Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2015

Σύσκεψη ενημέρωσης και συντονισμού δράσεων

Σε σύσκεψη ενημέρωσης και συντονισμού δράσεων, με αντικείμενο την αναθεώρηση του περιφερειακού σχεδιασμού διαχείρισης στερεών αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) της Αττικής, καλεί η Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων (ΠΡΩΣΥΝΑΤ), 

τη Δευτέρα, 5 Οκτωβρίου, στις 7 το απόγευμα, 
στην αίθουσα συσκέψεων της ΠΟΕ ΟΤΑ, 
Καρόλου 24 (3ος όροφος), 
στην πλατεία Καραϊσκάκη (σταθμός μετρό «Μεταξουργείο)

Στη σύσκεψη καλούνται πολίτες, συλλογικότητες, κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί φορείς, δημοτικά και περιφερειακά αυτοδιοικητικά σχήματα, σωματεία εργαζομένων στην αυτοδιοίκηση κλπ.

Η σημασία του θέματος και η οριακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται η διαχείριση των αποβλήτων στην Αττική, σε συνδυασμό με την επικείμενη συζήτηση στο περιφερειακό συμβούλιο, πιθανότατα την Πέμπτη 8/10, επιβάλλει μια μαζική και δυναμική κινηματική παρέμβαση, για την εφαρμογή ενός μοντέλου αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή και σε όφελος της κοινωνίας και όχι των μεγαλοεργολάβων.

Το γεγονός ότι το σχέδιο αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ, που έχει τεθεί σε διαβούλευση και θα εισαχθεί για επικύρωση στη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου, παρουσιάζει τεράστια προβλήματα και δεν μπορεί να διασφαλίσει την προοπτική αυτή, κάνει ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη της παρέμβασής μας.

Ακολουθεί η συνοπτική παρουσίαση των εκτιμήσεων της ΠΡΩΣΥΝΑΤ, όπως παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη τύπου, που δόθηκε τη Δευτέρα 28/9/2014.

Τα πλήρη κείμενα των παρεμβάσεων της ΠΡΩΣΥΝΑΤ στη σχετική διαβούλευση είναι αναρτημένα εδώ και εδώ.


Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2015

Ας μιλήσουμε και για πιο «πεζά» πράγματα …

(αναδημοσίευση από το presspublica.gr)

Τώρα, που κατακάθισε λίγο ο «κουρνιαχτός» των εκλογών, ίσως είναι μια καλή ευκαιρία να μιλήσουμε και για πιο «πεζά» πράγματα. Για τη διαχείριση των αποβλήτων, ας πούμε. Μερικές φορές, άλλωστε, οι μικρές μάχες σε ζητήματα σαν αυτό αποδεικνύονται εξίσου καθοριστικές με αυτές που δίνονται στο κεντρικό πολιτικό επίπεδο και τραβάνε, συνήθως, την προσοχή.

Το ξέρουμε. Η πρώτη φάση της διακυβέρνησης της χώρας από τους ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ ήταν μια περίοδος «βαλτώματος» στους περισσότερους τομείς, σε αναμονή ενός «έντιμου συμβιβασμού», κατά τα λεγόμενα των ιδίων. Σε λίγους τομείς αχνοφάνηκε κάποιο φως και όχι πάντα σε όλο το εύρος τους. Ένας από αυτούς είναι η διαχείριση των αποβλήτων.

Δυο ήταν τα πιο αξιοσημείωτα βήματα που έγιναν και τα οποία, κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θα μπορούσαν να σημάνουν ριζική στροφή στις εφαρμοζόμενες πολιτικές:
·       Το πρώτο βήμα ήταν το «πάγωμα» μεγάλου αριθμού έργων ΣΔΙΤ (στην περίπτωση της Αττικής ακύρωση τεσσάρων έργων), για την κατασκευή φαραωνικών μονάδων διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων, που σήμαινε υποβάθμιση της προδιαλογής και της ανακύκλωσης, στρώσιμο του εδάφους στην καύση και καθολική είσοδο των ιδιωτών στη διαχείριση των αποβλήτων.
·       Το δεύτερο βήμα ήταν η υιοθέτηση του νέου εθνικού σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων (ΕΣΔΑ). Ήταν ευτύχημα που η συγκυβέρνηση ΝΔ - ΠΑΣΟΚ δεν πρόλαβε να το κάνει, αφού το σχέδιο που είχε, αρχικά, εκπονηθεί ήταν το γνωστό φιλοεργολαβικό, συγκεντρωτικό μοντέλο, με τα πολλά σύμμεικτα και την καύση, με ελάχιστη ανακύκλωση και με υψηλό κόστος. Μια σειρά από συγκυρίες, που συνδέονται λιγότερο με την πολιτική βούληση και περισσότερο με την κινηματική δράση που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, οδήγησαν σε μια πλήρη αναμόρφωση του αρχικού σχεδίου. Με αποτέλεσμα το νέο ΕΣΔΑ να ενσωματώνει το βασικό πυρήνα της εναλλακτικής αντίληψης της αποκεντρωμένης διαχείρισης, που σημαίνει ήπιες μεθόδους διαχείρισης, βάρος στην πρόληψη και στην προδιαλογή των υλικών, οικονομικότητα του συστήματος, κοινωνική συμμετοχή κ.ά..

Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου 2015

Συμπληρωματική παρέμβαση της ΠΡΩΣΥΝΑΤ για τον ΠΕΣΔΑ Αττικής

Σε συνέχεια της αρχικής της παρέμβασης, η ΠΡΩΣΥΝΑΤ κατέθεσε συμπληρωματική παρέμβαση στο σχέδιο της 2ης αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ Αττικής. Με αυτήν επιχειρείται μια πρώτη προσέγγιση των βασικών υποδομών διαχείρισης των ΑΣΑ της Αττικής, με σκοπό:
• αφενός, να καταδειχθεί μια από τις σοβαρότερες «αναπηρίες» του σχεδίου αναθεώρησης, δηλαδή η ολοσχερής απουσία καταγραφής των αναγκαίων υποδομών διαχείρισης των ΑΣΑ και
• αφετέρου, να αρχίσουν να περιγράφονται οι βασικές παράμετροι για την επίλυση του συγκεκριμένου προβλήματος (αριθμός και δυναμικότητα των αναγκαίων υποδομών, γεωγραφική και πληθυσμιακή κάλυψη κλπ.).

Η πρότασή της έχει έναν, κατ’ αρχήν, διερευνητικό χαρακτήρα, στηρίζεται στη λογική της αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην προδιαλογή των υλικών και έχει αποτυπωθεί γραφικά στην αρχική της παρέμβαση, αλλά και στο τέλος αυτής της παρέμβασης. Συνοπτικά, καταγράφονται οι βασικές νέες υποδομές διαχείρισης των ΑΣΑ, σε αντιστοίχιση με το επίπεδο της γεωγραφικής και πληθυσμιακής κάλυψης.

1. «Πράσινα σημεία»

Είναι καθαρά δημοτικές υποδομές, ένα ή περισσότερα σε κάθε δήμο, στα οποία, κατά κανόνα, συγκεντρώνονται τα λιγότερο συνηθισμένα ανακυκλώσιμα υλικά (έντυπο χαρτί, ηλ. συσκευές, λάδια, φάρμακα κλπ.), έπιπλα, ογκώδη κλπ.

2. Κέντρα ανακύκλωσης

Είναι δημοτικές ή διαδημοτικές υποδομές υποδοχής - αξιοποίησης των προδιαλεγμένων υλικών (συσκευασιών και μη), που προέρχονται, κυρίως, από το δίκτυο των ξεχωριστών κάδων. Υποκαθιστούν τα ΚΔΑΥ της ΕΕΑΑ, εξαλείφουν τις μακρινές και πολυδάπανες μεταφορές σ’ αυτά και εξοικονομούν - εξασφαλίζουν πόρους στην τοπική αυτοδιοίκηση. Κατά περίπτωση, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν χώροι υποδοχής και διάθεσης και των υλικών που συγκεντρώνονται στα «πράσινα σημεία». Ο αριθμός και η δυναμικότητα αυτών των υποδομών είναι αντικείμενο των τοπικών (δημοτικών ή διαδημοτικών) σχεδίων διαχείρισης.

3. Μονάδες κομποστοποίησης οργανικών

Είναι δημοτικές ή διαδημοτικές υποδομές υποδοχής - αξιοποίησης των προδιαλεγμένων υλικών («πράσινων» και οργανικών κουζίνας), που προέρχονται, κυρίως, από το δίκτυο των ξεχωριστών κάδων και τις υπηρεσίες πρασίνου των δήμων. Συμβάλλουν στην εκτροπή από την ταφή των βιοαποδομήσιμων υλικών και εξοικονομούν - εξασφαλίζουν πόρους στην τοπική αυτοδιοίκηση. Κατά περίπτωση, μπορούν να υποδέχονται, σε ξεχωριστές γραμμές, οργανικά υλικά από τη διαδικασία διαχωρισμού των υπολειμματικών σύμμεικτων. Ο αριθμός και η δυναμικότητα αυτών των υποδομών είναι αντικείμενο των τοπικών (δημοτικών ή διαδημοτικών) σχεδίων διαχείρισης. Παρόλα αυτά, στους πίνακες που ακολουθούν, δίνουμε μια αίσθηση των μεγεθών των ποσοτήτων των οργανικών (προδιαλεγμένων ή από επεξεργασία σύμμεικτων).

