Πέμπτη, 26 Σεπτεμβρίου 2013

Τι συμβαίνει με τις ακυρώσεις διαγωνισμών για αποκατάσταση ΧΑΔΑ της Αττικής;

Παράλληλα με τις μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων, ο ΕΔΣΝΑ προωθεί την αποκατάσταση έξι (6) ΧΑΔΑ: Μεγάρων (Καμπία) - ΝΑ Αττικής (Παλιά Φώκαια - Καλύβια), Κερατέας (Φοβόλες), ΒΑ Αττικής (Βαρνάβας - Γραμματικό - Κάλαμος - Αυλώνας), Σπετσών (Ζάστανο - Αγριόπετρες) και νήσων Αττικής (Μέθανα - Αγκίστρι). Οι διαγωνισμοί έγιναν στις 29/11/2012 και αναδείχτηκαν οι προσωρινοί ανάδοχοι. Ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων είναι 21,8 εκ. ευρώ.

Στις 6/9/2013 η εταιρεία ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΑΕ, που είναι προσωρινή ανάδοχος στα τρία πρώτα έργα (Μέγαρα, ΝΑ Αττική και Κερατέα) ενημερώνει τον ΕΔΣΝΑ ότι δεν μπορεί να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες εγγυητικές επιστολές και για τα τρία έργα, παρά μόνο για το έργο στα Μέγαρα. Το ζήτημα συζητιέται στη συνεδρίαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στις 9/9/2013, αλλά αναβάλλεται η λήψη απόφασης.

Στην επόμενη συνεδρίαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ (17/9/2013) ξανασυζητείται το θέμα, μόνο που δεν φαίνεται να θίγεται το θέμα των εγγυητικών επιστολών. Τουλάχιστον, στα δημοσιοποιημένα στη «Διαύγεια» πρακτικά. Έρχεται, όμως, με την εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας του ΕΔΣΝΑ, ένα άλλο θέμα και στις τρεις περιπτώσεις, διατυπωμένο με πανομοιότυπο τρόπο. Αναφέρεται ότι στην αυτοψία, που προηγήθηκε της κατακύρωσης του διαγωνισμού, «διαπιστώθηκε η ύπαρξη πρόσφατων αποθέσεων απορριμμάτων και ογκωδών υλικών, οι οποίες μεταβάλλουν σημαντικά το ανάγλυφο, την έκταση και τον όγκο του υφιστάμενου ΧΑΔΑ. Επομένως η υπάρχουσα μελέτη χρήζει τροποποίησης, αφού υπάρχει προφανής αλλαγή του φυσικού και, κατά συνέπεια, του οικονομικού αντικειμένου του έργου».

Με αυτά τα δεδομένα, η ΕΕ του ΕΔΣΝΑ αποφάσισε την ακύρωση των τριών διαγωνισμών, με σκοπό να επαναπροκηρυχθούν με νέους όρους.

Εύλογα γεννιούνται ορισμένες απορίες, τις οποίες δημοσιοποιούμε, παρόλο που η συνήθης πρακτική του ΕΔΣΝΑ και του κ. Σγουρού είναι να μην απαντούν στην ΠΡΩΣΥΝΑΤ:
·         Είναι αληθής ο ισχυρισμός για τις νέες αποθέσεις απορριμμάτων στους τρεις ΧΑΔΑ ή πρόκειται για έναν εύσχημο τρόπο να ξεπεραστεί με αυτόν τον τρόπο το πρόβλημα με τις εγγυητικές επιστολές;
·         Αν ισχύει η πρώτη εκδοχή, πως γίνεται να έχουμε νέες αποθέσεις μόνο στους συγκεκριμένους τρεις ΧΑΔΑ, με εμπλοκή της ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΑΕ, και όχι και στους άλλους τρεις (ΒΑ Αττική, Σπέτσες, νησιά Αττικής); Και πόσο μεγάλες ήταν οι νέες αποθέσεις, στο μικρό διάστημα που μεσολάβησε από την προκήρυξη των διαγωνισμών;
·         Αν ισχύει η δεύτερη εκδοχή, γιατί δεν προχώρησε η ανάθεση στους επόμενους μειοδότες; Μήπως ήταν ανεπιθύμητοι ή, μήπως, θεωρήθηκε ότι η εξέλιξη αυτή ήταν προσχεδιασμένη για να μοιραστεί η «πίτα» με συγκεκριμένο τρόπο;
·         Γιατί στις αποφάσεις ακύρωσης των διαγωνισμών (17/9/2013) δεν γίνεται μνεία της αδυναμίας της ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΑΕ να καταθέσει τις εγγυητικές επιστολές; Αν είχε ξεπεραστεί το πρόβλημα γιατί δεν αναφέρεται κάτι σχετικό;

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι: δεν θεωρούμε καθόλου απίθανο να συνεχίζονται οι παράνομες αποθέσεις στους υπό αποκατάσταση ΧΑΔΑ. Αν, όμως, είναι έτσι, δεν είναι πλήρως απογοητευτικό να γίνεται στις Φοβόλες; Στο χώρο, δηλαδή, που ο δήμος προτείνει και ο κ. Σγουρός φαίνεται να έχει αποδεχτεί να υλοποιηθεί νέα εγκατάσταση επεξεργασίας απορριμμάτων; Πως συμβιβάζονται αυτά τα δύο;

Και κάτι ακόμη: ο δήμος Λαυρεωτικής είχε υποσχεθεί ότι μέχρι τα μέσα Αυγούστου θα ήταν έτοιμη η ΜΠΕ για τη δική του πρόταση διαχείρισης των απορριμμάτων, που χωροθετείται στις Φοβόλες. Είμαστε στο τέλος του Σεπτέμβρη και ακόμη τίποτα …

Μια στοιχειώδης ενημέρωση δεν θα έβλαπτε…


Τετάρτη, 25 Σεπτεμβρίου 2013

Κρίσιμα ερωτήματα για το διαγωνισμό της μονάδας της Αχαΐας

Προς την οικονομική επιτροπή του Δήμου Πατρέων οδεύουν τα τεύχη δημοπράτησης της β' φάσης του διαγωνισμού για την κατασκευή του εργοστασίου απορριμμάτων. Αντικείμενο της συνεδρίασης στην οικονομική επιτροπή θα είναι η έγκριση των τευχών δημοπράτησης.

