Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2016

Ερώτηση στην Κομισιόν για τη χρηματοδότηση έργων διαχείρισης αποβλήτων

Με ερώτησή του, προς την Κομισιόν, ο ευρωβουλευτής κ. Ν. Χουντής θέτει το ζήτημα της χρηματοδότησης έργων διαχείρισης αποβλήτων, επισημαίνοντας ότι: «Η ελληνική κυβέρνηση προωθεί τη χρηματοδότηση δράσεων και έργων για τη διαχείριση των αποβλήτων, οι οποίες εγκαταλείπονται στην υπόλοιπη Ευρώπη»

Αφορμή υπήρξε επιστολή δυο γενικών διευθύνσεων της ΕΕ, την οποία δημοσιοποίησε και σχολίασε, πριν λίγες μέρες, η ΠΡΩΣΥΝΑΤ.

Ακολουθεί το δελτίο τύπου του κ. Χουντή.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

·       Νίκος Χουντής: «Η ελληνική κυβέρνηση προωθεί τη χρηματοδότηση δράσεων και έργων για τη διαχείριση των αποβλήτων, οι οποίες εγκαταλείπονται στην υπόλοιπη Ευρώπη»
·       Ερώτηση προς την Κομισιόν

Τους απαξιωμένους ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ, τις μεγάλες κεντρικές μονάδες διαλογής, κλπ, που θεωρούνται περιβαλλοντικά παρωχημένοι και εγκαταλείπονται στην υπόλοιπη Ευρώπη, επιλέγει η ελληνική κυβέρνηση, να χρηματοδοτήσει κατά προτεραιότητα, από τους διατιθέμενους πόρους του ΕΣΠΑ 2014-2020. Αυτό καταγγέλλει ο ευρωβουλευτής της Λαϊκής Ενότητας, Νίκος Χουντής, με ερώτησή του που κατέθεσε σήμερα στην Κομισιόν.

Πιο συγκεκριμένα, ο Νίκος Χουντής, στην ερώτησή του, κάνει αναφορά σε επιστολή που απέστειλαν οι Γενικές Διευθύνσεις Περιβάλλοντος και Περιφερειακής Πολιτικής της Κομισιόν προς την ελληνική κυβέρνηση, και στην οποία προειδοποιείται η Ελλάδα ότι:

«χρηματοδότηση για την κατασκευή νέων χώρων υγειονομικής ταφής θα χορηγείται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις (π.χ. κυρίως για μη ανακτήσιμα επικίνδυνα απόβλητα) και χρηματοδότηση νέων εγκαταστάσεων επεξεργασίας υπολειμματικών αποβλήτων, όπως η αποτέφρωση ή η μηχανική βιολογική επεξεργασία, θα χορηγείται μόνο σε περιορισμένες και καλώς αιτιολογημένες περιπτώσεις, όταν δεν υπάρχει κίνδυνος πλεονάζουσας δυναμικότητας και τηρούνται πλήρως οι στόχοι της ιεράρχησης των αποβλήτων”.

Ως εκ τούτου, όταν οι πόροι της ΕΕ στηρίζουν έργα διαχείρισης αποβλήτων, θα πρέπει να δίδεται προτεραιότητα σε έργα στην κορυφή της ιεράρχησης των αποβλήτων και όχι σε μη βέλτιστες επιλογές διαχείρισης αποβλήτων [εργοστάσια μηχανικής-βιολογικής επεξεργασίας (ΜΒΕ) και μονάδες αποτέφρωσης] που αναμένεται να λειτουργούν για τα επόμενα 20-30 χρόνια. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι προτού εξεταστεί η δημιουργία νέων εγκαταστάσεων, θα πρέπει να συνεκτιμώνται οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις, και ότι οι νέες δεν θα πρέπει να παρεμποδίζουν τη χωριστή συλλογή».

Ο Έλληνας ευρωβουλευτής καταγγέλλει ότι, στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων της ελληνικής κυβέρνησης για το ΕΣΠΑ 2014-2020, με αντικείμενο: «Δράσεις για την ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών αποβλήτων» (10.05.2016) ακολουθείται η τελείως ανάποδη λογική, αφού σχεδιάζεται να χρηματοδοτηθούν οι παρωχημένες τεχνολογίες (ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ, κλπ)  με το 77% των διαθεσίμων κονδυλίων, ενώ για τις δράσεις προδιαλογής υλικών στους δήμους (οικιακή κομποστοποίηση, συστήματα χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων, δημοτική κομποστοποίηση βιοαποβλήτων, «πράσινα σημεία»), διατίθεται μόλις το 8,4% των πόρων.

