής των υπολειμμάτων της επεξεργασίας σύμμεικτων).
·       Αποκλείουν την περίπτωση να επιτευχθούν οι στόχοι του ΕΣΔΑ, αφού συνδέονται με τον όρο της ύπαρξης τεράστιων εγγυημένων ποσοτήτων σύμμεικτων για περίοδο από 25-28 έτη.
·       Αποτρέπουν κάθε προσπάθεια των δήμων, τώρα και στο μέλλον, να αναπτύξουν αποκεντρωμένες υποδομές ήπιας διαχείρισης
·       Έχουν ένα πολύ υψηλό κατασκευαστικό κόστος, που θα χρηματοδοτηθεί, κατά το μεγαλύτερο μέρος, από τα δημόσια ταμεία και τις τράπεζες και θα εξανεμίσει κάθε διαθέσιμο πόρο για τη χρηματοδότηση έργων διαχείρισης στερεών αποβλήτων, αφήνοντας μετέωρα τα τοπικά σχέδια διαχείρισης των δήμων.
·       Έχουν πάρα πολύ υψηλό διαχειριστικό κόστος, που θα μετακυλίεται στα δημοτικά τέλη.

Έχουμε πειστεί ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή, παρά η ταχεία επεξεργασία, χρηματοδότηση και υλοποίηση νέων περιφερειακών σχεδίων και τοπικών σχεδίων διαχείρισης, στη βάση του μόνου εναλλακτικού μοντέλου, που έχει βάσιμες ελπίδες γρήγορης υλοποίησης και παραγωγής αποτελεσμάτων, αυτού της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στις πολιτικές πρόληψης, επαναχρησιμοποίησης και προδιαλογής των υλικών.

Με βάση τα παραπάνω, είναι αυτονόητο ότι θα μας βρουν αντίθετους πιθανές απόπειρες αναπαραγωγής του μοντέλου της ιδιωτικοποιημένης διαχείρισης που απορρίπτουμε, σε μικρότερη, έστω, κλίμακα και με την προσχηματική επίκληση της αποκέντρωσης. Ιδιαίτερα, οι υστερόβουλες προτάσεις για αποδοχή τεχνολογιών καύσης, που θέλουν να εκμεταλλευτούν την οριακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται η διαχείριση των αποβλήτων.

Θεωρούμε καθοριστικό το ρόλο των πολιτών και των συλλογικών σχημάτων που τους εκφράζουν, στην προσπάθεια να δημιουργηθεί το πιο πλατύ μέτωπο δυνάμεων για να αλλάξει κατεύθυνση η διαχείριση των αποβλήτων στις περιφέρειες της Βόρειας Ελλάδας. Κάτι τέτοιο επιβάλλει μια ευρεία γκάμα δραστηριοτήτων, σε όλες τις περιφερειακές ενότητες, που θα ξεκινούν από την ενημέρωση και θα ολοκληρώνονται με μαζικές κινηματικές παρεμβάσεις. Για το σκοπό αυτό θα εξαντλήσουμε όλες τις δυνάμεις και όλα τα μέσα που διαθέτουμε.

Θεσσαλονίκη, 15.5.2016
(το προεδρείο της συνάντησης)

Παρασκευή, 6 Μαΐου 2016

Προϊόν συμβιβασμών και εξυπηρετήσεων το σχέδιο νόμου για τους φορείς διαχείρισης

Προϊόν συμβιβασμών και πολιτικών - τοπικών εξυπηρετήσεων, που διασφαλίζει την «ευελιξία» των εργολάβων της διαχείρισης των αποβλήτων, αποτελεί το σχέδιο νόμου για τους φορείς διαχείρισης, που βρίσκεται σε διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης. Το σχέδιο νόμου υποτίθεται ότι υπηρετεί το σκοπό της υλοποίησης του ΕΣΔΑ και, ιδιαίτερα, της αποκέντρωσης των δραστηριοτήτων διαχείρισης αποβλήτων, σε βάρος του υφιστάμενου συγκεντρωτικού μοντέλου. Στην πράξη, καθορίζεται από πληθώρα συμβιβασμών, που είναι πρόδηλο ότι έχουν συντελεστεί, προκειμένου να εξυπηρετηθούν τοπικές ή περιφερειακές πολιτικο-διαχειριστικές απαιτήσεις. Το αποτέλεσμα είναι από απογοητευτικό, έως τραγικό: η ουσία των επιδιωκόμενων αλλαγών έχει συρρικνωθεί σε σημαντικό βαθμό και αντί για ένα συγκροτημένο σχέδιο μετάβασης σε ένα νέο καθεστώς έχουμε μια συρραφή αποσπασματικών ρυθμίσεων, με πλήθος κενών και αντιφάσεων. 