Στην εξέλιξη αυτή, αξίζει να σημειωθούν τρία ζητήματα:

1.    Η μέθοδος των ΣΔΙΤ αποτελεί τη γενικευμένη μέθοδο κατασκευής όλων των νέων έργων επεξεργασίας απορριμμάτων. Το γεγονός ότι στις διάφορες μελέτες εξετάζονται εναλλακτικοί τρόποι χρηματοδότησης των έργων, φαίνεται ότι αποτελεί μια τυπική διαδικασία, προκειμένου να αποκτήσει τυπική νομιμοποίηση η επιλογή των ΣΔΙΤ. Ο προϋπολογισμός των 103 εκατ. ευρώ αυτής της ενδεικτικής μονάδας, με ποιό τρόπο έχει προκύψει;  Θα μας ενημερώσουν αν έχει εκπονηθεί μελέτη ή έκθεση και τι ακριβώς περιλαμβάνει; Από πού προκύπτει το κατασκευαστικό κόστος της μονάδας; Με ποια κριτήρια εγκρίθηκε συγχρηματοδότηση ύψους 25.000.000 ευρώ, χωρίς να υπάρχει στοιχειώδης προϋπολογισμός του έργου που θα κατασκευαστεί; Τι έκταση θα έχουν οι εγκαταστάσεις που θα κατασκευαστούν; Οι όροι δόμησης του ακινήτου του Φλόκα θα καλύπτουν τις ανάγκες και αν όχι πότε θα μελετηθεί το ζήτημα αυτό;

2.    Η ποσότητα των απορριμμάτων αναφέρεται ενδεικτικά (!) ως 150.000 τόνους ετησίως. Ενδείξεις για τη σταδιακή αύξηση της ανακύκλωσης και, συνεπώς, τη μείωση των απορριμμάτων στα 27 ενδεικτικά χρόνια που θα λειτουργεί η μονάδα με τον ενδεικτικό προϋπολογισμό των 103 εκατ. δεν διαθέτει ο Δήμος Πάτρας; Και αν ναι, γιατί δεν τις περιλαμβάνει πουθενά; Θα φτιάξουμε πρώτα μια τεράστια επένδυση και μετά θα ψάχνουμε σκουπίδια για να την τροφοδοτούμε; Στην περίπτωση της Πάτρας, όπως και στην Αττική, γίνεται διάλογος με συμφωνημένη ποσότητα ΑΣΑ (150.000 τόνοι), γεγονός που εγείρει αμφιβολίες για τους περιβαλλοντικούς στόχους του Δήμου, όσον αφορά την ανακύκλωση. Καμία αναφορά δεν γίνεται, πάντως, ακόμα για τα βιομηχανικά απόβλητα και για το αν θα εχει όφελος ο Δήμος από διαχείριση «εισαγόμενων» απορριμμάτων.

3.    Το Νοέμβρη του 2012 λήφθησαν  αποφάσεις των 2 συνδέσμων (3ης και 4ης Δ.Ε.) με τις οποίες  αναθέτουν στο Δήμο Πάτρας την αρμοδιότητα, όχι μόνο να εκτελέσει το έργο αλλά και να εισπράττει τέλη από τους Δήμους, να παρακολουθεί την Ιδιωτική Εταιρεία για όλη τη διάρκεια της λειτουργίας  (που από την προκήρυξη μαθαίνουμε ότι ανέρχεται «ενδεικτικά» σε 27 (!) χρόνια). Παρόλα αυτά, στην προκήρυξη (σημείο 1.6) αναφέρεται  η ένταξη των δύο Δ.Ε. ως πιθανότητα (!!!) και ο ακριβής προσδιορισμός της ποσότητας των απορριμμάτων και, συνεπώς, του μεγέθους της επένδυσης αφήνεται για … την επόμενη φάση. Για ποιο λόγο; Δεν υπάρχει προγραμματική σύμβαση ανάμεσα στους συνδέσμους των Δήμων της Αχαΐας και το Δήμο Πάτρας;
 

Κ. Γαβριηλίδης
μέλος Πρωτοβουλίας συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων
Πάτρα

Τρίτη, 24 Σεπτεμβρίου 2013

Στη φάση του ανταγωνιστικού διαλόγου ο διαγωνισμός για τη μονάδα του Γραμματικού

Στη συνεδρίαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στις 24/9/2013, αποφασίστηκε ομόφωνα η έγκριση της πρόσκλησης σε ανταγωνιστικό διάλογο για το έργο: «Μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, συντήρηση, τεχνική διαχείριση και λειτουργία της Μονάδας Επεξεργασίας Αστικών Απορριμμάτων στην Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Απορριμμάτων Βορειοανατολικής Αττικής, με ΣΔΙΤ». Ταυτόχρονα, αποφασίστηκε η συγκρότηση συλλογικού οργάνου για την διενέργεια του ανταγωνιστικού διαλόγου του έργου. Σύμφωνα με το σχετικό δελτίο τύπου: «με το χρονοδιάγραμμα που έχει καταρτιστεί ο Ανταγωνιστικός Διάλογος θα ολοκληρωθεί το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου».

Πρόκειται για τη β΄φάση του διαγωνισμού για τη μονάδα του Γραμματικού, κατά την οποία θα προσδιοριστεί η επιθυμητή τεχνική λύση και θα ακολουθήσει το στάδιο της υποβολής των οικονομικών προσφορών. Τις επόμενες μέρες αναμένεται να ακολουθήσουν και οι αντίστοιχες προσκλήσεις για τις άλλες τρεις μονάδες της Αττικής (Φυλή, Α. Λιόσια και Κερατέα). Προς το παρόν, τόσο το περιεχόμενο της πρόσκλησης, όσο και τα τεύχη της διακήρυξης δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, πρακτική η οποία τείνει να γίνει καθεστώς.

