Τετάρτη, 21 Μαΐου 2014

Στον «αέρα» οι διαγωνισμοί, ευκαιρία για ριζική αλλαγή προσανατολισμού

Σημερινό (21/4) πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία» κάνει αναφορά σε παρέμβαση της χρηματοδοτικής αρχής της ΕΕ, που έχει σαν συνέπεια το «πάγωμα», από τον περασμένο Φεβρουάριο, των διαδικασιών χρηματοδότησης των έργων διαχείρισης απορριμμάτων, τα οποία έχουν δημοπρατηθεί με τη διαδικασία των ΣΔΙΤ. Η παρέμβαση φέρεται να έχει σαν αφετηρία την προσφυγή (0238/2013) πολιτών της Πελοποννήσου στην επιτροπή αναφορών του ΕΚ. Της υπόθεσης φέρεται να έχουν επιληφθεί και οι γενικές διευθύνσεις περιβάλλοντος και ανταγωνισμού της ΕΕ, καθώς και οι αρμόδιοι επίτροποι περιβάλλοντος και εσωτερικής αγοράς.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της «Ελευθεροτυπίας»:  Η αρχή του νήματος για την ανατροπή των συμβάσεων ΣΔΙΤ βρίσκεται σε μια προσφυγή φορέων και κατοίκων που κατατέθηκε με πλήρη τεκμηρίωση στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με στόχο την ακύρωση της αδειοδότησης και σε συνέχεια της ακύρωσης του έργου διαχείρισης των απορριμμάτων της Περιφέρειας Πελοποννήσου, προϋπολογισμού 132 εκατ. ευρώ (65 εκατ. από κοινοτικούς πόρους), στην οποία έχει αναδειχθεί προσωρινός ανάδοχος η ΤΕΡΝΑ του ομίλου Περιστέρη. Προβλέπεται στο συγκεκριμένο έργο στα τεύχη διακήρυξης της δεύτερης φάσης, «η ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα συμβατικών αποβλήτων ανέρχεται σε 150.000 τόνους ανά έτος».

Η έρευνα που ξεκίνησε φαίνεται ότι δεν περιορίστηκε στην Πελοπόννησο, αλλά επεκτάθηκε σε όλες τις περιφέρειες, στις οποίες «τρέχουν» οι διαγωνισμοί - καρμπόν, για φαραωνικά έργα επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων, με αφύσικη δυναμικότητα και πρόβλεψη για εγγυημένες ποσότητες σύμμεικτων απορριμμάτων, σε όλη τη διάρκεια ισχύος των σχετικών συμβάσεων, δηλαδή για 25 - 27 έτη. Με αποτέλεσμα να είναι ορατός ο κίνδυνος να «τιναχτεί στον αέρα» το φιλοεργολαβικό κατασκεύασμα κυβέρνησης, περιφερειών και φορέων διαχείρισης (ΦοΔΣΑ).

Έτσι, έχουμε και την εξήγηση για την ενέργεια του ΥΠΕΚΑ να ζητήσει από τις περιφέρειες την εσπευσμένη αναθεώρηση των ΠΕΣΔΑ, που έφερε στη δημοσιότητα η ΠΡΩΣΥΝΑΤ. Θυμίζουμε ότι οι βασικοί λόγοι, που επικαλείται το ΥΠΕΚΑ είναι η διασφάλιση της συμβατότητας με την ευρωπαϊκή (οδηγία 2008/98/ΕΚ) και την εθνική (ν. 4042/2012) νομοθεσία, καθώς και των όρων για τη χρηματοδότηση των έργων από το νέο πλαίσιο της περιόδου 2014 - 20120. Επιβεβαιώνεται η εκτίμησή μας ότι αναζητείται μια τυπική νομιμοποίηση, ώστε να αποφευχθεί η καταδίκη των υφιστάμενων σχεδιασμών, που θα οδηγήσει στην αδυναμία χρηματοδότησης των έργων και στην παταγώδη κατάρρευση του πολυδιαφημισμένου «εκσυγρονισμού» της διαχείρισης των απορριμμάτων. Πως αλλιώς να εξηγηθεί η όψιμη υιοθέτηση ενός απόλυτα λογικού αιτήματος (της αναθεώρησης των ΠΕΣΔΑ), όταν επί σειρά ετών το υποτιμούσαν και το παρέκαμπταν (κυβέρνηση, υπουργεία και οι πειθήνιες περιφερειακές αρχές και οι ΦοΔΣΑ).