Καταλήγοντας, ο Νίκος Χουντής ζητά από την Κομισιόν να αποφανθεί εάν τα έργα και οι υποδομές που προωθούνται από την ελληνική κυβέρνηση, συνάδουν με τις προτεραιότητες της κοινοτικής νομοθεσίας για τα απόβλητα.

Ακολουθεί η πλήρης ερώτηση του Νίκου Χουντή:

«Στην επιστολή των ΓΔ Περιβάλλοντος και Περιφερειακής πολιτικής της Επιτροπής [REGIO.G.1/GM+SH/ad (2016)], προς το μόνιμο αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην ΕΕ, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι «Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την κυκλική οικονομία, … και τηρούνται πλήρως οι στόχοι της ιεράρχησης των αποβλήτων».

Ωστόσο, στην πρόσκληση της ελληνικής κυβέρνησης για το ΕΣΠΑ 2014-2020, με αντικείμενο: «Δράσεις για την ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών αποβλήτων» (10.05.2016), προβλέπεται διάθεση του 77% των κονδυλίων για μονάδες ανάκτησης υπολειπόμενων συμμείκτων και ΧΥΤΥ, Κεντρικές Μονάδες Κομποστοποίησης Βιοαποβλήτων, Δίκτυα Σταθμών Μεταφόρτωσης Αποβλήτων ή/και Σταθμούς Μεταφόρτωσης για τα ανακυκλώσιμα απόβλητα (ΣΜΑΥ), Αναβαθμίσεις υφιστάμενων μονάδων και ΧΥΤ στο πλαίσιο ΟΕΔΑ και μόνο το 8,4% σε δράσεις προδιαλογής υλικών.

Την περίοδο αυτή ολοκληρώνονται τα Περιφερειακά Σχέδια Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ), τα οποία συνεχίζουν να προσανατολίζονται σε συγκεντρωτικές εγκαταστάσεις διαχείρισης σύμμεικτων και προδιαλεγμένων οργανικών αποβλήτων.

Ερωτάται η Επιτροπή:
·       Συνάδουν τα έργα και οι υποδομές που προωθούνται με τους, υπό διαμόρφωση, ΠΕΣΔΑ, με τις προτεραιότητες της νομοθεσίας της ΕΕ για τα απόβλητα;
·       Είναι σύμφωνες με το γράμμα και το πνεύμα της επιστολής των ΓΔ οι χρηματοδοτικές προτεραιότητες της πρόσκλησης για το αντικείμενο «Δράσεις για την ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών αποβλήτων»; Εάν όχι, τι προτίθεται να πράξει, αναφορικά με τη χρηματοδότησή τους;»

Το Γραφείο Τύπου
30.09.2016


Τετάρτη, 28 Σεπτεμβρίου 2016

Σε αγγαρεία έχει μετατραπεί η έγκριση του ΠΕΣΔΑ Αττικής

Έχουμε μπει στην τελική ευθεία για την έγκριση του περιφερειακού σχεδιασμού διαχείρισης στερεών αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) της Αττικής και, μάλιστα, με συνοπτικές διαδικασίες. Πρώτο βήμα η έγκριση της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του παραπάνω σχεδίου, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, με το χειρότερο τρόπο.

Η ύπαρξη της ΣΜΠΕ έγινε γνωστή -από την ιστοσελίδα του ΕΔΣΝΑ- την Τρίτη 27/9, με μια χλιαρή πρόσκληση για υποβολή σχολίων, χωρίς να υπάρχει καν μια ηλεκτρονική διεύθυνση για την αποστολή παρατηρήσεων – σχολίων. Επιτρέπονταν, απλά, μια «κλειστή» διαδικασία υποβολής σύντομων σχολίων, το πολύ 1.500 χαρακτήρων. Την επομένη Τετάρτη 28/9, προστέθηκε μια ηλεκτρονική διεύθυνση  για την αποστολή απόψεων. Το καλύτερο, όμως, ήταν η «αποκάλυψη» ότι οι τυπικές διαδικασίες για τη δημόσια διαβούλευση για τη ΣΜΠΕ του ΠΕΣΔΑ Αττικής "τρέχει" από τις 16/9/2016 και λήγει στις 16/10/2016! Και όποιος πρόλαβε, πρόλαβε …