Με το ίδιο δελτίο τύπου, ο κ. Σγουρός επαναφέρει μια σειρά από θέματα και κινήσεις, των οποίων και μόνο η αναφορά αναδεικνύει το μέγεθος των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο ΕΔΣΝΑ:

1. Τα χρέη

Νέα παρέμβαση προς τον πρωθυπουργό και την πολιτεία προαναγγέλει ο κ. Σγουρός, με επίκεντρο τη ρύθμιση των τεράστιων χρεών του φορέα, σε σημείο «ανά πάσα ώρα και στιγμή η διαχείριση των απορριμμάτων του λεκανοπεδίου να κρέμεται από ένα τεντωμένο σχοινί. Επίσης διακυβεύεται η βιωσιμότητα του φορέα …».

2. Οι απαλλοτριώσεις

Ας μη περάσει απαρατήρητη η αναφορά στην ανάγκη «να δοθεί λύση στο ζήτημα των απαλλοτριώσεων». Σε ποιες απαλλοτριώσεις αναφέρεται ο κ. Σγουρός; Μήπως, έχουν στα σχέδιά τους επέκταση του ΧΥΤΑ Φυλής. Με την ευκαιρία, να σημειώσουμε ότι η άδεια διάθεσης στο ΧΥΤΑ Φυλής έχει λήξει από τις 13/9/2013. Τυπικά και ουσιαστικά η διάθεση απορριμμάτων στο ΧΥΤΑ Φυλής είναι παράνομη.

3. Ένταξη του ΕΔΣΝΑ στην περιφέρεια Αττικής

Μια διάχυτη κωλυσιεργία για τη λειτουργία των περιφερειακών φορέων διαχείρισης (ΦοΔΣΑ) φαινόταν να αφορά, μέχρι τώρα, την περιφέρεια της χώρας, ξαφνικά έχουμε μια πρόθεση υπαγωγής του ΕΔΣΝΑ στην περιφέρεια Αττικής με επιχείρημα  «τη διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα και του εργασιακού καθεστώτος των εργαζομένων στο Σύνδεσμο με ταυτόχρονη αναβάθμιση των παρεχόμενων προς τους πολίτες και τους Δήμους υπηρεσιών». Θα περιμένουμε την επόμενη συνεδρίαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ για ασφαλή συμπεράσματα.

4. Ενημέρωση της ΕΕ και της επιτροπής αναφορών

Θορύβησε τους ιθύνοντες η πρόσφατη επίσκεψη κλιμακίου της επιτροπής αναφορών του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, στο Γραμματικό και (έκτακτα) στη Φυλή. Δεν εξηγείται αλλιώς η συντονισμένη παρέμβαση παραγόντων της κυβέρνησης και της περιφέρειας να ωραιοποιήσουν την υφιστάμενη κατάσταση. Συνέχεια αυτής της πίεσης αποτελεί η απόφαση να μεταβεί αντιπροσωπεία του ΕΔΣΝΑ στις Βρυξέλλες για ενημέρωση του ευρωπαίου επιτρόπου για το περιβάλλον και της επιτροπής αναφορών.

5. Διάθεση απορριμμάτων της Πελοποννήσου στο ΧΥΤΑ Φυλής

Την κατηγορηματική αντίθεσή του στο ενδεχόμενο συνέχισης της διαδικασίας μεταφοράς απορριμμάτων από την Πελοπόννησο στον ΧΥΤΑ Φυλής εξέφρασε ο ΕΔΣΝΑ. Οι σχετικές συμβάσεις υπεγράφησαν στα μέσα του Απριλίου του 2013 και εκπνέουν στα μέσα του επομένου μηνός.

Στο μεταξύ, αναπάντητες παραμένουν οι καταγγελίες των ΠΡΩΣΥΝΑΤ και Ecoeleusis για την παράνομη διακίνηση σύμμεικτων απορριμμάτων της Μυκόνου, προς την Αττική, με το μανδύα των ανακυκλώσιμων.

Κοστολόγηση υπηρεσιών ΕΔΣΝΑ


Στο τελικό στάδιο βρίσκεται η κοστολόγηση των υπηρεσιών του ΕΔΣΝΑ, για την οποία έχει ανατεθεί σχετική μελέτη. Ουσιαστικά, μιλάμε για τις υπηρεσίες στο ΣΜΑ Σχιστού και στην εγκατάσταση της Φυλής, που, προς το παρόν, χρεώνονται με 45 ευρώ/τόνο. Το τελικό σχέδιο της μελέτης παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στις 9/9/2013, με μια γενικόλογη εισήγηση από την οποία απουσιάζουν τα συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία. Είναι χαρακτηριστικό ότι η προτεινόμενη τιμή χρέωσης έχει παραληφθεί στο αρχείο που αναρτήθηκε στη «Διαύγεια». Αποφασίστηκε, πριν τη λήψη απόφασης, να αποσταλεί επιστολή στη διυπουργική επιτροπή για την παρακολούθηση της εφαρμογής του εθνικού και περιφερειακού σχεδιασμού διαχείρισης αποβλήτων, με την οποία θα ζητείται συνάντηση προκειμένου να γίνει ενημέρωση επί της μελέτης αναλυτικής κοστολόγησης. 

Πέμπτη, 19 Σεπτεμβρίου 2013

Σε τροχιά ΣΔΙΤ και η μονάδα επεξεργασίας ΑΣΑ της Λάρισας

Σε τροχιά ΣΔΙΤ μπαίνει η κατασκευή και της μονάδας επεξεργασίας ΑΣΑ του νομού Λάρισας, με την απόφαση, στις 23/7/2013, του ΔΣ του Ενιαίου Συνδέσμου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Λάρισας, που αποτελεί το ΦοΔΣΑ της συγκεκριμένης διαχειριστικής ενότητας, για την έγκριση υποβολής αίτησης στην ειδική γραμματεία ΣΔΙΤ.