Με αυτά τα δεδομένα αποκτά νέα επικαιρότητα η παρέμβαση της ΠΡΩΣΥΝΑΤ, με την οποία επισημαίνεται ότι «χρειάζεται μια ισχυρή και άμεση κινηματική και πολιτική απάντηση σε αυτό το σχέδιο» και κατατίθεται η ιδέα μιας συντονισμένης πανελλαδικής παρέμβασης, με αυτά τα χαρακτηρστικά, καταρχήν στο Δίκτυο συντονισμού συλλογικοτήτων, αλλά και σε όλες τις συλλογικότητες, που έχουν εμπλακεί ή επιθυμούν να εμπλακούν στα ζητήματα της διαχείρισης των αποβλήτων. Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της πρότασης.

Πέμπτη, 1 Μαΐου 2014

Ανακύκλωση της «ανακύκλωσης» στη Μύκονο

Η Μύκονος, τα τελευταία δυο χρόνια, μας έχει προσφέρει εξαιρετικά διδακτικές εμπειρίες, στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Καταρχήν αρνητικές: με τον άθλιο τρόπο διαχείρισης των απορριμμάτων της, με την ανυπαρξία της ανακύκλωσης, αλλά και με τις απαράδεκτες πρακτικές της παράνομης μεταφοράς, στην Αττική, σύμμεικτων απορριμάτων, με το μανδύα των ανακυκλώσιμων. Αργότερα και θετικές: με τις πρωτοβουλίες ενεργών πολιτών του νησιού, που οδήγησαν στη δημιουργία του αστικού, μη κερδοσκοπικού, συνεταιρισμού «ΜοίκοΝΟΣ». Πρόκειται για μια εξαιρετική συλλογικότητα, που, σχεδόν μόνη της στο νησί, υπερασπίζεται το δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα της διαχείρισης των απορριμμάτων, μέσα σε ένα περιβάλλον κυριαρχίας των τάσεων της πλήρους ιδιωτικοποίησής της.

Θα θυμόμαστε τα περιστατικά της άνοιξης και του καλοκαιριού του 2013, όταν οι κινήσεις πολιτών ΠΡΩΣΥΝΑΤ και Ecoeleusis έφεραν στην επιφάνεια τις παράνομες μεταφορές σύμμεικτων απορριμμάτων στην Αττική, μέσω του αδιαφανούς κυκλώματος λειτουργίας του δήμου Μυκόνου, του συστήματος των μπλε κάδων (ΕΕΑΑ) και των ΚΔΑΥ της Αττικής, με την ανοχή και τη συγκάλυψη του ΕΔΣΝΑ, της περιφέρειας Αττικής και του Εθνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ).

Η προσπάθεια όλων των παραπάνω να παρουσιάσουν το θέμα σαν ένα ατυχές περιστατικό απέτυχε παταγωδώς. Πήρε μεγάλες διαστάσεις και έφερε στη θέση του απολογούμενου και τον ΕΟΑΝ και την ΕΕΑΑ (και στα ευρωπαϊκά όργανα), αλλά και τον ΕΔΣΝΑ, την περιφέρεια Αττικής και, προσωπικά, τον κ. Σγουρό. Ταυτόχρονα, πυροδότησε και τις μεταξύ τους «κόντρες». Ο ΕΔΣΝΑ και ο κ. Σγουρός, που χρόνια δέχονταν στη Φυλή (χρεώνοντάς το στους δήμους της Αττικής) το υπόλειμμα των μπλε κάδων των νησιών, μέσω των ΚΔΑΥ της Αττικής, αρνείται να το δεχτεί, δίνοντας παραστάσεις όψιμου λεονταρισμού. Ο ΕΟΑΝ θυμήθηκε ότι πρέπει να ζητήσει εξηγήσεις από την ΕΕΑΑ και άδεια από τον ΕΔΣΝΑ για να θάβεται στη Φυλή το υπόλειμμα των μπλε κάδων των νησιών. Η ΕΕΑΑ σταμάτησε να υλοποιεί την ανακύκλωση στα περισσότερα νησιά, από το φθινόπωρο του 2013 μέχρι σήμερα. Ο δήμος Μυκόνου «σφυρίζει αδιάφορα», σαν να μην τον αφορά το ζήτημα και, πριν λίγες μέρες, ζητά από την ΕΕΑΑ να αναθέσει την ανακύκλωση στο νησί σε ιδιώτη εργολάβο (!).