Αυτό που αναδύεται από αυτές τις διαδικασίες είναι η πρόθεση της περιφέρειας Αττικής και του ΕΔΣΝΑ, να «ξεμπερδεύουν» με την έγκριση του ΠΕΣΔΑ, όσο πιο πρόχειρα και ανώδυνα γίνεται. Ένα πρόσθετο δείγμα αυτής της πρόθεσης είναι και το γεγονός ότι δεν έχει δημοσιοποιηθεί, ακόμη, το τελικό κείμενο του ΠΕΣΔΑ. Έχουμε, δηλαδή, το παράδοξο να συζητάμε για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις ενός σχεδίου (ΣΜΠΕ του ΠΕΣΔΑ), αλλά να μην έχουμε το ίδιο το σχέδιο (ΠΕΣΔΑ).

Οι πρακτικές αυτές είναι ευεξήγητες. Οι επιλογές της περιφέρειας Αττικής και του ΕΔΣΝΑ, για την επόμενη πενταετία -έτσι όπως παρατίθενται στη ΣΜΠΕ- είναι οι ίδιες που μας παρουσιάστηκαν στις δύο προσωρινές εκδοχές του ΠΕΣΔΑ (τον Αύγουστο του 2015 και τον Μάρτιο του 2016). Και είναι, κατά βάση, επιλογές που αναπαράγουν την υφιστάμενη κατάσταση -με επίκεντρο τις εγκαταστάσεις της Φυλής- και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια μεγάλης έκτασης κρίση, στην Αττική, στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων, τα επόμενα χρόνια.

Η ΠΡΩΣΥΝΑΤ θα καταθέσει αναλυτικά τα σχόλια και τις προτάσεις της, πάνω στη ΣΜΠΕ του ΠΕΣΔΑ της Αττικής -όπως έχει κάνει και για τα αρχικά σχέδια του ΠΕΣΔΑ- και καλεί και τις άλλες συλλογικότητες και τους φορείς να κάνουν το ίδιο. Ο σκοπός δεν είναι να καλλωπιστεί ο νέος σχεδιασμός. Βασική μας επιδίωξη πρέπει να είναι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις να μην εγκριθεί ο συγκεκριμένος σχεδιασμός από το περιφερειακό συμβούλιο Αττικής, προτού υποστεί ριζική αναθεώρηση στα πιο κρίσιμα σημεία του.

Αποφασιστικό ρόλο, προς αυτήν την κατεύθυνση, θα παίξει και ο εξελισσόμενος συντονισμός φορέων και συλλογικοτήτων της Δυτικής Αττικής και της Δυτικής Αθήνας. Η νέα σύσκεψη του οποίου θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2016, στο Πνευματικό Κέντρο Ζεφυρίου (17ης Νοέμβρη και Μπουμπουλίνας).

Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2016

Που, αλήθεια, πάνε τα χρήματα για τη διαχείριση των αποβλήτων;

Φωτιές ανάβει επιστολή της ΕΕ

Η ΠΡΩΣΥΝΑΤ δίνει στη δημοσιότητα επιστολή δυο Γενικών Διευθύνσεων της ΕΕ, η οποία έχει ημερομηνία 30/8/2016 και απευθύνεται στον μόνιμο αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αναφέρεται σε θέματα εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ για τα απόβλητα και, ιδιαίτερα, στις αιρεσιμότητες που πρέπει να τηρηθούν και στο είδος των έργων διαχείρισης τα οποία έχουν προτεραιότητα στη χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2014-2020.