Είχε προηγηθεί άλλη απόφαση του ΔΣ, στις 29/3/2013, με την οποία είχε προκριθεί η μέθοδς ΣΔΙΤ για την κατασκευή της Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) και είχε ανατεθεί η σύνταξη μελέτης σκοπιμότητας (προαπαιτούμενο για υποβολή αίτησης στην Ε.Γ. ΣΔΙΤ) και η σύνταξη μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ένδειξη ωριμότητας του σχεδίου). Στις 15.06.2013 παραδόθηκαν οι παραπάνω μελέτες, οι οποίες οριστικοποιήθηκαν μετά από παρατηρήσεις του ΦοΔΣΑ.

Έχει μεσολαβήσει, στις 13/6/2013, άλλη απόφαση του ΔΣ, με την οποία εγκρίθηκε η σύναψη προγραμματικής σύμβασης με το Δήμο Αγιάς, προκειμένου να αναλάβει το ρόλο του Φορέα υλοποίησης για να λειτουργήσει ως ο αρμόδιος Δημόσιος Φορέας του Έργου έναντι της Ειδικής Γραμματείας Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΕΓΣΔΙΤ) και της Διυπουργικής Επιτροπής Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΔΕΣΔΙΤ).

Στην εξέλιξη αυτή, αξίζει να σημειωθούν τρία ζητήματα:
1. Οι νέοι περιφερειακοί ΦοΔΣΑ, παρόλο που έχουν συγκροτηθεί, δεν παίζουν κανένα ουσιαστικό ρόλο στα έργα διαχείρισης των ΑΣΑ, όπου όλες οι αποφάσεις εξακολουθούν να παίρνονται από τους παλιούς ΦοΔΣΑ.
2. Η μέθοδος των ΣΔΙΤ αποτελεί τη γενικευμένη μέθοδο κατασκευής όλων των νέων έργων επεξεργασίας απορριμμάτων. Το γεγονός ότι στις διάφορες μελέτες εξετάζονται εναλλακτικοί τρόποι χρηματοδότησης των έργων, φαίνεται ότι αποτελεί μια τυπική διαδικασία, προκειμένου να αποκτήσει τυπική νομιμοποίηση η επιλογή των ΣΔΙΤ.
3. Στην περίπτωση της Λάρισας, όπως και στην Αττική, γίνεται υπερπήδηση της διαδικασίας αναθεώρησης του υφιστάμενων περιφερειακού σχεδιασμού (ΠΕΣΔΑ), που η ίδια η περιφέρεια Θεσσαλίας έχει ξεκινήσει. Το γεγονός, άλλωστε, επισημαίνεται και στις εισηγήσεις στο ΔΣ του ΦοΔΣΑ.

Ως προς το τελευταίο ζήτημα, πρέπει να θυμίσουμε ότι στις 16/5/2012 η περιφέρεια Θεσσαλίας είχε παρουσιάσει μελέτη συγκριτικής αξιολόγησης εναλλακτικών σεναρίων επεξεργασίας αστικών στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Θεσσαλίας. Είχε ειπωθεί, τότε, ότι «η μελέτη αυτή εκπονήθηκε για να αποτελέσει τη βάση της επικείμενης αναθεώρησης – τροποποίησης του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Θεσσαλίας και της προώθησης των έργων για χρηματοδότηση». Έκτοτε, δεν έχει γίνει γνωστή κάποια συγκεκριμένη πρωτοβουλία προς αυτήν την κατεύθυνση. Κάτι που, προφανώς, δεν εμποδίζει το ΦοΔΣΑ Λάρισας να προχωρήσει.


Για την ιστορία, να αναφέρουμε ότι στην παραπάνω μελέτη, για λογαριασμό της περιφέρειας, αναφέρονταν: «Ως προτεινόμενη λύση (μετά τη συγκριτική αξιολόγηση σεναρίων) προκρίθηκε η λειτουργία τριών μονάδων αναερόβιας μηχανικής - βιολογικής επεξεργασίας με τμήμα προδιαλεγμένου οργανικού κλάσματος που προτείνεται να χωροθετηθούν στα οικόπεδα των ΧΥΤΑ Λάρισας, Δυτικής Θεσσαλίας (Τρικάλων) και Βόλου».

Τρίτη, 17 Σεπτεμβρίου 2013

Ανατροπές στην προεπιλογή εταιρειών για το έργο του Γραμματικού

Ανατροπές συντελέστηκαν στον κατάλογο των εταιρειών που προεπιλέγονται και θα συνεχίσουν στη β΄ φάση του διαγωνισμού (τη φάση του ανταγωνιστικού διαλόγου), μετά από απόφαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ (17/9/2013), η οποία πήρε υπόψη της την απόφαση του ΣτΕ, που εξέτασε τις σχετικές προσφυγές

Για την ιστορία του πράγματος, θυμίζουμε ότι: Ενδιαφέρον για το διαγωνισμό είχαν εκδηλώσει τα παρακάτω οκτώ (8) σχήματα: 
1. ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΕ - ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ (*) 
2. ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ - ΔΕΗ ΑΕ 
3. J&P ΑΒΑΞ ΑΕ- ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΑΕ (*) 
4. ARCHIRODON GROUP NV - INTRAKAT AE - ENVITEC AE (*) 
5. NOVAERA HELLAS AE (συμφερόντων Κοπελούζου) 
6. ΜΕΤΚΑ ΑΕ (συμφερόντων Μυτιληναίου) - Χρ. Δ. Κωνσταντινίδης ΑΕ (*) 
7. ΕΡΕΤΒΟ ΑΕ - ΔΟΜΟΣΠΟΡΤ ΑΕ - ΕΓΝΩΝ ΑΤΕ (*) 
8. ΤΟΞΟΤΗΣ ΑΕ 

Με την απόφαση 211/2013 της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, μετά από εισήγηση της επιτροπής διαγωνισμού, προεπιλέχθηκαν για να συνεχίσουν στη β΄ φάση τα έξι πρώτα. Ακολούθησαν προδικαστικές προσφυγές από πέντε σχήματα (αυτά με τον αστερίσκο), που ζητούσαν αποκλεισμό κάποιων άλλων, τις οποίες απέρριψε όλες η ΕΕ του ΕΔΣΝΑ. Ακολούθησαν προσφυγές στο ΣτΕ, η απόφαση του ΣτΕ και η τελική απόφαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στις 17/9/2013. 

