Σάββατο, 28 Δεκεμβρίου 2013

Στα σκουπίδια κρύβεται χρυσάφι: διαχείριση απορριμμάτων και κοινωνικές συγκρούσεις

(αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα barikat.gr)

Είναι δυο-τρία χρόνια, στη διάρκεια των οποίων υπάρχει μια τεράστια κινητικότητα στο πεδίο της διαχείρισης των απορριμμάτων. Τέτοια που προδιαγράφει ένα ριζικά διαφορετικό τοπίο. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να συνέπεσαν με την περίοδο εφαρμογής των μνημονίων, ωστόσο έχουν τη ρίζα τους σε προγενέστερο χρόνο. Απλά, τώρα, υπάρχουν ευνοϊκότερες συνθήκες για την εφαρμογή των σχεδίων στα οποία αναφερόμαστε. Ο γενικευμένος τρόπος εφαρμογής των κυβερνητικών σχεδίων, κατά κανόνα με πανομοιότυπες - προκαθορισμένες διαδικασίες, έχει συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας κοινής αίσθησης για το χαρακτήρα των αλλαγών που προωθούνται στο συγκεκριμένο τομέα. Σε πλατιά στρώματα της κοινωνίας έχουν εντυπωθεί ορισμένες βασικές αλήθειες, όπως:
Ο τομέας της διαχείρισης των απορριμμάτων αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό οικονομικό αντικείμενο και θα συνεχίσει να το αντιπροσωπεύει σε μεγάλο βάθος χρόνου.
* Υπάρχουν μεγάλες πιέσεις για την είσοδο ιδιωτικών συμφερόντων σε έναν κατ’ εξοχή «αυτοδιοικητικό» τομέα, με την μορφή της ιδιωτικοποίησης μεγάλων τμημάτων του και με τη μορφή της παραχώρησης της κατασκευής και εκμετάλλευσης βασικών υποδομών, κυρίως μέσω ΣΔΙΤ.
Επειδή κριτήριο των όποιων σχεδιασμών τείνει να καθιερωθεί το επιχειρηματικό κέρδος οι τεχνικές επιλογές αγνοούν ζητήματα περιβαλλοντικής ασφάλειας, οικονομικότητας του συστήματος και τήρησης βασικών κανόνων ορθής διαχείρισης των απορριμμάτων.

Αν είναι έτσι τα πράγματα, μεγαλύτερο ενδιαφέρον, από την επανάληψη κοινότυπων διαπιστώσεων, παρουσιάζει η εκτίμηση της κατάστασης στην οποία βρισκόμαστε και η αναζήτηση τρόπων και προϋποθέσεων για την ανακοπή της προδιαγεγραμμένης πορείας των εξελίξεων. Σε αυτά τα ζητήματα εστιάζει το παρόν σημείωμα. Εμβόλιμα, γίνεται μια αναφορά στο πως φτάσαμε ως εδώ, προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα τις δυσκολίες που έχουμε να αντιμετωπίσουμε και τις δυσλειτουργίες που πρέπει να υπερβούμε.

Η συνέχεια του άρθρου εδώ

Δευτέρα, 9 Δεκεμβρίου 2013

Νέα δεδομένα για τη μονάδα της Κερατέας

Όπως είχε προαναγγελθεί, στις 6/12/2013, η ΕΕ του ΕΔΣΝΑ ενέκρινε το σχέδιο προκήρυξης της Β.Ι φάσης του ανταγωνιστικού διαλόγου για το έργο: «Μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, συντήρηση, τεχνική διαχείριση και λειτουργία Μονάδας Επεξεργασίας Αστικών Απορριμμάτων στην Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Απορριμμάτων Νοτιοανατολικής Αττικής με ΣΔΙΤ»

Στην απόφαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ αναφέρεται ότι: «το έργο εντάσσεται στο πλαίσιο του ΠΕΣΔΑ Αττικής. Η χωροθέτηση προβλέπεται στην ΟΕΔΑ ΝΑ Αττικής και η συνολική ετήσια δυναμικότητα θα είναι 80.000 τόνων αστικών απορριμμάτων σύμφωνα και με την 94/2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Λαρεωτικής».