Στον αναλυτικό σχολιασμό της επιστολής από την ΠΡΩΣΥΝΑΤ, επισημαίνεται ότι ανοίγει τεράστιο θέμα,  τόσο για τις ακολουθούμενες πολιτικές στη διαχείριση των αποβλήτων, όσο και για τις χρηματοδοτικές προτεραιότητες που έχουν τεθεί στη σχετική πρόσκληση χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ. Με πιθανότερες συνέπειες, κατά την ΠΡΩΣΥΝΑΤ, τις εξής:
·       Να τεθεί θέμα συμβατότητας των νέων ΠΕΣΔΑ με το εθνικό σχέδιο και την ευρωπαϊκή νομοθεσία (παρά τις θετικές γνωμοδοτήσεις που με ευκολία δίνουν το ΥΠΕΣ και το ΥΠΕΝ).
·       Να τεθεί θέμα απόσυρσης και αναμόρφωσης των προτεραιοτήτων της πρόσκλησης του ΕΣΠΑ, με ότι αυτό συνεπάγεται στην έγκαιρη υλοποίηση υποδομών και δράσεων διαχείρισης αποβλήτων.
·       Να τεθεί θέμα επιστροφής χρηματοδοτήσεων που διατέθηκαν σε έργα που θα θεωρηθούν ασύμβατα με τις πολιτικές της ΕΕ.

Η ανακοίνωση της ΠΡΩΣΥΝΑΤ κλείνει με την εκτίμηση ότι «πρόκειται για ζήτημα που δεν μπορεί να συζητιέται σε μυστικά διαβούλια. Και η ΕΕ πρέπει να μιλήσει καθαρά για την εγκυρότητα ή μη της πρόσκλησης του ΕΣΠΑ και η κυβέρνηση να εξηγήσει για ποιο λόγο συναινεί και υποτάσσεται στα οικονομικά και πολιτικο-αυτοδιοικητικά συμφέροντα, που εξυπηρετούνται από την ακύρωση του νέου εθνικού σχεδίου και, κυρίως, από τη λογική της δημόσιας, αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στην πρόληψη, στην προδιαλογή και στην ανάκτηση των υλικών».

Ακολουθεί το κείμενο της επιστολής και ο αναλυτικός σχολιασμός της ΠΡΩΣΥΝΑΤ.


Ο σχολιασμός της επιστολής από την ΠΡΩΣΥΝΑΤ

Το νέο εθνικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων (ΕΣΔΑ) ολοκληρώθηκε τον Ιούνη του 2015. Τέθηκε σε ισχύ στις 24/7/2015 και έφτασε να πάρει όλες τις τυπικές εγκρίσεις στις 15/12/2015. Θα περίμενε κανείς ότι οι διαδικασίες για την υλοποίησή του θα κινούνταν με ταχύτατους ρυθμούς και ότι μια σειρά από ουσιαστικές αλλαγές που περιλαμβάνει -το πώς υιοθετήθηκαν αυτές είναι μια άλλη ιστορία- θα άρχιζαν να γίνονται πράξη. Με το, επιπλέον, δεδομένο ότι πολλές περιοχές βρίσκονται -ή κινδυνεύουν να βρεθούν σύντομα- σε κατάστασης κρίσης και ότι έχει αρχίσει να τρέχει το νέο ΕΣΠΑ 2014-2020. Διότι καλοί οι σχεδιασμοί, μόνο που χρειάζονται πόρους για να υλοποιηθούν και, δυστυχώς, έχουμε φτάσει στο σημείο το ΕΣΠΑ να είναι η μοναδική, σχεδόν, πηγή άντλησης πόρων.

Στραβά αρμενίζουνε …

Χρειάστηκε μόνο ένας χρόνος για να συνειδητοποιήσουμε ότι το νέο ΕΣΔΑ βρίσκεται στον «αέρα». Όχι μόνο επειδή μαίνονται οι προσπάθειες υπονόμευσης και ακύρωσής του από τους, εξ αρχής, πολέμιούς του (δηλαδή, τους εργολάβους και τους υποστηρικτές τους στο πολιτικό προσωπικό). Αλλά και επειδή το «αποκήρυξαν», στην πράξη, αυτοί που το υιοθέτησαν, δηλαδή η κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία. Να πούμε για την πρόβλεψη για επιτελικό δημόσιο φορέα, που καταχωνιάστηκε σε κάποιο συρτάρι; Να πούμε για τη δημόσια διαχείριση, που εξελίχθηκε σε αναβίωση των ΣΔΙΤ; Να πούμε για τη ριζική αναθεώρηση του συστήματος ανακύκλωσης, που μεταφράστηκε σε συντήρηση και αναπαλαίωση του σημερινού καθεστώτος των ιδιωτικών συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΕΔ); Να πούμε για τη μυστικότητα με την οποία συζητείται το νέο νομοσχέδιο για την ανακύκλωση, με προνομιακούς συνομιλητές τα ΣΕΔ και την ΚΕΔΕ του κ. Πατούλη; Ή να πούμε για τις εξαγγελεθείσες αλλαγές στους φορείς διαχείρισης, που ήρθαν με ένα προβληματικό νομοσχέδιο το οποίο κατέληξε να γίνει «κλωτσοσκούφι» ανάμεσα στα αρμόδια υπουργεία, την ΚΕΔΕ και τους υφιστάμενους αρτηριοσκληρωτικούς φορείς διαχείρισης, ιδιαίτερα αυτούς που είχαν τη μορφή ΑΕ ή ήθελαν να μετατραπούν σε ΑΕ.