Σύμφωνα με αυτήν, στη β΄ φάση συνεχίζουν τα εξής πέντε σχήματα: 
1. ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΕ - ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ 
2. ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ - ΔΕΗ ΑΕ 
3. J&P ΑΒΑΞ ΑΕ- ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΑΕ 
4. ARCHIRODON GROUP NV - INTRAKAT AE - ENVITEC AE 
5. ΕΡΕΤΒΟ ΑΕ - ΔΟΜΟΣΠΟΡΤ ΑΕ - ΕΓΝΩΝ ΑΤΕ 

Ενώ αποκλείονται τα παρακάτω σχήματα, δύο εκ των οποίων υπήρχαν στην αρχική προεπιλογή: 
1. NOVAERA HELLAS AE (συμφερόντων Κοπελούζου) 
2. ΜΕΤΚΑ ΑΕ (συμφερόντων Μυτιληναίου) - Χρ. Δ. Κωνσταντινίδης ΑΕ 
3. ΤΟΞΟΤΗΣ ΑΕ 

Λογικά, στο επόμενο διάστημα θα εκδοθούν οι αποφάσεις του ΣτΕ, επί των προσφυγών για τους άλλους τρεις διαγωνισμούς της Αττικής και οι τελικές αποφάσεις της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ για την προεπιλογή εταιρειών. 

Επίσκεψη στο Γραμματικό της επιτροπής αναφορών του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου 

Στην Ελλάδα βρίσκεται κλιμάκιο της επιτροπής αναφορών του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, προκειμενου να εξετάσει, επιτόπου, τα δεδομένα των αναφορών που έχουν υποβληθεί για μιια σειρά έργα διαχείρισης απορριμμάτων (Γραμματικό, Μεγαλόπολη, Ερμιονίδα, Κέρκυρα, Καρβουνάρι Θεσπρωτίας). Έχουν προηγηθεί συζητήσεις και ακροάσεις στην ολομέλεια της επιτροπής. Λόγω της σοβαρότητας των θεμάτων, αλλά και λόγω της πίεσης που έχει ασκηθεί, κρίθηκε σκόπιμο από την επιτροπή και η επιτόπια εξέταση των αναφορών. 

Στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί, ιδιαίτερης σημασίας είναι η περίπτωση του Γραμματικού. Τη σχετική αναφορά την έχουν υπογράψει, περίπου, 2.250 κάτοικοι της περιοχής. 

Στο πρόγραμμα της επιτροπής, για την Τετάρτη 18/9, προβλέπονται το πρωί συναντήσεις με τους εκπροσώπους των κατοίκων, την ΠΡΩΣΥΝΑΤ, επιστήμονες, τους επιθεωρητές περιβάλλοντος, εκπροσώπους των υπουργείων και της περιφέρειας, ευρωβουλευτές κλπ.. 

Το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί επίσκεψη της επιτροπής αναφορών, στο χώρο κατασκευής του ΧΥΤΑ Γραμματικού. Το τοπικό συμβούλιο Γραμματικού καλεί τους κατοίκους της περιοχής σε μαζική παρουσία στο χώρο της αυτοψίας, την Τετάρτη 18/9, στις 3 το μεσημέρι.

Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013

Δήμοι Αττικής: πόσα ΑΣΑ παράγουν - τι πληρώνουν

Τον περασμένο Μάιο, η «Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων» δημοσιοποίησε μια πρώτη επεξεργασία στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις των δήμων και τις εισφορές που πρόκειται να καταβάλλουν στον ΕΔΣΝΑ για τη διάθεση των απορριμμάτων τους στις εγκαταστάσεις της Φυλής το 2013.

Στη συζήτηση που άνοιξε, φάνηκε πολύ καθαρά ότι στη συντριπτική πλειοψηφία των δήμων, οι δημοτικές αρχές και τα υπηρεσιακά στελέχη αγνοούν βασικά πράγματα στον τομέα της διαχείρισης, ακόμη και αυτά που σχετίζονται με τις παραγόμενες ποσότητες αστικών απορριμμάτων, τις ποσότητες των ανακυκλούμενων υλικών και το κόστος αυτής της δραστηριότητας. Αποδείχθηκε ότι η διαχείριση των απορριμμάτων βρίσκεται πολύ χαμηλά στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων, με αποτέλεσμα η διαχείριση των ΑΣΑ να είναι κακής ποιότητας, να έχει αντιπεριβαλλοντικό χαρακτήρα και να διασπαθίζεται δημόσιο χρήμα, σε μια περίοδο με ανυπέρβλητες οικονομικές δυσκολίες -και για τους ίδιους τους δήμους.  

Οι διαπιστώσεις αυτές μας οδήγησαν σε μια διεύρυνση των αρχικών επεξεργασιών, ώστε να υπάρχει μια πληρέστερη εικόνα των αποτελεσμάτων της διαχείρισης των ΑΣΑ από τους δήμους, ώστε να περιλαμβάνει στοιχεία της παραγωγής ΑΣΑ για τα έτη 2010 και 2011 και τις εισφορές των δήμων της Αττικής για τα έτη 2011, 2012 και 2013. Η παρουσίαση των στοιχείων συνοδεύεται και από έναν σχολιασμό των ποσοτικών και ποιοτικών αποτελεσμάτων της διαχείρισης, βασισμένη στα πιο πρόσφατα από τα παραπάνω στοιχεία.

Η επεξεργασία περιορίζεται, δυστυχώς, από την αδυναμία του ΕΔΣΝΑ να δώσει τα ποσοτικά στοιχεία του 2012. Και, φυσικά, από την απαράδεκτη τακτική της ΕΕΑΑ και του εθνικού οργανισμού ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) να δώσουν αναλυτικά στοιχεία για τις επιδόσεις των δήμων και των ΚΔΑΥ της Αττικής. Για το λόγο αυτό, ο σχολιασμός των επιδόσεων των δήμων στην ανακύκλωση γίνεται με μια προσεγγιστική λογική και περιορίζεται στο 2012, έτος για το οποίο είχαμε κάποια πρώτα στοιχεία.