Κατά την ΠΡΩΣΥΝΑΤ, τα λάθη, τα κενά και οι παραλείψεις του προτεινόμενου σχεδίου νόμου δεν αντιμετωπίζονται με σημειακές παρεμβάσεις, αλλά με μια ριζική αναδιαμόρφωσή του, ώστε σε σύντομο χρόνο να ξανατεθεί σε τελική διαβούλευση και να πάρει την τελική του μορφή.


Η παρέμβαση της ΠΡΩΣΥΝΑΤ καταλήγει με την επισήμανση ότι το σχέδιο νόμου πρέπει να συνοδευτεί, άμεσα και κατά προτεραιότητα, από τις νομοθετικές ρυθμίσεις για τη διευκόλυνση της χωροθέτησης αποκεντρωμένων υποδομών διαχείρισης, της πώλησης των παραγόμενων υλικών από τους δήμους, της συγκρότησης του δημόσιου φορέα διαχείρισης και της ριζικής αναδιάρθρωσης του συστήματος ανακύκλωσης.

Ακολουθεί η αναλυτική παρέμβαση στη δημόσια διαβούλευση.




Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)

Σχόλια και προτάσεις, στο πλαίσιο της διαβούλευσης για το σχέδιο νόμου
«Σύσταση και οργάνωση νομικών προσώπων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου
για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων της χώρας»

Α. Για τη σκοπιμότητα και την κατεύθυνση των νέων ρυθμίσεων

Στο νέο εθνικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων (ΕΣΔΑ) υπάρχει ρητή πρόβλεψη για τη «Δημιουργία ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου για τη λειτουργία των ΦοΔΣΑ». Στον πυρήνα της πρόβλεψης υπάρχει η αυτονόητη ανάγκη της εναρμόνισης με τη νέα κατεύθυνση του ΕΣΔΑ, αυτή της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με δημόσιο χαρακτήρα και έμφαση στην προδιαλογή των υλικών.

Το αν το προτεινόμενο σχέδιο νόμου ανταποκρίνεται σε αυτήν την ανάγκη, θα το δούμε στη συνέχεια. Πρέπει, ωστόσο, να επισημάνουμε από την αρχή ότι κομβικό στοιχείο της νέας αντίληψης είναι ο αναβαθμισμένος ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ένας ρόλος, που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη, όταν συζητάμε για το νέο πλαίσιο που πρέπει να διέπει τη λειτουργία των φορέων διαχείρισης. Από αυτήν την άποψη, είναι χρήσιμο να θυμίσουμε κάποιες ακόμη προβλέψεις του ΕΣΔΑ(στις στρατηγικές για την εφαρμογή της νέας εθνικής πολιτικής διαχείρισης των αποβλήτων), παρόλο που δεν καλύπτουν όλο το φάσμα της διαχείρισης:

«Καθορισμός της υποχρέωσης των Δήμων να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν τοπικά σχέδια αποκεντρωμένης διαχείρισης αποβλήτων, στο πλαίσιο των εθνικών και των περιφερειακών σχεδιασμών. Οι προδιαγραφές, οι στόχοι και το χρονοδιάγραμμα, των τοπικών σχεδίων περιλαμβάνονται με τη μορφή υποδείγματος στο παράρτημα του παρόντος ΕΣΔΑ. Στα πλαίσια αυτά θα προσδιοριστούν όλες εκείνες οι απαραίτητες ρυθμίσεις που θα διασφαλίζουν την δυνατότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να αναλαμβάνει το σύνολο των δραστηριοτήτων που απαιτούνται για την εφαρμογή ενός τοπικού σχεδίου αποκεντρωμένης διαχείρισης. Ενδεικτικά τέτοιες ρυθμίσεις αφορούν:
·       το περιεχόμενο και τη διαδικασία ενσωμάτωσης των δημοτικών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων στα ΠΕΣΔΑ, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων συντονισμού και συνδιαχείρισης μεταξύ όμορων Δήμων.
·       τη δυνατότητα προσλήψεων του απαραίτητου προσωπικού για την υλοποίηση του τοπικού σχεδίου σε κάθε Δήμο, δεδομένου ότι τα σχέδια αυτά είναι εντάσεως εργασίας.
·       τη διασφάλιση της δυνατότητας των δήμων να διακινούν τα ανακτώμενα υλικά έναντι τιμήματος
·       τη δυνατότητα χωροθέτησης ήπιων υποδομών διαχείρισης, εντός του πολεοδομικού ιστού
·       την ενθάρρυνση των κοινωνικών πρωτοβουλιών για πιο άμεση συμμετοχή στη διαχείριση των αποβλήτων, στο πλαίσιο ενός συστήματος δημόσιας αποκεντρωμένης διαχείρισης
·       τέλος, τη δυνατότητα σύναψης συνεργασίας μόνον για την διαλογή στην πηγή και την εκπαίδευση μεταξύ Δήμων, κοινωνικών συνεταιρισμών ή/και συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης εφόσον τα απόβλητα εντάσσονται στην εναλλακτική διαχείριση.»

«Θεσμοθέτηση των αρμοδιοτήτων των δήμων, ώστε να μπορούν να υλοποιούν όλο το φάσμα των δράσεων των τοπικών σχεδίων διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της απρόσκοπτης διάθεσης των ανακτήσιμων υλικών και ενίσχυση της τεχνικής επάρκειάς τους καθώς των λοιπών φορέων διαχείρισης αποβλήτων.»
Με βάση τα παραπάνω, μια νέα (διαδημοτική) δομή διαχείρισης των στερεών αποβλήτων, που θα συμβάλλει στην υλοποίηση των στόχων του ΕΣΔΑ και θα εναρμονίζεται με τις κατευθύνσεις του, θα πρέπει:
1.  Να έχει δημόσιο χαρακτήρα, τόσο ως προς τη νομική μορφή (ΝΠΔΔ), όσο και ως προς το ουσιαστικό περιεχόμενό της(τις στοχεύσεις και τον  τρόπο λειτουργίας).
2.  Να μην περιορίζει το ρόλο και τις αρμοδιότητες των δήμων. Αντίθετα, να τους διευκολύνει   στην εφαρμογή των τοπικών σχεδίων διαχείρισης και στη δημιουργία και διαχείριση διαδημοτικών υποδομών, όπου αυτό απαιτείται. Σε αυτό το πλαίσιο, να παρέχει την αναγκαία υποστήριξη για την υπέρβαση των δυσκολιών, την εκπόνηση οριζόντιων μελετών, την  ανάπτυξη αγορών προϊόντων προδιαλογής και αύξησης των εσόδων των δήμων, την ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημοτικών συστημάτων και την εκπαίδευση του προσωπικού τους.
3.  Να ωθεί στη διαρκή αύξηση των ποσοτήτων των υλικών που προδιαλέγονται και αξιοποιούνται σε επίπεδο δήμου, σε συμμόρφωση με την πυραμίδα ιεράρχησης των σταδίων διαχείρισης.
4.  Να είναι αποτέλεσμα εθελοντικής απόφασης για ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ όμορων  δήμων και να μην επιβάλλεται με αποφάσεις από τα «πάνω».
5.  Να κατοχυρώνει την ισότιμη συμμετοχή των  δήμων, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους.
6.  Να διασφαλίζει την πλήρη διαφάνεια και τον κοινωνικό έλεγχο.