Θυμίζουμε ότι η πρόβλεψη του ΠΕΣΔΑ ήταν για μονάδα ετήσιας δυναμικότητας 127.500 τόνων, ενώ η αρχική πρόβλεψη της α΄ φάσης του διαγωνισμού ήταν για 127.500 τόνους το μέγιστο. Στην προκήρυξη της α΄ φάσης αφηνόταν ανοιχτό το θέμα του προσδιορισμού της τελικής δυναμικότητας της μονάδας, όπως και το θέμα της χωροθέτησής της.

Ως προς το θέμα της δυναμικότητας φαίνεται να υιοθετείται η πρόταση του δήμου Λαυρεωτικής. Σχετικά πρόσφατα, επίσης, το ΥΠΕΚΑ μίλησε για ακύρωση του ΧΥΤΑ της Κερατέας. Εκεί που τα πράγματα εξακολουθούν να εμφανίζεται συγκεχυμένα είναι στα θέματα της χωροθέτησης της μονάδας και των περιοχών που θα εξυπηρετεί, αφού η απόφαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ αναφέρεται σε έργο του ΠΕΣΔΑ και στην ΟΕΔΑ ΝΑ Αττικής. Θα είναι το Οβριόκαστρο και θα εξυπηρετεί όλη την ΝΑ Αττική, που προβλέπει ο ΠΕΣΔΑ ή θα είναι οι Φοβόλες και θα εξυπηρετούνται μόνο οι δήμοι Λαυρεωτικής και Σαρωνικού;

Ερωτηματικό αποτελεί και το ουσιαστικό περιεχόμενο του ανταγωνιστικού διαλόγου. Διότι αν έχει υπάρξει συμφωνία για την τεχνική λύση που προτείνει ο δήμος (με την ανοχή των εργολάβων;), τότε περιττεύει η διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου. Στην περίπτωση αυτή ο ανταγωνιστικός διάλογος θα έχει τυπικό χαρακτήρα. 


Νεότερη ενημέρωση

Σε δελτίο τύπου, που ακολούθησε τη δημοσιοποίηση της απόφασης, γίνεται γνωστό ότι σαν θέση της ΟΕΔΑ ΝΑ Αττικής προσδιορίζεται η περιοχή «Φοβόλες» της Κερατέας. Η δυνατότητα αλλαγής της χωροθέτησης, από το Οβριόκαστρο στις Φοβόλες, είχε δοθεί με τροπολογία στο ν. 4122/2013 (άρθρο 28). Με την προϋπόθεση ότι θα υπήρχε περιβαλλοντική αδειοδότηση. Περιβαλλοντική αδειοδότηση δεν υπάρχει ακόμη, αλλά στο πλαίσιο της συναίνεσης που φαίνεται να υπάρχει κάτι τέτοιο θεωρείται δεδομένο. Να σημειώσουμε ότι στη συγκεκριμένη συνεδρίαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ πήρε μέρος και ο δήμαρχος Λαυρεωτικής κ. Λεβαντής.

Με αυτά τα δεδομένα, η εκπόνηση ΜΠΕ, στη βάση μιας συγκεκριμένης τεχνικής λύσης, εξυπηρετεί (και) την αλλαγή της χωροθέτησης της εγκατάστασης. Πιθανότατα, δεν προδιαγράφει την ακριβή τεχνική λύση που θα επιλεγεί, κάτι που φαίνεται να αντιφάσκει με τη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου. Το θέμα ενδέχεται να αποσαφηνίζεται στα αναλυτικά τεύχη της προκήρυξης της β΄ φάσης του διαγωνισμού, που, όμως, παραμένουν απόρρητα για τους «κοινούς» θνητούς.