Ελπίζουμε ότι και η νέα αυτή επεξεργασία θα φτάσει στις δημοτικές αρχές, μήπως και αποτελέσει την αφορμή για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων, που θα οδηγήσει στην αναγκαία αναθεώρηση πολιτικών και πρακτικών.  


Πέμπτη, 12 Σεπτεμβρίου 2013

Μύκονος: σαν να μην πέρασε μια μέρα …

Δεν πέρασε πολύς καιρός από το τότε που «βούιξε» το πανελλήνιο, με τη δημοσιοποίηση της σκανδαλώδους διαχείρισης των απορριμμάτων του δήμου Μυκόνου, χαρακτηριστικότερα στοιχεία της οποίας ήταν η εγκατάλειψη και καταστροφή ενός νέου ΧΥΤΑ, η εγκατάλειψη της ανακύκλωσης και η παράνομη αποστολή σύμμεικτων απορριμμάτων στην Αττική. Το γεγονός προκάλεσε τη δημόσια κατακραυγή, ανάγκασε την περιφέρεια Ν. Αιγαίου και Κυκλάδων να παρέμβει, ανέστειλε για ένα διάστημα την πρακτική της μεταφοράς σύμμεικτων και (το θετικό) συνέβαλε στο ξεκίνημα της λειτουργίας συνεταιριστικής κίνησης πολιτών για την ανακύκλωση.

Πριν λίγες μέρες, πραγματοποιήθηκε και πολυήμερη αυτοψία των επιθεωρητών περιβάλλοντος (1-6/9/2013). Πέρασαν ελάχιστες μέρες και το βράδυ της Τρίτης 10/9, προς Τετάρτη 11/9 οργανώθηκε νέα αποστολή containers με δημοτικά απόβλητα, με προορισμό, πιθανότατα, το λιμάνι του Λαυρίου. Χρησιμοποιήθηκε ένα παμπάλαιο πλοίο (ΜΑΡΙΑ Κ), το οποίο, υποθέτουμε σκόπιμα, δεν εντοπίζεται στα πληροφοριακά συστήματα μετακίνησης πλοίων.

Υποθέτουμε ότι επαναλαμβάνεται το ίδιο σκηνικό. Η υπόθεση στηρίζεται στο γεγονός ότι εξακολουθεί να μη γίνεται ξεχωριστή διαλογή των ανακυκλώσιμων (από τους μπλε κάδους), ενώ ούτε και στο ΧΥΤΑ υπάρχει υποδομή διαχωρισμού των ανακυκλώσιμων από τα σύμμεικτα. Αυτό σημαίνει ότι τα μεταφερόμενα και αυτήν τη φορά είναι σύμμεικτα. Δυστυχώς, δεν είμαστε σε θέση να επιβεβαιώσουμε ότι το φορτίο οδηγήθηκε και πάλι σε ΚΔΑΥ ή έγινε απόθεση κάπου αλλού, σε κάθε περίπτωση παράνομα.


Είναι αυτονόητο, πως οφείλονται, πλέον, πειστικές και άμεσες εξηγήσεις. Τόσο από το δήμο Μυκόνου όσο και από τις αρχές της Αττικής. Φυσικά και από τον ΕΟΑΝ και, επιτέλους, από το ίδιο το υπουργείο ΠΕΚΑ. Διότι δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πρακτικές, σαν αυτές του δήμου Μυκόνου, ενθαρρύνονται και νομιμοποιούνται από την εκκωφαντική σιωπή εκείνων που όφειλαν να έχουν παρέμβει εδώ και πολύ καιρό.

Στου κουφού την πόρτα, όσο θέλεις βρόντα

Συμπληρώνονται τρεις μήνες, από τη στιγμή που οι κινήσεις πολιτών Ecoeleusis και «Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων» έφεραν στην επιφάνεια το θέμα της παράνομης διακίνησης σύμμεικτων απορριμμάτων -με το μανδύα των ανακυκλώσιμων- από τη Μύκονο προς την Αττική. Η δημοσιοποίηση του περιστατικού συνδέθηκε με άλλες αντίστοιχες πρακτικές, σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, αναδεικνύοντας όλες τις βασικές παθογένειες της υφιστάμενης διαχείρισης απορριμμάτων, αλλά και την ανευθυνότητα - ανικανότητα των αρμοδίων να τις θεραπεύσουν.

Ακολούθησε ένας μαραθώνιος καταγγελιών προς τους εμπλεκόμενους φορείς και τις υπηρεσίες, που παρατίθενται αναλυτικά στο χρονολόγιο των (μη) απαντήσεων. Και, κυρίως, αυτών που φέρουν την κύρια ευθύνη. Αναφερόμαστε στους υποδοχείς των παράνομα μεταφερόμενων απορριμμάτων (ΕΔΣΝΑ και περιφέρεια Αττικής) και στον Εθνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), που, υποτίθεται, εγγυάται τη σωστή λειτουργία της εναλλακτικής διαχείρισης των αποβλήτων.