Β. Η συγκρότηση και η μορφή των υφιστάμενων περιφερειακών ΦοΔΣΑ

Η συγκρότηση των υφιστάμενων ΦοΔΣΑ ανάγεται στο ν. 3852/2010 (Καλλικράτης), ο οποίος όριζε ότι οι νέοι περιφερειακοί φορείς θα είχαν τη μορφή συνδέσμου δήμων(ΝΠΔΔ). Η σχετική πρόβλεψη του Καλλικράτη επιχειρούσε να αντισταθμίσει το γεγονός ότι δημιουργούσε υπερσυγκεντρωτικές δομές, αφού προέβλεπε ένα φορέα διαχείρισης ανά περιφέρεια, συγχωνεύοντας τους ΦοΔΣΑ των επιμέρους διαχειριστικών ενοτήτων τωνπεριφερειακών σχεδιασμών (π.χ. στη Στερεά οι 11 ΦοΔΣΑ, γίνονταν 1). Οι διαδοχικές παρατάσεις της συγκρότησης των περιφερειακών ΦοΔΣΑ έδωσαν τη δυνατότητα σεΦοΔΣΑ που είχαν, ήδη,  συγκροτηθεί ως ΑΕ να συνεχίσουν τη λειτουργία τους. Γεγονός που επισημοποιήθηκε (και επεκτάθηκε) με το ν.4701/2012 (Καλλικράτης 2), ο οποίος στο άρθρο 16, παρ. 6 προέβλεπε:«Ο περιφερειακός σύνδεσμος ΦΟΔΣΑ, δύναται να μετατραπεί σε ανώνυμη εταιρεία του άρθρου 265 του ν. 3463/2006 εφόσον τούτο αποφασισθεί από τα δημοτικά συμβούλια των δήμων μελών του συνδέσμου, που παράγουν τουλάχιστον άνω του 60% των απορριμμάτων της οικείας περιφέρειας, βάσει των στοιχείων του ΠΕΣΔΑ. Η σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του». Έτσι δόθηκε η δυνατότητα να δημιουργηθούν και νέοι περιφερειακοί ΦοΔΣΑ, με τη μορφή ΑΕ.

Γ. Οι προβλέψεις του σχεδίου νόμου

Τρίτη, 26 Απριλίου 2016

Συνάντηση συλλογικοτήτων Βόρειας Ελλάδας

ΚΑΛΕΣΜΑ σε συνάντηση συλλογικοτήτων της Βόρειας Ελλάδας
για το ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων




Στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων και, γενικότερα, των αποβλήτων, διανύουμε μια πολύ κρίσιμη περίοδο. Από τη μια πλευρά, βασιλεύει η ανεπάρκεια στοιχειωδών υποδομών, η προβληματική λειτουργία αυτών που υπάρχουν και οι παραβατικές συμπεριφορές (ανεξέλεγκτη διάθεση, ανάμειξη αστικών και επικίνδυνων αποβλήτων κλπ.). Αυτά έρχονται να «παντρευτούν» με πολιτικές τεμαχισμού του έργου της διαχείρισης των απορριμμάτων και εκχώρησής του σε ιδιώτες, με προμετωπίδα τις συμβάσεις ΣΔΙΤ για την κατασκευή εργοστασίων διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων (υπογράφηκε αυτή της Δυτικής Μακεδονίας και επίκειται η υπογραφή αυτής των Σερρών).

Από την άλλη πλευρά, την περίοδο αυτή γίνεται μια εκτεταμένη αναθεώρηση των σχεδιασμών, σε όλη την κλίμακα. Έχει ολοκληρωθεί ο νέος εθνικός σχεδιασμός, που έχει ενσωματώσει μεγάλο μέρος των κινηματικών διεκδικήσεων, χωρίς, όμως, να είναι ορατά κάποια αποτελέσματα. Η αναθεώρηση των περιφερειακών σχεδιασμών γίνεται με ρυθμούς χελώνας και δεν ακολουθεί πάντα την αντίληψη της αποκεντρωμένης διαχείρισης του νέου εθνικού σχεδίου. Ο νέος θεσμός των τοπικών σχεδίων διαχείρισης από τους δήμους δοκιμάζεται, πότε από την έλλειψη εμπειριών, πότε από την ανύπαρκτη υποστήριξη από την κυβέρνηση και την κεντρική διοίκηση, πότε από τις ανεπάρκειες των δημοτικών αρχών και, αρκετά συχνά, από σκόπιμες προσπάθειες ακύρωσης της νέας κατεύθυνσης στη διαχείριση των αποβλήτων. Το μνημονιακό περιβάλλον, τέλος, δημιουργεί τεράστια προβλήματα στη χρηματοδότηση των αναγκαίων υποδομών, ενώ πιέζει να χρηματοδοτηθούν κατά προτεραιότητα τα συγκεντρωτικά έργα διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων, αντί των αποκεντρωμένων δημοτικών υποδομών προδιαλογής και ανάκτησης υλικών.