Το νερό είναι δικαίωμα

Στις  5 Δεκεμβρίου, στην αγορά Αργύρη στην Πάτρα, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση με θέμα: «Το νερό είναι δικαίωμα», με ομιλητές:
·       την Μαρία Κανελλοπούλου (savegreekwater.org)
·       το Θ. Γιανναδάκη (ΤΕΕ Δυτ. Ελλάδας) και
·       τον Κώστα Γαβριηλίδη (ΠΡΩΣΥΝΑΤ)

Ακολουθεί το κείμενο της παρέμβασης του Κ. Γαβριηλίδη.

Για το φορέα διαχείρισης του φράγματος Πείρου-Παραπείρου


Στην Αχαία αναμένεται να παραδοθεί εντός των επόμενων μηνών το φράγμα Πείρου-Παραπείρου.Το έργο πρόκειται να ενισχύσει την υδροδότηση της Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας και να επιλύσει σε μακροχρόνια βάση το υδρευτικό πρόβλημα στην υπόψη περιοχή, καθότι μέχρι σήμερα σημαντικό μέρος της κατανάλωσης εξασφαλίζεται είτε από υπάρχουσες γεωτρήσεις, είτε από πηγές, ή από τον συνδυασμό και των δύο. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις η κάλυψη των υδρευτικών αναγκών από υπόγειους υδροφορείς, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες, δεν είναι ικανοποιητική και επαρκής. Άρχισε λοιπόν τον τελευταίο χρόνομία περίεργη συζήτηση από την κυβέρνηση για το ποιος θα διαχειριστεί αυτό το έργο.

Διαβάζω λοιπόν τη δήλωση του γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης μετά από σχετική σύσκεψη προ ολίγων ημερών: «Πρόθεση της κυβέρνησης είναι το έργο να περάσει στους ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού με μια μορφή που θα επιλεγεί μετά από περαιτέρω διερεύνηση που θα ζητήσει από τους μελετητές του Πανεπιστημίου Πατρών μιας και τα ερωτήματα που τέθηκαν στη συνάντηση δεν προσδιορίζεται από τα παραδοτέα».

Στην ίδια αυτή σύσκεψη ο Αντιπεριφερειάρχης Γρηγόρης Αλεξόπουλος ενημέρωσε τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ότι η ΠΔΕ σε συνεργασία με τους Δήμους και το ΤΕΕ θα εκπονήσει άμεσα ένα ερευνητικό πρόγραμμα όπου θα προσδιορίζονται όλες οι μορφές διαχείρισης φορέα βάσει των σημερινών δεδομένων έτσι όπως λειτουργούν σήμερα οι τρεις Δήμοι και η ΠΔΕ καλύπτοντας όλα τα ερωτήματα που τέθηκαν στο τραπέζι, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα εργαλείο όπου θα διευκολύνει τις όποιες αποφάσεις ληφθούν σε επόμενη συνάντηση.

Όλοι λοιπόν συμφωνούν για το δημόσιο χαρακτήρα που πρέπει να έχει ο Φορέας αλλά ας δούμε τι έχουν κάνει προς αυτή την κατεύθυνση.

Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013

Έκανε πίσω ο ΕΔΣΝΑ για τη μονάδα κομποστοποίησης του δήμου Σαρωνικού

Με πρόσφατη απόφασή της, στις 4/11/2013, η ΕΕ του ΕΔΣΝΑ δεν είχε κάνει αποδεκτή την πρόταση του Περιβαλλοντικού συνδέσμου δήμων Αθήνας - Πειραιά και του δήμου Σαρωνικού για τη δημιουργία τοπικών μονάδων κομποστοποίησης προδιαλεγμένων οργανικών και κλαδεμάτων. Μετά από επιμονή του δήμου Σαρωνικού, το θέμα επανήλθε στην ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στις 20/11/2013, οπότε και τροποποιήθηκε η παραπάνω απόφαση, ως προς το δήμο Σαρωνικού και η ΕΕ του ΕΔΣΝΑ συναίνεσε στο αίτημα υλοποίησης της συγκεκριμένης μονάδας.