4. Μονάδες επεξεργασίας υπολειμματικών σύμμεικτων

Είναι διαδημοτικές ή περιφερειακές υποδομές, που υποδέχονται τις διαρκώς μειούμενες ποσότητες σύμμεικτων, που δεν έχουν «περάσει» από διαδικασίες προδιαλογής. Αντιστοιχούν σε ευρύτερες γεωγραφικές - πληθυσμιακές ενότητες, που για λόγους συνεννόησης τις ονομάζουμε διαχειριστικές ενότητες (ΔΕ). Αυτό δε σημαίνει ότι διασπάται οργανωτικά και επιχειρησιακά ο ΕΔΣΝΑ. Στους πίνακες που ακολουθούν, επιχειρούμε μια πρώτη περιγραφή τους, δίνοντας δύο εναλλακτικά σενάρια (δέκα και οκτώ ΔΕ, αντίστοιχα). Καταγράφονται, ανά δήμο και ΔΕ, τα πληθυσμιακά δεδομένα, οι ποσότητες των ΑΣΑ το 2014, οι αναμενόμενες ποσότητες των ΑΣΑ το 2020, οι ποσότητες των υπολειμματικών σύμμεικτων το 2020, καθώς (ενδεικτικά) και οι ποσότητες των οργανικών το 2020.

5. Χώροι τελικής διάθεσης υπολείμματος (ΧΥΤΥ)

Είναι περιφερειακές υποδομές, που υποδέχονται το υπόλειμμα της επεξεργασίας των υπολειμματικών σύμμεικτων. Αντιστοιχούν σε ομάδες των ΔΕ, που αναφέρονται παραπάνω. Και στα δύο εναλλακτικά σενάρια οι προτεινόμενοι νέοι ΧΥΤΥ είναι τρεις και καλύπτουν συγκεκριμένες γεωγραφικές και πληθυσμιακές ενότητες, που καταγράφονται στους πίνακες και αποτυπώνονται στους χάρτες που ακολουθούν. Θεωρείται δεδομένο ότι η λειτουργία του ΧΥΤΑ Φυλής παύει.

Οι υπολογισμοί των πινάκων γίνονται με βάση την παραδοχή ότι οι παραγόμενες ποσότητες των ΑΣΑ το 2020 θα είναι 2.000.000 εκ. τόνοι και η σύνθεσή τους αυτή της μελέτης της αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ.


Η κρισιμότητα της διασφάλισης των αναγκαίων χώρων τελικής διάθεσης

Ως προς τους στόχους για το 2020, χρησιμοποιούμε αυτούς που έχουμε προτείνει στην αρχική μας παρέμβαση. Η εξαετία 2015-2020 θα είναι περίοδος σταδιακής μείωσης των ποσοστών διάθεσης, από το 90% του 2014, στο 24% του τέλους του 2020. Αν υποθέσουμε ότι η μείωση επέρχεται με έναν ομοιόμορφο τρόπο (μείωση, κάθε χρόνο, κατά 11% των σημερινών ποσοτήτων, δηλαδή κατά 220.000 τόνους), στην περίοδο αυτή θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν τεράστιες ανάγκες σε χώρους τελικής διάθεσης. Με δεδομένη την επικείμενη εξάντληση του ΧΥΤΑ Φυλής, χρειάζεται να δούμε όχι μόνο τις μελλοντικές ανάγκες (μετά το 2020), αλλά και τις ανάγκες της μεταβατικής περιόδου (από την εξάντληση της Φυλής, μέχρι το τέλος του 2020). Οι στόχοι για το 2020, η ποσοτική και ποσοστιαία αποτύπωση του ισοζυγίου των ΑΣΑ το 2020, καθώς και  οι ανάγκες σε χώρους τελικής διάθεσης (2015-2020) αποτυπώνονται στους σχετικούς πίνακες. Ακολουθούν τα γραφήματα για τις διαχειριστικές ενότητες και τις ενότητες με κοινούς ΧΥΤΥ.

διαχειριστικές ενότητες Αττικής - σενάριο 1


διαχειριστικές ενότητες Αττικής - σενάριο 2


γεωγραφική κάλυψη νέων ΧΥΤΥ


(Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συμπληρωματικής παρέμβασης)