Κάθε μέρα που περνά, χειροτερεύει επικίνδυνα την κατάσταση. Τα προβλήματα πολλαπλασιάζονται, η πίεση για έκτακτα μέτρα μεγαλώνει, οι αντιστάσεις των δήμων και των πολιτών στις τοπικές κοινωνίες χαλαρώνουν. Έτσι, βρίσκουν εύφορο έδαφος για να επανέλθουν φιλοεργολαβικές επιλογές μαζικής επεξεργασίας σύμμεικτων και ιδιωτικοποίησης, σε συνδυασμό με την επιθετική επανάκαμψη καταδικασμένων πρακτικών, όπως αυτής της καύσης απορριμμάτων ή προϊόντων επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων.

Αν υπάρχει ένας παράγοντας, που να μπορεί να αναστρέψει την αρνητική φορά των εξελίξεων και να επιβάλλει την υλοποίηση ενός μοντέλου δημόσιας, αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών, στην οικονομικότητα του συστήματος διαχείρισης και στις φιλοπεριβαλλοντικές πρακτικές, είναι η ίδια η παρέμβαση των πολιτών. Με αυτή τη σκέψη και προσδοκώντας σε μια πιο συντονισμένη παρέμβαση, η Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ) και τα σχήματα που υπογράφουν, καλούν σε

συνάντηση συλλογικοτήτων της Βόρειας Ελλάδας,
για το ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων,
που θα πραγματοποιηθεί
την Κυριακή 15 Μαΐου (10.30 - 15.30)
στο πολιτιστικό κέντρο Τούμπας Θεσσαλονίκης (Κλεάνθους 57)
  
Θεσσαλονίκη, 5.5.2016

Καλούν οι παρακάτω φορείς και συλλογικότητες:

Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)
Αυτόνομη παρέμβαση Νεαπολιτών
Δίκτυο κατοίκων ανατολικής περιοχής ν. Θεσσαλονίκης
Δίκτυο συλλόγων και φορέων κατά της κατασκευής του ΣΜΑ Ευκαρπίας
Επιτροπή αγώνα Μεγάλης Παναγίας Χαλκιδικής
Λαϊκό πανεπιστήμιο κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας
Οικολογική Εταιρεία Έβρου
Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης
Περιβαλλοντικός σύλλογος Ευκαρπίας
Περιβαλλοντικός σύλλογος  Ασσήρου «Φίλοι της γης»
Πρωτοβουλία συνεργασίας για την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία (ΠΡΩ.Σ.Κ.ΑΛ.Ο.)
Πρωτοβουλία για την κοινωνική διαχείριση των απορριμμάτων, Θεσσαλονίκη
Πρωτοβουλία κατοίκων Ωραιοκάστρου
Πρωτοβουλία πολιτών για την κοινωνική διαχείριση απορριμμάτων στο δήμο Παύλου Μελά
Σύλλογος προστασίας περιβάλλοντος ευρύτερης περιοχής Λαγκαδά
Σύλλογος προστασίας περιβάλλοντος Σερρών


Υποστηρίζουν τα αυτοδιοικητικά σχήματα:

Αυτόνομη κίνηση πολιτών για το δήμο Ορεστιάδας  «Είναι στο χέρι μας»
Αυτόνομη ριζοσπαστική αυτοδιοίκηση στο δήμο Νεάπολης - Συκεών
Γειτονιές σε δράση, Οικολογία – Αλληλεγγύη – Πολιτισμός, Θεσσαλονίκη
Δύναμη πολιτών Νέστου
Ενότητα αριστερών πολιτών Νεάπολης - Συκεών
Κίνηση ενεργών πολιτών Καλαμαριάς
Μένουμε Θεσσαλονίκη
Οικολογία - Αλληλεγγύη


(Η λίστα των συλλογικοτήτων που καλούν στη συνάντηση και των αυτοδιοικητικών σχημάτων που την υποστηρίζουν παραμένει ανοιχτή και θα ανανεώνεται)

____________________
e-mail επικοινωνίας:        prosynat@gmail.com
τηλέφωνα επικοινωνίας: 6942984299 - 6944680436


Τα υλικά της συνάντησης, καθώς και των συναντήσεων που προηγήθηκαν, είναι αναρτημένα εδώ