Παρά αυτήν την εξέλιξη, φαίνεται ότι ο ΕΔΣΝΑ είναι προσανατολισμένος στην κεντρική διαχείριση των οργανικών, με απώτερο στόχο την κατασκευή (και) της μονάδας κομποστοποίησης στη Φυλή. Το έδαφος προετοιμάζεται με προγράμματα υποδοχής προδιαλεγμένων οργανικών και «πράσινων» από την ΕΜΑΚ στη Φυλή.

Έτσι, μετά το πιλοτικό πρόγραμμα συλλογής προδιαλεγμένων οργανικών BIOWASTE, ο ΕΔΣΝΑ παροτρύνει τους δήμους της Αττικής να στέλνουν τα «πράσινά» τους στην ΕΜΑΚ, χωρίς χρέωση, αντί να τα θάβουν στο ΧΥΤΑ, πληρώνοντας 45 ευρώ/τόνο.

Λογικές και χρήσμες, αναμφισβήτητα, οι κινήσεις εκτροπής από την ταφή και κομποστοποίησης των βιοαποβλήτων, μόνο που θα μπορούσαν να ήταν πιο τολμηρές και πιο εκτεταμένες (για τα προδιαλεγμένα οργανικά) και να γίνονταν με τη λογική της αποκέντρωσης, σε μονάδες μικρής κλίμακας, από τα αποτελέσματα της λειτουργίας των οποίων θα επωφελούνταν άμεσα οι δήμοι. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μεταφέρονται σε τόσο μεγάλες διαδρομές τα οργανικά και τα «πράσινα», πληρώνοντας, μάλιστα, για τα πρώτα 45 ευρώ/τόνο. 

Χονδροειδής παραπλάνηση από τον ΕΔΣΝΑ, για τις εισφορές των δήμων

Όπως είχαμε γράψει, μετά από τρεις αναβολές, το ΔΣ του ΕΔΣΝΑ συζήτησε το θέμα του καθορισμού της ετήσιας εισφοράς δήμων μελών ΕΔΣΝΑ,  για τα έτη 2012, 2013 και 2014, την Τρίτη 26/11. Συζήτησε, επίσης, το ύψος των αντισταθμιστικών οφελών, που καταβάλλονται στους δήμους Φυλής, Ασπροπύργου, Κερατσινίου - Δραπετσώνας και Περάματος για τη λειτουργία του ΧΥΤΑ Φυλής και του ΣΜΑ Σχιστού. Οι πληροφορίες που διέρευσαν, αλλά και το θριαμβευτικού ύφους δελτίο τύπου του ΕΔΣΝΑ, ισχυρίζονταν ότι: «Αμετάβλητη θα παραμείνει και για το 2014 η τιμή χρέωσης για τους Δήμους της Αττικής των εισερχομένων απορριμμάτων στις εγκαταστάσεις του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής». Μεταφέραμε τα παραπάνω στο blog της ΠΡΩΣΥΝΑΤ με τον τίτλο: «Στα ίδια τα τέλη των δήμων στον ΕΔΣΝΑ και τα αντισταθμιστικά»

Την Τετάρτη 4/12 δημοσιεύτηκαν στη «Διαύγεια» οι σχετικές αποφάσεις:
- για τις εισφορές των δήμων στον ΕΔΣΝΑ, για τα έτη 2012 και 2013
- για τις εισφορές των δήμων στον ΕΔΣΝΑ, για το έτος 2014