Ένα χρόνο μετά τις πρώτες αποκαλύψεις, οι πολίτες της Μυκόνου, μέσω του συνεταιρισμού ΜοίκοΝΟΣ, έχουν δώσει μαθήματα υπευθυνότητας και υπεράσπισης του κοινωνικού συμφέροντος. Έχουν δείξει πόσο απλά ο δήμος της Μυκόνου (και κάθε άλλος δήμος ή ομάδα δήμων) θα μπορούσε να οργανώσει το δικό του δημοτικό σύστημα ανακύκλωσης, προσφέροντας απασχόληση και έσοδα στο δήμο και στην τοπική κοινωνία. Έχουν προσφέρει την «τεχνογνωσία» που απέκτησαν και τις υποδομές του συνεταιρισμού για να υλοποιηθεί μια τέτοια προσπάθεια, χωρίς αντίκρισμα, για την ώρα.

Αυτοί που απαξίωναν και προσπαθούσαν να αποθαρρύνουν την πρωτοβουλία των πολιτών, αναζητούν τώρα τη συνεργασία του συνεταιρισμού, ελπίζοντας, ίσως, να τους «ξελασπώσει» από τη δυσχερή θέση στην οποία βρίσκονται. Έτσι εξηγούνται οι απανωτές επικινωνίες του ΕΟΑΝ και της ΕΕΑΑ με το συνεταιρισμό. Η μόνη που φαίνεται να μην έχει πάρει κανένα μήνυμα είναι η δημοτική αρχή της Μυκόνου, που επιμένει στην ανακύκλωση της «ανακύκλωσης», αναζητώντας για το έργο αυτό το «σωτήρα» ιδιώτη εργολάβο. Προφανώς, δεν αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει γύρω της, ούτε ότι οι πολίτες του νησιού την έχουν αφήσει … μίλια πίσω.

Εξαιρετικά διαφωτιστική της κατάστασης είναι η ανακοίνωση του συνεταιρισμού ΜοίκοΝΟΣ, που ακολούθησε τη συζήτηση του θέματος στο δημοτικό συμβούλιο της 17ης/4/2014, γι αυτό και την παραθέτουμε αυτούσια. Ας κρατήσουμε το εξής απόσπασμα, για να κατανοήσουμε τη συνθετότητα του προβλήματος:

«Το παράδοξο και εξοργιστικό, ταυτόχρονα, είναι μία ιδιωτική πρωτοβουλία ως συνεταιρισμός πολιτών να μάχεται για να υπερασπιστεί το δημόσιο χαρακτήρα της ανακύκλωσης και την εφαρμογή ενός δημοτικού συστήματος ανακύκλωσης και την ίδια στιγμή το δημοτικό συμβούλιο να ωθεί στην ιδιωτικοποίησή της. Και αυτό παρά τις παραινέσεις του ΕΟΑΝ, παρά την παρουσία στο Δημοτικό Συμβούλιο του προέδρου του ΜοίκοΝΟΣ κ. Σταύρου Ασημομύτη και παρά τη διαβεβαίωση της παρούσας δημοτικής αρχής, προς το ΔΣ του Συνεταιρισμού, για μία συνάντηση (που ποτέ δεν έγινε), ώστε να διερευνηθεί το νομικό πλαίσιο συνεργασίας ανάμεσα στο Δήμο Μυκόνου και στο Συνεταιρισμό ΜοίκοΝΟΣ. Αγνοώντας, δε,  προκλητικά, την εξαιρετικά χρήσιμη εμπειρία, αλλά και την «τεχνογνωσία», που έχει κατακτήσει ο τελευταίος στο μικρό διάστημα της λειτουργίας του και αρνούμενο να επωφεληθεί από την ανιδιοτελή δράση του».

Η περίσταση προσφέρεται για να γίνει μικρή μνεία του δήμου Σύρου - Ερμούπολης. Ενός δήμου που εμφανίστηκε να δίνει μια πολύ καλή εικόνα και να πετυχαίνει υψηλά ποσοστά ανακύκλωσης. Ο οποίος, στην πορεία, θεώρησε καλό να παραχωρήσει αυτή τη δραστηριότητα σε εργολάβο. Το χάλι που επακολούθησε αποτυπώνεται στο πολύ πρόσφατο δημοσίευμα που παραθέτουμε. Για την ιστορία: η διερεύνηση και η δημοσιοποίηση του θέματος από την ΠΡΩΣΥΝΑΤ ξεκίνησε με αφορμή μια δημόσια παρέμβαση της δημοτική αρχής Μυκόνου, που αμφισβητούσε τα «πρωτεία» της Σύρου στην ανακύκλωση. Ένα χρόνο μετά, είναι να θλίβεται κανείς/μία με τα «κατορθώματα» και των δύο …

2014_04_30_ανακοίνωση