Εκεί, όμως, που έχει δεχτεί το μεγαλύτερο πλήγμα ο νέος εθνικός σχεδιασμός (ΕΣΔΑ) είναι στην κατεύθυνση της διαχείρισης των αποβλήτων. Το νέο ΕΣΔΑ έχει στον πυρήνα του την οικονομικότητα του συστήματος διαχείρισης, την αποκέντρωση, τη μικρή κλίμακα και την ήπια διαχείριση, με έμφαση στην πρόληψη, στην προδιαλογή και στην ανάκτηση των υλικών. Με απλά λόγια, προβλέπει το κύριο βάρος της διαχείρισης να μεταφερθεί σε τοπικό - δημοτικό - διαδημοτικό επίπεδο, με δημοτικές ή διαδημοτικές υποδομές ανακύκλωσης, κομποστοποίησης των οργανικών και ήπιας διαχείρισης των υπολειμματικών σύμμεικτων. Με βασικό εργαλείο τα τοπικά σχέδια διαχείρισης των δήμων, των οποίων το περιεχόμενο περιγράφεται λεπτομερώς στο ΕΣΔΑ.

Αυτό που γίνεται στην πράξη δεν έχει προηγούμενο. Το πνεύμα του νέου ΕΣΔΑ δε φαίνεται να άγγιξε, ούτε τους δήμους, ούτε τις περιφέρειες και τους αντίστοιχους φορείς διαχείρισης:
·       Τα τοπικά σχέδια διαχείρισης των δήμων, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, είναι αποστεωμένα από κάθε ουσιαστικό περιεχόμενο, που θα απέτρεπε τη συνέχιση της «εξαγωγής» των αποβλήτων τους σε άλλες περιοχές. Λίγη περισσότερη προδιαλογή υλικών, μπλε κάδοι και τα γνωστά ιδιωτικά ΣΕΔ, κάποια «πράσινα σημεία» και αυτό είναι όλο. Κατά τα άλλα, ο γνωστός ρόλος: συλλογή και μεταφορά σκουπιδιών σε κεντρικές εγκαταστάσεις.
·       Τα περιφερειακά σχέδια (ΠΕΣΔΑ), που εκπονούνται και εγκρίνονται αυτήν την περίοδο, αποδέχονται την παραπάνω λογική των τοπικών σχεδίων και προσανατολίζονται σε συγκεντρωτικές εγκαταστάσεις διαχείρισης σύμμεικτων και προδιαλεγμένων οργανικών. Σε πολλές περιπτώσεις στις ίδιες μονάδες. Για τα ανακυκλώσιμα, που είναι η άλλη μεγάλη κατηγορία των αστικών αποβλήτων, τα είπαμε: όλα στα ιδιωτικά ΚΔΑΥ της ΕΕΑΑ (μπλε κάδος) και στις κεντρικές εγκαταστάσεις των άλλων συστημάτων (ΣΕΔ). Θα έπρεπε να ήταν κανείς στην πρόσφατη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου της Δυτικής Ελλάδας, για τον αντίστοιχο ΠΕΣΔΑ, για να δει το μεγάλο έρωτα για τις ΣΔΙΤ. Αλλά και εκεί που δεν προτάσσεται η διαδικασία των ΣΔΙΤ, είναι ηλίου φαεινότερο ότι μόνο η τυπική διαχείριση θα είναι στους φορείς διαχείρισης. Η πραγματική διαχείριση των συγκεντρωτικών μονάδων που σχεδιάζονται θα ανατεθεί σε εργολάβους, όπως ακριβώς γίνεται και σήμερα.