Σε ότι αφορά στον ΕΔΣΝΑ και την περιφέρεια Αττικής, θα επισημάνουμε τη μικροπολιτική προσπάθεια του κ. Σγουρού να εκμεταλλευτεί επικοινωνιακά το γεγονός, χωρίς να απαντά επί της ουσίας των καταγγελιών, προβάλλοντας μια αυτοψία που πραγματοποίησε υπάλληλος της ΠΕ Δυτικής Αττικής. Ξέχασε να αναφέρει τα εξής:
- Η αυτοψία πραγματοποιήθηκε, μετά από πρόσκληση των κινήσεων πολιτών ΠΡΩΣΥΝΑΤ και Ecoeleusis, που εντόπισαν την παράνομη μεταφορά και οργάνωσαν την «υποδοχή» του παράνομου φορτίου.
- Το πόρισμα εντοπίζει ευθύνες και παρατυπίες μόνο στον Οργανισμό Λιμένα Ελευσίνας, λόγω έλλειψης της σχετικής αδειοδότησης για τη μεταφορά φορτίων αποβλήτων.
- «Θολώνει» το τοπίο, ως προς την ουσία, μιλώντας γενικά για μεταφορά δημοτικών αποβλήτων, ενώ επρόκειτο για μια «καραμπινάτη» περίπτωση μεταφοράς σύμμεικτων απορριμμάτων. με το μανδύα των ανακυκλώσιμων.
- Αδιαφόρησε στην παρακολούθηση της συγκεκριμένης πρακτικής, με αποτέλεσμα να συνεχιστούν οι παράνομες μεταφορές, με τις υπηρεσίες της ΠΕ Δυτικής Αττικής να πραγματοποιούν αυτοψία, πάλι μετά από πρόσκληση των κινήσεων πολιτών, κατόπιν εορτής.

Καλώς ή κακώς η πρακτική αυτή έχει πάψει να μας ξενίζει. Είμαστε πεισμένοι ότι πρόκειται για στάση εκπορευόμενη από τον κ. Σγουρό, ο οποίος έχει κηρύξει ένα ιδιότυπο εμπάργκο στην ΠΡΩΣΥΝΑΤ, πιθανότατα και σε άλλες «ενοχλητικές» φωνές. Ο κ. Σγουρός αγνοεί προκλητικά επιστολές μας και δημόσιες καταγγελίες και αρνείται να απαντήσει, όχι μόνο για «περιφερειακά» περιστατικά, αλλά και για πολύ σοβαρές ενστάσεις για την τακτική τους στο θέμα ων διαγωνισμών για τα νέα εργοστάσια διαχείρισης απορριμμάτων της Αττικής. Είναι απολύτως σαφές ότι η συμπεριφορά αυτή δεν οφείλεται μόνο στην αμετροέπεια του κ. Σγουρού και στην κάλυψη που του παρέχει η πολιτική ηγεσία. Κυρίως, οφείλεται στην αδυναμία του να δώσει πειστικές απαντήσεις στην τεκμηριωμένη κριτική της φιλοεργολαβικής - αντιπεριβαλλοντικής πολιτικής του, της διασπάθισης δημόσιων πόρων για την κατασκευή φαραωνικών έργων και του «χαρατσώματος» που επιφυλάσσει για τους πολίτες η διαχείριση των απορριμμάτων που προωθεί.

Οι ευθύνες του ΕΟΑΝ δεν εντοπίζονται μόνο στην αδικαιολόγητη στάση του να μην απαντά στα ερωτήματα που του έχουν τεθεί. Ούτε τον τιμά μια προσπάθεια να οχυρωθεί πίσω από μια συνάντηση με τις κινήσεις πολιτών, που ο ίδιος προκάλεσε, προκειμένου να αποφύγει τις σαφείς, γραπτές απαντήσεις. Ευθύνεται, κυρίως, επειδή ωραιοποιεί την κατάσταση, παρακολουθεί με απάθεια περιστατικά σαν αυτό της Μυκόνου, ενώ θα έπρεπε να «σημάνει συναγερμό», συντηρεί την αδιαφάνεια της εναλλακτικής διαχείρισης, συγκαλύπτει τις απαράδεκτες πρακτικές των συστημάτων που αδειοδοτεί, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό της ΕΕΑΑ ΑΕ, που διαχειρίζεται τον μπλε κάδο. Δεν μας προξενεί καμία εντύπωση το γεγονός ότι η δραστηριότητά τους έχει βρεθεί στο στόχαστρο των ελεγκτικών μηχανισμών της ΕΕ.

Απρόσκλητη συνομιλήτρια εμφανίστηκε η ΕΕΑΑ ΑΕ, η οποία προκάλεσε συνάντηση με τις κινήσεις πολιτών ΠΡΩΣΥΝΑΤ και Ecoeleusis, στην οποία ήταν εξαιρετικά φειδωλή στην παρουσίαση ουσιαστικών στοιχείων, ακόμη και του εγκεκριμένου με υπουργική απόφαση διαχειριστικού σχεδίου της ή των ποσοτικών και ποιοτικών αποτελεσμάτων των ΚΔΑΥ ή, ακόμη, και της ενημέρωσης για το ποιους δήμους εξυπηρετεί το κάθε ΚΔΑΥ. Είναι χαρακτηριστικό ότι αρνήθηκαν να μας δώσουν ακόμη και το αρχείο της επίσημης παρουσίασης που μας έκαναν. Με πολύ κόπο καθορίστηκε μια επίσκεψη στο ΚΔΑΥ Ελευσίνας για τις 13/9/2013. Είναι απορίας άξιο πώς της επιτρέπεται να διαχειρίζεται ένα δημόσιο πόρο (το τέλος ανακύκλωσης) με τόσο ανεξέλεγκτο και αδιαφανή τρόπο. Εκτός κι αν έχει την κάλυψη του ΕΟΑΝ και του ΥΠΕΚΑ. Αλλά, σε αυτήν την περίπτωση, οφείλουν να μας το πουν καθαρά.

Η εισαγγελία περιβάλλοντος έδειξε ένα ειλικρινές ενδιαφέρον, που φαίνεται να ακυρώνεται, όμως, από την έλλειψη στοιχειωδών μέσων, ώστε να μεταφραστεί σε ουσιαστικό έργο (ελέγχους, καταμερισμό ευθυνών κλπ.). Με αυτά τα δεδομένα, είμαστε υποχρεωμένοι να «κρατάμε μικρό καλάθι».