Διαβάζοντές τις, διαπιστώνουμε ότι:
·       για το 2012, η οριστική τιμή διαμορφώνεται στα 55,53 ευρώ/τόνο, στη βάση της μελέτης κοστολόγησης. Ως τώρα, είχε εφαρμοστεί προσωρινή τιμή 45 ευρώ/τόνο επί των ποσοτήτων του 2010. Η εκκαθάριση θα γίνει με τις εισφορές του 2014, αφού οι εισφορές του 2013 έχουν, ήδη, προεισπραχθεί.
·       για το 2013, έχει εφαρμοστεί προσωρινή τιμή 45 ευρώ/τόνο, επί των ποσοτήτων του 2011, ενώ η οριστική τιμή θα διαμορφωθεί με νέα μελέτη κοστολόγησης, μετά τις 31/12/2013. Το τελικό κόστος για τους δήμους θα επιμεριστεί σε εισφορά στον ΕΔΣΝΑ και σε αντισταθμιστικό όφελος (για τους δήμους Φυλής, Ασπροπύργου, Κερατσινίου - Δραπετσώνας και Περάματος), σύμφωνα με το ν. 4164/2013.
·       για το 2014, ισχύουν ακριβώς τα ίδια: Προσωρινή τιμή μέχρι 45 ευρώ/τόνο και οριστική μετά από νέα μελέτη κοστολόγησης, μετά τις 31/12/2014. Η προσωρινή τιμή επιμερίζεται σε 20,94 ευρώ/τόνο εισφορά και, περίπου, 24,068 ευρώ/τόνο αντισταθμιστικά.
·       Με τη χρέωση 24,068 ευρώ/τόνο και τις ποσότητες του 2012, προκύπτουν τα 43.500.000 ευρώ των αντισταθμιστικών.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το μόνο ποσό που παραμένει σταθερό είναι τα αντισταθμιστικά, που προορίζονται για τιυς τέσσερις δήμους. Οι συνολικές τελικές εισφορές, όμως, των δήμων έχουν αυξηθεί κατά 10,53 ευρώ/τόνο για το 2012 και αναμένεται να προσδιοριστούν για τα έτη 2013 και 2014, όταν θα υπάρξουν οι αντίστοιχες μελέτες κοστολόγησης.  

Αντιλαμβάνεται κανείς-μία ότι ο τρόπος με τον οποίο προβλήθηκαν οι συγκεκριμένες αποφάσεις («Αμετάβλητη θα παραμείνει και για το 2014 η τιμή χρέωσης για τους Δήμους της Αττικής») ισοδυναμούν με συνειδητή προσπάθεια παραπλάνησης των πολιτών. Δεν νομίζει ο κ. Σγουρός και το ΔΣ του ΕΔΣΝΑ ότι οφείλονται κάποιες εξηγήσεις; Εκτός και αν επιλέξουν και πάλι το δρόμο της συγκάλυψης των επικοινωνιακών τους τρυκ, δια της σιωπής. Όπως, ακριβώς, συνέβη με την αποκάλυψη του υποτιθέμενου «κουρέματος» των χρεών και των, δήθεν, εκπτώσεων στις τιμές της εργολαβίας λειτουργίας του ΕΜΑΚ, που παρατάθηκε πρόσφατα.

Να σημειώσουμε ότι, στη συνεδρίαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στις 6/12/2013, συζητείται η παράταση της σύμβασης (και) για τον αποτεφρωτήρα. Μένει να δούμε αν θα ισχύσουν τα περί κουρέματος και εκπτώσεων. Στην ίδια συνεδρίαση, αναμένεται να δρομολογηθεί η β΄ φάση του διαγωνισμού και για την ΝΑ Αττική (έχουν προηγηθεί οι διαδικασίες για τη ΒΑ Αττική και θα ακολουθήσουν αυτές των Α. Λιοσίων και της Φυλής).

Παρατίθενται, στη συνέχεια, οι πίνακες με τις προσωρινές και τις τελικές (όπου υπάρχουν) εισφορές των δήμων στον ΕΔΣΝΑ για τα έτη 2011,2012, 2013 και 2014. Θυμίζουμε ότι οι πίνακες με τις ποσότητες των ΑΣΑ των δήμων της Αττικής, που οδηγήθηκαν στη Φυλή τα έτη 2010, 2011 και 2012 έχουν αναρτηθεί εδώ.