Μπορεί να χρηματοδοτηθεί αυτός ο τύπος διαχείρισης των αποβλήτων; 

Σάββατο, 24 Σεπτεμβρίου 2016

Ανάσες ζωής και όχι νέα βάρη στη Δυτική Αττική

Ενημέρωση
από τη σύσκεψη φορέων και συλλογικοτήτων 
της Δυτικής Αττικής και της Δυτικής Αθήνας

Την Τετάρτη 21/9/2016, πραγματοποιήθηκε στη Φυλή σύσκεψη φορέων και συλλογικοτήτων της Δυτικής Αττικής και της Δυτικής Αθήνας. Την πρόσκληση είχε απευθύνει ο «Συντονισμός πολιτών και συλλογικοτήτων (Φυλής) για το οριστικό κλείσιμο του ΧΥΤΑ Φυλής». Η πρόσκληση είχε σαν αποδέκτες όλους, ανεξαιρέτως, τους φορείς και τις συλλογικότητες της Δυτικής Αθήνας και της Δυτικής Αττικής, συμπεριλαμβανομένων των δημοτικών αρχών και των δημοτικών παρατάξεων. Ανταποκρίθηκε μεγάλος αριθμός από τους παραπάνω φορείς και τις συλλογικότητες, ενώ αρκετές άλλες -που δεν κατάφεραν να παραβρεθούν- έστειλαν μηνύματα υποστήριξης και συμμετοχής στην πρωτοβουλία που αναλήφθηκε. Για την ώρα, δεν υπήρξε επίσημη εκπροσώπηση των δημοτικών αρχών της περιοχής.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, έγινε αναλυτική ενημέρωση και ανταλλαγή εμπειριών από την κατάσταση που επικρατεί  στο «Δυτικό μέτωπο», σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων και στις δραματικές συνέπειες που αυτή έχει στο περιβάλλον, στην ποιότητα ζωής και στην υγεία των κατοίκων. Ήταν κοινή διαπίστωση ότι έχουν εξαντληθεί όλα τα όρια και ότι πρέπει να αρχίσει μια αντίστροφή διαδικασία, που θα έχει στο επίκεντρο την ανακούφιση, την αποσυμφόρηση και την περιβαλλοντική αποκατάσταση των βαθιών πληγών που έχουν ανοίξει τις τελευταίες δεκαετίες.

Επισημάνθηκε η κρισιμότητα της περιόδου, καθώς διαμορφώνονται οι νέοι σχεδιασμοί για τα απόβλητα και καθώς αναμένεται η τελική έγκριση του νέου εθνικού σχεδιασμού για τα επικίνδυνα απόβλητα και ο περιφερειακός σχεδιασμός διαχείρισης αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) της Αττικής. Οι συμμετέχοντες στη σύσκεψη συμφώνησαν πως τα μηνύματα που έρχονται δεν είναι θετικά, καθώς στη Δυτική Αττική φαίνεται να επιφυλάσσεται -και πάλι- ο ρόλος τους αποδέκτη της συντριπτικής πλειοψηφίας των αποβλήτων της Αττικής και των σχετικών υποδομών για τη διαχείρισή τους.