Πιο έμπρακτο ήταν το ενδιαφέρον των επιθεωρητών περιβάλλοντος, για τους οποίους μαθαίνουμε (από τις δημοσιοποιημένες στη «Διαύγεια» μετακινήσεις των υπαλλήλων) ότι πραγματοποίησηαν αυτοψίες σε ΚΔΑΥ της περιοχής Ασπροπύργου, καθώς και σε διάφορες περιοχές της Μυκόνου. Παρόλο που το ζήτημα δεν είναι αμιγώς περιβαλλοντικό. Θα περιμένουμε με ενδιαφέρον τις εκθέσεις αυτοψίας, ελπίζουμε σύντομα.

Κυριακή, 8 Σεπτεμβρίου 2013

Διαγκωνισμοί εργολάβων για τα έργα της Αττικής - προσφυγές στο ΣτΕ

Αρκετά πιο δύσκολη, απ’ όσο ήθελε να την παρουσιάσει ο κ. Σγουρός, αποδεικνύεται η υπόθεση της ολοκλήρωσης των διαγωνισμών για τα τέσσερα εργοστάσια διαχείρισης απορριμμάτων της Αττικής. Ενώ έχει ολοκληρωθεί η πρώτη φάση των διαγωνισμών (προεπιλογή εταιρειών), από τις 29/4/2013 για το Γραμματικό, τις 17/6/2013 για την Κερατέα και τα Α. Λιόσια και από τις 26/6/2013 για τη Φυλή,δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η β΄ φάση (ανταγωνιστικού διαλόγου).

Ο λόγος είναι οι προδικαστικές προσφυγές, που έχουν κάνει οι περισσότερες από τις εταιρείες που συμμετείχαν στην α’ φάση του διαγωνισμού, κατά των αποφάσεων προεπιλογής της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ. Με αυτές ζητείται ο αποκλεισμός άλλων εταιρειών για τυπικούς και ουσιαστικούς λόγους. Οι επιτροπές διενέργειας των διαγωνισμών και η ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, άφησαν να εκπνεύσουν οι σχετικές προθεσμίες απάντησης -μάλλον συνειδητά-, οπότε πολλοί από τους προσφεύγοντες οδηγήθηκαν στο ΣτΕ. Στις 27/8/2013 συζητήθηκαν στο ΣτΕ μια σειρά από αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων.

Εξαιτίας αυτής της συζήτησης, έγινε κατεπείγουσα σύγκλιση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στην οποία, με μεγάλη καθυστέρηση, υπήρξε απόφαση επί των προδικαστικών προσφυγών, με σκοπό να σταλεί στο ΣτΕ. Σε νέα συνεδρίαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στις 9/9/2013, υπάρχει θέμα ενημέρωσης, σχετικά με τις συζητήσεις υποθέσεων στο ΣτΕ των διαγωνισμών των νέων Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων. Λογικά, η δημοσιοποίηση των τευχών δημοπράτησης της β΄φάσης του διαγωνισμού θα γίνει αφού πρώτα τελεσιδικήσουν οι προσφυγές. Η εμπειρία του αντίστοιχου διαγωνισμού της περιφέρειας Δυτκής Μακεδονίας δείχνει ότι αυτό μπορεί να χρειαστεί κάποιους μήνες.

Αξίζει να διαβάσει κανείς-μία τις αποφάσεις της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ επί των προδικαστικών προσφυγών, ιδιαίτερα αυτές για την Κερατέα, τα Α. Λιόσια και τη Φυλή, στις οποίες εκτίθενται αναλυτικά τα επιχειρήματα των προσφευγουσών εταιρειών. Ορισμένα πρώτα συμπεράσματα είναι τα εξής:
1. Μάλλον, δεν έχει βάση η υπόνοια ότι πρόκειται για μια «σικέ» διαμάχη και ότι έχει προαποφασιστεί το μοίρασμα της «πίτας». Πιθανότερο φαίνεται, εξαιτίας και του μεγάλου οικονομικού αντικειμένου των έργων της Αττικής, ότι γίνεται μια μάχη, στην οποία τα μεγάλα σχήματα προσπαθούν να βγάλουν «εκτός παιχνιδιού» τους πιο ισχυρούς αντιπάλους τους, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο όσο γίνεται νωρίτερα.
2. Απαντιέται το ερώτημα που είναι ο «ξένος παράγοντας» και γιατί τόση μεγάλη επιμονή από την τρόικα για την άμεση δρομολόγηση των έργων διαχείρισης απορριμμάτων. Όλα τα «ελληνικά» εργολαβικά σχήματα στηρίζονται σε ένα πλήθος, κυρίως ευρωπαϊκών, εταιρειών, των οποίων την εμπειρία και την οικονομική επιφάνεια επικαλούνται.
3. Είναι εντυπωσιακή η αλυσίδα της «μεταφερόμενης» εμπειρίας. Τα εργολαβικά σχήματα επικαλούνται δάνεια εμπειρία ξένων εταιρειών, αυτές κάποιων άλλων και ο.κ.. Σε βαθμό που αποδυναμώνεται πλήρως το ουσιαστικό περιεχόμενο των σχετικών όρων των διαγωνισμών.   

Τέλος, ας σημειωθεί ότι όπως έγινε και στον αντίστοιχο διαγωνισμό της περιφέρειας Πελοποννήσου, οι σχετικές διαδικασίες εξελίσσονται μέσα σε ένα πολύ κλειστό κύκλο παραγόντων και ιδιωτών συμβούλων, σε συνθήκες αδιαφάνειας και με το τεχνικό-επιστημονικό προσωπικό του ΕΔΣΝΑ και της περιφέρειας σε ρόλο θεατή. Τελευταίο (;) επεισόδιο η πρόσκληση για (απευθείας, ουσιαστικά) ανάθεση βασικών υποστηρικτικών υπηρεσιών των διαγωνισμών σε γνωστά γραφεία, στις 5/8/2013.   

Κοντά σ’ όλα αυτά, ο κ. Σγουρός δεν ξεχνά το επικοινωνιακό μέτωπο, στο οποίο είναι μετρ, αναθέτοντας καμπάνια πειθούς των πολιτών της Αττικής για τη χρησιμότητα των φαραωνικών, αντιοικονομικών και αντιπεριβαλλοντικών έργων που προωθεί με τόσο ζήλο.