Τετάρτη, 24 Αυγούστου 2016

Αφήστε τους στημένους καυγάδες και μιλήστε για την ουσία της διαχείρισης των αποβλήτων

Διανύουμε μια κρίσιμη περίοδο για την αυτοδιοίκηση, το τέλος της οποίας πλησιάζει -στους προσεχείς μήνες- και θα σημαδευτεί από την οριστικοποίηση των περιφερειακών σχεδιασμών διαχείρισης αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ). Οι οποίοι, μαζί με τα τοπικά σχέδια διαχείρισης αποβλήτων (ΤΣΔΑ) των δήμων θα καθορίσουν το καθεστώς που θα επικρατήσει, στο συγκεκριμένο τομέα, τις επόμενες δεκαετίες. Είναι αυτονόητο ότι πρωτεύουσα σημασία έχει το τι θα γίνει στη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας, αυτήν της Αττικής.

Θα περίμενε κανείς, λοιπόν, η προσοχή, ιδιαίτερα των αυτοδιοικητικών της Αττικής, να είναι στραμμένη σε αυτό το γεγονός. Κυρίως, στο πως θα αναμορφωθεί ριζικά το σχέδιο ΠΕΣΔΑ, που προωθεί η περιφέρεια Αττικής και ο ενιαίος διαβαθμιδικός σύνδεσμος νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ), ο οποίος -και πάλι- κινείται στη λογική του συγκεντρωτισμού και συντηρεί βασικές παθογένειες της υφιστάμενης κατάστασης.

Αντί γι αυτό, από την αρχή του μήνα, έχουμε γίνει μάρτυρες μιας σφοδρότατης, όσο και ανούσιας, αντιπαράθεσης βασικών παραγόντων του αυτοδιοικητικού κατεστημένου με την τωρινή διοίκηση της περιφέρειας και του ΕΔΣΝΑ, για ζητήματα που ελάχιστη σχέση έχουν με την ουσία του ζητήματος της διαχείρισης των αποβλήτων. Στην πραγματικότητα, το ζητούμενο ήταν και είναι η συσκότιση της ουσίας και η ακύρωση εξελίξεων, που θα μπορούσαν να είναι σε όφελος των πολιτών και σε βάρος των εργολαβικών συμφερόντων που υπηρετούν οι πολιτικοί τους χώροι.

Η ευθύνη του ΕΔΣΝΑ και της περιφέρειας Αττικής

Η αφορμή δόθηκε με μια απόφαση της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, στις 3/8/2016, που πάρθηκε με ψήφους 3-1 (τα μέλη της ΕΕ είναι 7). Σύμφωνα με αυτήν, ο ΕΔΣΝΑ αναθέτει μια δική του αρμοδιότητα, που αφορά σε μια συγκεκριμένη δραστηριότητα (όχι γενικά), στην περιφέρεια Αττικής. Πρόκειται για την αρμοδιότητα  της διευθύνουσας υπηρεσίας και της προϊσταμένης αρχής για την επικαιροποίηση, θεώρηση και έγκριση των μελετών των έργων, που, κατά τον ΕΔΣΝΑ και την περιφέρεια Αττικής, έχουν προτεραιότητα. Δηλαδή, για:
1.  Τις εγκαταστάσεις της περιοχής Γραμματικού (Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων, μονάδα κομποστοποίησης, Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών)
2.  Τον εκσυγχρονισμό - αναβάθμιση της μονάδας επεξεργασίας αποβλήτων (ΕΜΑΚ) Άνω Λιοσίων
3.  Τις εγκαταστάσεις της περιοχής Σχιστού (Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων, μονάδα κομποστοποίησης)

Η απόφαση στηρίζεται σε σχετική πρόβλεψη του ν. 4071/2012 (άρθρο 17, παρ. 4α), αλλά σημασία έχει η ουσία και όχι το νομότυπό της ή όχι. Η αιτιολογία που συνοδεύει την απόφαση είναι η στενότητα του χρόνου για την υποβολή προτάσεων χρηματοδότησης των έργων, για τις οποίες είναι αναγκαία η ύπαρξη των μελετών. Ισχυρίζεται, δηλαδή, η ΕΕ του ΕΔΣΝΑ ότι οι υπηρεσίες της περιφέρειας θα εκπονήσουν πιο γρήγορα, ίσως και καλύτερα, τις μελέτες από τις υπηρεσίες του ΕΔΣΝΑ. Καθώς και ότι θα αποφευχθούν οι χρονοβόροι τυπικοί έλεγχοι των μελετών, που προβλέπονται όταν πρόκειται για έργα μεγάλου προϋπολογισμού και τις μελέτες τις εκπονούν ΟΤΑ α΄ βαθμού και οι σύνδεσμοί τους.

Όμως, η περιφέρεια Αττικής υστερεί σε τεχνική επάρκεια, στο συγκεκριμένο αντικείμενο, έναντι του ΕΔΣΝΑ και όλοι γνωρίζουν ότι, εδώ και πολλά χρόνια, το τμήμα διαχείρισης στερεών αποβλήτων της περιφέρειας -σύμφωνα με το οργανόγραμμά της- δεν έχει ούτε έναν υπάλληλο. Εκτός και αν έχει επιλεγεί η «πεπατημένη» της ανάθεσης των μελετών σε εξωτερικά, ιδιωτικά γραφεία. Που, ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, θα απαιτούσε μια εξειδικευμένη υπηρεσία για την επίβλεψη αυτών των μελετών. Σε ότι αφορά στους προϋπολογισμούς των έργων, έχουμε πολλές αμφιβολίες για το αν υπάρχει σαφής εκτίμηση για το ύψος τους, τη στιγμή που το υπάρχον σχέδιο του ΠΕΣΔΑ αφήνει τεράστια κενά, ακόμη και για το ποια από αυτά και που πρόκειται να κατασκευαστούν.

Κατά συνέπεια, έχουμε μια απόφαση που και αρνητικό προηγούμενο δημιουργεί και, πρακτικά, δεν συνεισφέρει σε κάτι ουσιαστικό. Αντίθετα, προδίδει την πρόθεση ενός πιο άμεσου ελέγχου των εξελίξεων από την περιφέρεια, μακριά από την ανεπιθύμητη δημοσιότητα των οργάνων του ΕΔΣΝΑ και των δήμων.

Αφήνουμε για την ώρα στην άκρη το θέμα των προτεραιοτήτων των αναγκαίων έργων υποδομής. Το γεγονός, δηλαδή, ότι η περιφέρεια Αττικής και ο ΕΔΣΝΑ αγνοούν προκλητικά ότι πρώτιστη προτεραιότητα είναι -δυστυχώς εκεί έχουμε οδηγηθεί- η δημιουργία νέων χώρων ασφαλούς διάθεσης (ΧΥΤΥ), καθώς ο ΧΥΤΑ Φυλής θα εξαντληθεί πολύ σύντομα και η περιφέρεια Αττικής κινδυνεύει να «πνιγεί» στο σκουπίδι.

Πόλεμος με άσφαιρα πυρά