Όλα τα παραπάνω συνιστούν μια εφιαλτική προοπτική για τις τοπικές κοινωνίες της Δυτικής Αθήνας και της Δυτικής Αττικής, που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Σε αυτή τη βάση, συμφωνήθηκε:
·       Να επιδιωχθεί η δημιουργία ενός πλατιού μετώπου κοινωνικών δυνάμεων, χωρίς κομματικούς και ιδεολογικούς διαχωρισμούς, στο δυτικό κομμάτι της περιφέρειας, με βάση ένα πλαίσιο διεκδικήσεων, που επισυνάπτεται.
·       Για το σκοπό αυτό, να συγκροτηθεί ένα σχήμα συντονισμού των δράσεων των φορέων και των συλλογικοτήτων της Δυτικής Αθήνας και της Δυτικής Αττικής, με πρώτη «μαγιά» τους φορείς και τις συλλογικότητες που πήραν μέρος στη σύσκεψη της 21/9/2016 και αυτούς που δήλωσαν την υποστήριξή τους. Το σχήμα θα είναι διαρκώς ανοιχτό σε νέες συμμετοχές, θα λειτουργεί στη βάση της συναίνεσης και με «ανοιχτές» - δημόσιες διαδικασίες.
·       Να αναπτυχθούν δραστηριότητες σε όλους τους δήμους, όπως: παρεμβάσεις σε όλα τα δημοτικά συμβούλια για τη λήψη αποφάσεων, ενημέρωση μαθητών και γονιών, συγκεντρώσεις ενημέρωσης και διαμαρτυρίας σε πλατείες και άλλους δημόσιους χώρους, παρεμβάσεις σε ΜΜΕ, παραγωγή και κυκλοφορία επικοινωνιακού υλικού, παρεμβάσεις στα αρμόδια υπουργεία και στη Βουλή κλπ..
·       Σημαντικός σταθμός στις σχεδιαζόμενες δράσεις θα είναι η μαζική συμμετοχή στις συνεδριάσεις του περιφερειακού συμβουλίου, στις οποίες θα συζητηθούν οι νέοι σχεδιασμοί για τη διαχείριση των αποβλήτων.

Για να μπορέσουν να γίνουν πράξη όλα τα παραπάνω, καλούνται εκ νέου όλοι οι φορείς και οι συλλογικότητες της Δυτικής Αθήνας και της Δυτικής Αττικής:
·         Να δηλώσουν τη συμμετοχή τους στο σχήμα του συντονισμού, στέλνοντας ηλεκτρονικό μήνυμα στο  oxi.xyta.filis@gmail.com ή τηλεφωνώντας στα 6977093009 – 6948836189
·         Να συμμετάσχουν σε νέα σύσκεψη, στην οποία θα οριστικοποιηθεί η φυσιογνωμία του σχήματος συντονισμού και θα παρθούν οριστικές αποφάσεις για τις δράσεις που θα γίνουν. Η νέα σύσκεψη θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2016, στη Φυλή, στο ΚΑΠΗ Άνω Λιοσίων (Λ. Φυλής 163).

 22/9/2016
(το προεδρείο της σύσκεψης)




Παρασκευή, 16 Σεπτεμβρίου 2016

Με σοβαρές ελλείψεις το νέο εθνικό σχέδιο διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων

Η ασφαλής διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων στη χώρα μας εξακολουθεί να παραμένει ζητούμενη. Η πρόσφατη καταδίκη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, απλά, υπογραμμίζει το γεγονός. Στην προσπάθεια να μπει μια κάποια «τάξη» σε αυτόν τον τομέα, υπάρχει ένα ιστορικό άκαρπων προσπαθειών τα τελευταία έξι χρόνια. Η εκπόνηση του νέου εθνικού σχεδίου διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων (ΕΣΔΕΑ) είναι η τελευταία από αυτές. Το νέο ΕΣΔΕΑ δημοσιοποιήθηκε το Φλεβάρη του 2016 και αυτήν την περίοδο συζητιέται στα περιφερειακά συμβούλια της χώρας η στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του σχεδίου, προκειμένου να ολοκληρωθεί η τυπική διαδικασία της επικύρωσής του.

Το μέγα ερώτημα είναι αν, αυτή τη φορά, θα έχουμε απτά αποτελέσματα. Η ΠΡΩΣΥΝΑΤ, με παρέμβασή της στη σχετική συζήτηση στο περιφερειακό συμβούλιο της Αττικής (15/9), εκφράζει τον έντονο προβληματισμό και την ανησυχία της. Αφού, ανεξάρτητα από τις γενικές -θετικές στα περισσότερα σημεία- κατευθύνσεις, φαίνεται να απουσιάζει η απάντηση σε ορισμένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα. Δηλαδή, στο ποιος έχει την πρωτεύουσα ευθύνη για την κατασκευή και λειτουργία των βασικών υποδομών και στο με ποιες συγκεκριμένες πολιτικές και πρακτικές η πολιτεία θα διασφαλίσει την τήρηση των όρων και των δεσμεύσεων του όποιου σχεδίου.

Η ΠΡΩΣΥΝΑΤ επισημαίνει ότι, σε διάκριση με άλλες κατηγορίες αποβλήτων όπως τα αστικά, είναι καθοριστική η ευθύνη της βιομηχανίας, που είναι η κύρια παραγωγός των επικίνδυνων αποβλήτων, μαζί με κάποιες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, νοσοκομεία, εισαγωγείς και διακινητές οχημάτων κλπ.. Θεωρεί, κατά συνέπεια, ότι οι μεγάλοι παραγωγοί των επικίνδυνων αποβλήτων πρέπει να αναλάβουν τη (μεγάλη) ευθύνη που τους αντιστοιχεί για τη διαχείριση των αποβλήτων που παράγουν οι επιχειρήσεις τους ή τα προϊόντα που εισάγουν και διακινούν. Και οι οποίοι, όταν πρόκειται για μεταπρατική - εργολαβική - κρατικοδίαιτη δραστηριότητα, με χαμηλό ρίσκο, με διασφαλισμένο αντικείμενο και κερδοφορία σε βάθος χρόνου επιδεικνύουν και επινοητικότητα και ενδιαφέρον. Όπως γίνεται με τον τομέα της διαχείρισης των αστικών αποβλήτων, στον οποίο «πριμοδοτούνται» παντοιοτρόπως. Όταν, όμως, πρόκειται για επενδύσεις με ρίσκο, με υψηλή τεχνολογία και κόστος και αφορά τα δικά τους απόβλητα και τις δικές τους υποχρεώσεις «σφυρίζουν» αδιάφορα.

Στην παρέμβαση της ΠΡΩΣΥΝΑΤ θίγονται και μια σειρά ειδικότερα ζητήματα, που συνδέονται με τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων στην περιφέρεια της Αττικής. Όπου, επίσης, κυριαρχεί η γενικολογία και η αποφυγή αντιμετώπισης συγκεκριμένων προβλημάτων, όπως η  λειτουργία του αποτεφρωτήρα υγειονομικών αποβλήτων της Φυλής, η καταγραφή και παρακολούθηση της υφιστάμενης κατάστασης και η χωροθέτηση των αναγκαίων υποδομών, που για μια ακόμη φορά φαίνεται να κατευθύνεται προς τις ήδη υποβαθμισμένες περιοχές της Δυτικής Αττικής.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της παρέμβασης της ΠΡΩΣΥΝΑΤ:

Συνεδρίαση Περιφερειακού  Συμβουλίου Αττικής
(15/9/2016)

Γνωμοδότηση για τη στρατηγική μελέτη
περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΣΜΠΕ)
του εθνικού σχεδίου διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων
(ΕΣΔΕΑ)

Παρέμβαση ΠΡΩΣΥΝΑΤ

Η πρόσφατη ποινή από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σχετικά με τα επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα είναι ενδεικτική της ανεξέλεγκτης κατάστασης που υπάρχει, επί σειρά ετών, η οποία χαρακτηρίζεται από με πλημμελή διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων και, πολλές φορές από παραβατικές συμπεριφορές. Κυριότερες των οποίων η παράνομη διάθεση και η ανάμειξή τους με αστικά απόβλητα. Βασική αιτία είναι το υψηλό κόστος της διαχείρισής των επικίνδυνων αποβλήτων και η προσπάθεια των παραγωγών τους να το αποφύγουν.

Σε αυτόν τον τομέα και σε διάκριση με άλλες κατηγορίες αποβλήτων, όπως τα αστικά, είναι καθοριστική η ευθύνη της βιομηχανίας, που είναι η κύρια παραγωγός των επικίνδυνων αποβλήτων, μαζί με κάποιες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, νοσοκομεία, εισαγωγείς και διακινητές οχημάτων κλπ.. Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να επισημάνουμε τη στάση του ιδιωτικού τομέα και του κεφαλαίου. Που όταν πρόκειται για μεταπρατική – εργολαβική – κρατικοδίαιτη δραστηριότητα, με χαμηλό ρίσκο, με διασφαλισμένο αντικείμενο και κερδοφορία σε βάθος χρόνου επιδεικνύει και επινοητικότητα και ενδιαφέρον. Όπως γίνεται με τον τομέα της διαχείρισης των αστικών αποβλήτων. Όταν, όμως, πρόκειται για επενδύσεις με ρίσκο, με υψηλή τεχνολογία και κόστος και αφορά τα δικά τους απόβλητα και τις δικές τους υποχρεώσεις «σφυρίζουν» αδιάφορα.